Klarnet

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Klarnet
Clarinet
Klarnet
Klasyfikacja naukowa
Aerofon piszczałkowy
Klasyfikacja popularna
instrument dęty stroikowy
Skala instrumentu
skala instrumentu
Podobne instrumenty
Klarnet typu B - widok z czterech stron

Klarnet (klarynet, wł. clarinetto) – instrument dęty drewniany z grupy aerofonów stroikowych z pojedynczym stroikiem. Do tej samej rodziny należą także saksofony.

Skala klarnetu wynosi od e(choć niektóre klarnety maja dodatkową klapę i mozna zagrać dźwięk "es") do g³(ale są też możliwości wykonania wyższych dźwięków do d4 ale tylko przez muzykow z duzym doświadczeniem), a klarnetu basowego od D do b¹ (f¹). Istnieje też kilka innych rzadziej stosowanych odmian klarnetów takich jak: klarnet piccolo, klarnet altowy, klarnet basowy, klarnet kontrabasowy, basetorn.

Rejestry klarnetu:

  • najniższy e-e¹, o ciemnej barwie i dramatycznym charakterze,
  • niski f¹-b¹, dźwięki najmniej wyraziste, przytłumione (obydwa najniższe rejestry tworzą łącznie tzw. rejestr chalumeau)
  • środkowy , clarino, h¹-cis³, jasny, wyrazisty, o barwie ciepłej,
  • wysoki d³-g³, ostry, przenikliwy
  • najwyższy gis³-c4, dźwięki bardzo ostre, wykonywalne tylko w ff

Charakterystyczną cechą barwy klarnetu jest tzw. stopliwość, czyli łatwość zlewania się z barwą innych instrumentów drewnianych, blaszanych czy smyczkowych.

Spis treści

[edytuj] Historia

Klarnet ćwierćtonowy z 1933 roku

Klarnet ma swoje korzenie w arabskich instrumentach ludowych, np. w arabskim flecie stroikowym. Twórcą współczesnego klarnetu był Johann Cristoph Denner w początkach XVIII wieku. Udoskonalił on istniejący instrument chalaumeau (mylony często z podwójnostroikową szałamają), dodając (dwie) klapy i wydłużając go. Mimo postępu w stosunku do poprzedniego instrumentu klarnet był rzadko używanym instrumentem w pierwszej połowie XVIII wieku. W 1720 dodano lejkowate rozszerzenie u końca instrumentu (czarę głosową). W 1812 Ivan Mueller zaprezentował nowy model klarnetu wyposażony w trzynaście klap. Dokonane udoskonalenia klarnetu uczyniły go instrumentem w pełni funkcjonalnym i w takim kształcie pozostał praktycznie niezmieniony do współczesnych czasów.

[edytuj] Budowa klarnetu

Klarnet składa się z prostej, cylindrycznej drewnianej rury z otworami zamykanymi klapami. Klarnet podzielony jest na 5 części: ustnik, baryłkę, korpusy: górny i dolny, oraz czarę głosową. Części te w futerale przechowuje się osobno, a do grania montuje się je składając i wkładając odpowiednio toczone końcówki jednych części w drugie.

Klarnet rozłożony na części: 1.Ustnik z ligaturką. 2. Stroik (z osłonką). 3. Baryłka. 4.Część górna Korpusu. 5.Część Dolna Korpusu. 6. Czara głosowa.

[edytuj] Typy i odmiany

Klarnety typu: Ab, Eb oraz B
Klarnety typu C: alt i bas

Klarnet basowy, znacznie dłuższy, ma zawinięte oba końce, tworząc kształt odwróconej litery S. Pojedynczy, drewniany stroik klarnetu montowany jest bezpośrednio na ustniku za pomocą obejm lub docisków (tzw maszynek). Dźwięk klarnetu jest miękki, soczysty i delikatny. Klarnet basowy posiada głębsze, bogatsze i bardziej drewniane brzmienie.

Skala różnych odmian klarnetów


Rozróżniamy dwa systemy w klarnetach francuski i niemiecki.Różnica tych systemów pociąga za sobą m. in. odmienne palcowanie niektórych dźwięków i ogólny wzór klap

[edytuj] Muzyka

Klarnet zaczął być używany jako instrument orkiestralny i solowy już od połowy XVIII wieku. Bardzo szybko stał się jednym z głównych instrumentów orkiestry o dużej skali i znacznej ruchliwości. Klarnet często zastępował altówkę w zespołach instrumentalnych. Do znanych dzieł z wykorzystaniem klarnetu należą:

Począwszy od początków XIX wieku, wraz nadejściem romantyzmu w muzyce wzrasta popularność klarnetu. W szczególności w twórczości Carl Maria von Webera zajmuje on poczesne miejsce. Do znanych dzieł na ten instrument należą:

XIX wiek to także czas pierwszych wirtuozów klarnetu. Należeli do nich bracia Anton i Johann Stadler (późny XVIII wiek), Richard Muhlfield (druga połowa XIX wieku) oraz późniejsi Stanley Drucker, Richard Stolzman, Larry Combs, James Pyne, Anton Giglitti, Jon Manasse.

Klarnet stał się także istotnym instrumentem w muzyce rozrywkowej. W szczególności w jazzie, a także w żydowskiej muzyce klezmerskiej (mistrzem klezmerskiego klarnetu jest David Krakauer).

[edytuj] Znani klarneciści

Znani klarneciści jazzowi:

Klarnet jest instrumentem występującym w kapelach ludowych. Jego brzmienie dodaje charakterystycznego klimatu wykonywanym utworom.

[edytuj] Zobacz też

Koncerty klarnetowe

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Klarnet

Źródło „http://pl.wikipedia.org/wiki/Klarnet”
Utwórz książkę