Katastrofa lotu TAM Linhas Aéreas 3054

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Katastrofa lotu TAM Linhas Aéreas 3054
Miejsce katastrofy
Miejsce katastrofy
Państwo  Brazylia
Miejsce São Paulo
Data 17 lipca 2007
Godzina 18:50 czasu lokalnego
22:50 czasu polskiego
Rodzaj Wypadnięcie samolotu z pasa startowego
Przyczyna Błąd pilota[1]
Ofiary 199 osób (w tym 12 osób na ziemi)
Ranni 13 osób
Statek powietrzny
Typ Airbus A320-233
Użytkownik TAM Linhas Aéreas
Numer PR-MBK
Start Porto Alegre
Cel lotu São Paulo
Numer lotu 3054
Pasażerowie 181 osób
Załoga 6 osób
Położenie na mapie São Paulo
Mapa lokalizacyjna São Paulo
miejsce katastrofy
miejsce katastrofy
Położenie na mapie Brazylii
Mapa lokalizacyjna Brazylii
miejsce katastrofy
miejsce katastrofy
Ziemia 23°37′11″S 46°39′44″W/-23,619722 -46,662222Na mapach: 23°37′11″S 46°39′44″W/-23,619722 -46,662222
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Grafika obrazująca moment katastrofy

Katastrofa lotu TAM Linhas Aéreas 3054katastrofa lotnicza z 17 lipca 2007, z udziałem samolotu Airbus A320-233 (rejs JJ 3054, numer rejestracji PR-MBK) brazylijskiej linii lotniczej TAM Linhas Aéreas ze 187[2][3][4] osobami na pokładzie (187 pasażerów, w tym 19 pracowników TAM-u, i 6 członków załogi)[5], która miała miejsce naprzeciw portu lotniczego São Paulo-Congonhas w centrum São Paulo przy lądowaniu samolotu w czasie deszczu.

Lotniskowy zapis wideo lądującego samolotu pokazuje nieskuteczny dobieg na mokrej drodze startowej z większą prędkością niż wcześniejsze maszyny. Samolot, zbaczając w lewo przy końcu drogi startowej, przetoczył się przez trawę z dużą prędkością poza krawędź pola wzlotów, które leży na płaskowyżu o stromych skarpach względem otoczenia - gęstej zabudowy miasta. Następnie, samolot pokonał na ziemi niskie 38-centymetrowe murowane obrzeżenie pola wzlotów[6], a potem, w powietrzu, leżące 30 metrów poniżej ogrodzenie lotniska i ważną arterię drogową w godzinach szczytu, po czym uderzył z impetem w biurowiec i magazyn TAM Express, ulokowane przy stacji benzynowej[7]. W wyniku zderzenia nastąpiła eksplozja i pożar. 199 osób zginęło w wypadku, w tym wszyscy na pokładzie i 12 osób na ziemi[8].

TAM A320

Jest to dotychczas największa katastrofa lotnicza w historii Brazylii, która doświadczyła podobnie tragicznej katastrofy samolotu Boeing 737-800 SP linii lotniczej Gol Transportes Aéreos (katastrofa lotu Gol Transportes Aéreos 1907) wskutek kolizji powietrznej nad Amazonią w 2006 ze stratą wszystkich 154 osób na pokładzie. Po katastrofie lotu 3054 w Brazylii ogłoszono trzydniową żałobę narodową[9][10].

Chronologia lotu[edytuj | edytuj kod]

Samolot odleciał z portu lotniczego Porto Alegre-Salgado Filho w Porto Alegre o 17:16 czasu miejscowego (19:16 UTC). Rozbił się lądując w porcie lotniczym São Paulo-Congonhas w São Paulo o 18:50 czasu miejscowego (21:50 UTC).

Szczególne okoliczności[edytuj | edytuj kod]

Do szczególnych okoliczności należy zaliczyć start maszyny z niesprawnym odwracaczem ciągu silnika nr2 (prawy silnik samolotu). Załoga o tej niesprawności wiedziała, procedury dopuszczały wykonanie lotu z niesprawnym jednym odwracaczem ciągu[11].

Przebieg[edytuj | edytuj kod]

Istniało domniemanie, że pilot przerwał lądowanie i bezskutecznie usiłował poderwać samolot ponownie w powietrze. Droga startowa portu Congonhas na kierunku 35L ma 1939 metrów długości[12]. Jej nawierzchnia została wymieniona kilka tygodni przed wypadkiem, jednak prace nad jej rowkowaniem w celu skuteczniejszego odprowadzania wody deszczowej zostały odłożone na późniejszy termin[13]. Linia lotnicza TAM Linhas Aéreas ujawniła, że samolot lądował z wyłączonym odwracaczem ciągu w prawym silniku, który zepsuł się kilka dni wcześniej. Jednocześnie zgodnie z zapewnieniami TAM, eksploatacja z jednym nieczynnym odwracaczem ciągu jest dozwolona do 10 dni przez producenta samolotu, a jego brak nie ma większego wpływu na poprawne hamowanie. Niemniej, przekraczając limit drogi startowej, nadal przetaczając się z dużą prędkością, samolot zboczył w lewo; to jest, w kierunku działającego odwracacza ciągu.

