Lektorium

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy części kościoła. Zobacz też: czytelnia.
Plan kościoła, lektorium oznaczono kolorem
Lektorium w kościele w Rhenen
Gdańsk - Kościół franciszkanów pw. św. Trójcy

Lektorium – murowana lub drewniana przegroda oddzielająca w kościołach katedralnych i klasztornych przestrzeń przeznaczoną dla duchownych lub mnichów (prezbiterium) od części w której mogli przebywać świeccy (nawy głównej).

Lektorium stanowiło dalszą formę rozwojową wczesnochrześcijańskiej przegrody chórowej i najczęściej miało formę ażurowej ścianki z drzwiami[1] po środku, na której znajdowało się miejsce do czytania ewangelii, wygłaszania kazań oraz oznajmiania zarządzeń[2]. Lektoria zaczęły pojawiać się w późnym romanizmie, w gotyku ich stawianie stało się regułą. Pojawienie się reformacji spowodowało traktowanie lektorium za przeszkodę[3]. W czasach nowożytnych zostały w większości rozebrane, a ich funkcję jako miejsca wygłaszania kazania przejęła ambona.

Zabytki tego typu zachowały się m.in. w katedrach w Albi, Naumburg (Saale) i Magdeburgu, kościołach Saint-Étienne-du-Mont w Paryżu, św. Elżbiety w Marburgu, św. Pantaleona w Kolonii, w Exeter[4]. Do II wojny światowej lektorium posiadała kolegiata w Kołobrzegu. Nieistniejące dzisiaj gotyckie lektorium znajdowało się też w kościele św. Jana Chrzciciela w Zawichoście. Obecnie jedyne w Polsce zachowane oryginalne lektorium znajduje się w kościele Świętej Trójcy w Gdańsku.

Przypisy

  1. Kozakiewicz Stefan: Słownik terminologiczny Sztuk Pięknych, 2002, s. 229.
  2. Krajewski Klemens: Mała encyklopedia architektury i wnętrz, 1974, s. 292.
  3. http://www.opoka.org.pl/biblioteka/T/TA/TAL/ambona_04.html
  4. Szolginia Witold: Architektura i budownictwo, 1982, s. 200.