Konferencja waszyngtońska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Konferencja waszyngtońska (ang. Washington Naval Conference) – konferencja międzynarodowa, trwająca od 12 listopada 1921 do 6 lutego 1922, w Waszyngtonie. Zwołana w sprawie uregulowania sytuacji na Dalekim Wschodzie i Oceanie Spokojnym powstałej po zakończeniu I wojny światowej, awansu Japonii do rangi wielkiej potęgi oraz w celu ograniczenia zbrojeń morskich.

Uczestniczyły w niej Stany Zjednoczone, Japonia, Chiny i 6 państw europejskich: Wielka Brytania, Francja, Włochy, Belgia, Holandia oraz Portugalia. W wyniku konferencji podpisano 3 główne układy międzynarodowe i kilka mniejszych porozumień. Najważniejszy z nich, znany jako traktat waszyngtoński lub „traktat pięciu”, ustalił limity tonażu i proporcje flot wojennych USA, Wielkiej Brytanii, Japonii, Francji i Włoch (odpowiednio: 5 : 5 : 3 : 1,75 : 1,75). Traktat zakazał także budowy nowych pancerników oraz ograniczył wyporność budowanych okrętów.

Information icon.svg Osobny artykuł: Traktat waszyngtoński (1922).

Te same państwa podpisały także Traktat regulujący użycie łodzi podwodnych i zabraniający użycia gazów trujących w działaniach wojennych[1].

Kolejny układ podpisany na tej konferencji, tzw. „układ dziewięciu”, podkreślał utrzymanie amerykańskiej polityki "otwartych drzwi", tj. jednakowych praw ekspansji gospodarczej w Chinach, przy zapewnieniu niezawisłości i nienaruszalności ich terytorium. Pod układem tym podpisało się dziewięć państw: oprócz wymienionej wyżej piątki, także Chiny, Belgia, Holandia i Portugalia.

Inne układy dotyczyły spraw związanych z sytuacją na Oceanie Spokojnym. Mocarstwa mające tam posiadłości udzieliły sobie w tzw. "układzie czterech" dla nich wzajemnej gwarancji i przyobiecały sobie konsultacje w razie ich zagrożenia przez jakieś inne państwo (układ został podpisany przez USA, Wielką Brytanię, Japonię i Francję). Ponadto, w 19. artykule traktatu waszyngtońskiego USA, Wielka Brytania i Japonia uznały status quo części swoich baz na Pacyfiku i zobowiązały się nie rozbudowywać na nich fortyfikacji.

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]