Zarówno cyfrowa czarna skrzynka (ang.: DFDR, Digital Flight Data Recorder) i rejestrator rozmów w kokpicie (ang.: CVR, Voice Cockpit Recorder) zostały odnalezione i poddane badaniu 20 lipca i 23 lipca 2007. W wyniku wstępnych ustaleń zawartości czarnej skrzynki, za zezwoleniem władz brazylijskich, w których gestii leży publikacja tych danych, firma Airbus wydała komunikat pouczający pilotów co do prawidłowych ustawień dźwigni ciągu podczas lądowania z jednym odwracaczem ciągu nieczynnym - ustawić wszystkie dźwignie na bieg jałowy (idle). To podstawowe pouczenie wywołało spekulacje w środowisku pilotów o zastosowaniu nieprawidłowych procedur przez pilota podczas lądowania lotu TAM Linhas Aéreas 3054[14].

Transkrypcja nagrania rejestratora rozmów w kokpicie (CVR) została ujawniona 1 sierpnia 2007[15]. Wykazuje, że piloci byli świadomi mokrej i śliskiej drogi startowej i wyłączonego prawego odwracacza ciągu[16]. Wypowiedzi pilotów sugerują, że spojlery się nie uniosły, i że nie byli w stanie zwolnić samolotu podczas dobiegu[16][17].

Przyczyny[edytuj | edytuj kod]

Po zbadaniu zapisów z rejestratorów za przyczynę wypadku uznano nieprawidłowe działanie załogi, która po przyziemieniu nie cofnęła do minimum dźwigni ciągu silników, a włączenie rewersu w lewym silniku wiązało się z pomyłkowym włączeniem pełnego ciągu silnika prawego "do przodu". Z tego względu samolot nie mógł wytracić prędkości na mokrym pasie, a duża asymetria sił od silników spowodowała zboczenie maszyny w lewo od osi pasa i jego rozbicie[18].

Przypisy

  1. A320 РАЗБИЛСЯ В БРАЗИЛИИ ПО ВИНЕ ПИЛОТОВ (ros.). aviaport.ru, 2007-07-29. [dostęp 2013-07-28].
  2. "TAM potwierdza 187. osobę na pokładzie lotu 3054" (przekład tytułu portugalskiego), Globo, 20 lipca 2007, link sprawdzony 21 lipca 2007 (port.)
  3. "Brazil president vows thorough probe of crash: Da Silva unveils new safety steps after latest aviation disaster killed 191", wiadomość Associated Press, umieszczona w serwisie MSNBC.com, 21 lipca 2007, link sprawdzony 21 lipca 2007 (ang.)
  4. "Toll in Brazil plane crash could climb past 189: Runway length appears to be at issue in country’s latest aviation disaster", wiadomość Associated Press, umieszczona w serwisie MSNBC.com, 18 lipca 2007, link sprawdzony 21 lipca 2007 (ang.)
  5. 17 July 2007 - TAM 3054 (ang.). tailstrike.com. [dostęp 2013-07-28].
  6. Professional Pilots Rumour and News network (PPRuNe) forum, post #283, thread: TAM A320 crash at Congonhas 1745 local, PPRuNe.org, 20 lipca 2007 (ang.)
  7. Marina Lemutkina: Аэробус сжег свой офис (ros.). gazeta.ru, 2007-07-18. [dostęp 2013-07-28].
  8. Lista ofiar (wyszczególnionych osobno jako: pasażerowie, pracownicy obecni na pokładzie, załoga, pracownicy na ziemi) autorstwa TAM-u wydana przez CNN (ang.)
  9. Катастрофа самолета А-320: в Бразилии объявлен трехдневный траур (ros.). korrespondent.net, 2007-07-18. [dostęp 2013-07-28].
  10. ТРАУР ПО ПОГИБШИМ ОБЪЯВЛЕН В БРАЗИЛИИ (ros.). aviaport.ru, 2007-07-18. [dostęp 2013-07-28].
  11. Katastrofa w przestworzach. National Geographic Channel.
  12. TAM A320-233 PR-MBK (ang.). airdisaster.com. [dostęp 2013-07-28].
  13. "Pilot in Brazilian crash tried to abort landing, official says", CNN.com, 18 lipca 2007, link sprawdzony 21 lipca 2007 (ang.)
  14. "Airbus cleared to release TAM accident flight recorder information"; Based from the preliminary analysis of the DFDR, and in agreement with the Brazilian investigation authorities, Airbus reminds all operators to strictly comply with the following procedures: During the flare at thrust reduction select ALL thrust levers to IDLE., Flightglobal.com, 25 lipca 2007, link sprawdzony 26 lipca 2007 (ang.)
  15. Michael Targett: "TAM A320 crash - full transcript from cockpit voice recorder", Flight International, 2 sierpnia 2007, link sprawdzony 2 sierpnia 2007 (ang.)
  16. 16,0 16,1 David Kaminksi-Morrow: "Full cockpit-voice transcript of TAM A320 reveals clues to crash", Flight International, 2 sierpnia 2007, link sprawdzony 2 sierpnia 2007 (ang.)
  17. Авиакатастрофа А-320 в Бразилии: обнародованы последние радиопереговоры пилотов (ros.). newsru.com, 2007-08-01. [dostęp 2013-07-28].
  18. Katastrofa w przestworzach. National Geographic Channel.


Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]