Liczba atomowa

Liczba atomowa ( Z ) (liczba porządkowa) określa, ile protonów znajduje się w jądrze danego atomu. Jest także równa liczbie elektronów niezjonizowanego atomu. Pojawia się ona w symbolicznym zapisie jądra izotopu:

$\begin{matrix}{A \atop Z}\end{matrix} \operatorname{X}$

gdzie:

A – liczba masowa,

Z – liczba atomowa,

X – symbol pierwiastka

Na przykład:

$\begin{matrix}{4 \atop 2}\end{matrix} \operatorname{He}$ – hel,

$\begin{matrix}{16 \atop 8}\end{matrix} \operatorname{O}$ – tlen,

$\begin{matrix}{197 \atop 79}\end{matrix} \operatorname{Au}$ – złoto.

Atomy, które posiadają taką samą liczbę protonów, są z definicji atomami jednego pierwiastka. Nie oznacza to jednak, że wszystkie atomy jednego pierwiastka posiadają taką samą masę, gdyż mogą one posiadać różną liczbę neutronów w jądrach. Atomy posiadające tę samą liczbę atomową, ale różną liczbę neutronów nazywa się izotopami.

Izotopy wodoru posiadają własne symbole chemiczne, ale można łatwo rozpoznać, że jest to ten sam pierwiastek, dzięki jednakowej liczbie atomowej:

$\begin{matrix}{1 \atop 1}\end{matrix} \operatorname{H}$ – prot,

$\begin{matrix}{2 \atop 1}\end{matrix} \operatorname{D}$ – deuter,

$\begin{matrix}{3 \atop 1}\end{matrix} \operatorname{T}$ – tryt.

Liczba atomowa jest podstawą uporządkowania pierwiastków w układzie okresowym i z tego powodu nazywana jest także liczbą porządkową. Obecnie znane nauce są pierwiastki o liczbach atomowych z zakresu 1–118 (odkrycia pierwiastków o liczbach atomowych 113 i z zakresu 115–118 wymagają jeszcze potwierdzenia), teoretycznie możliwe jest istnienie jąder o większym Z.

Zobacz też

• liczba masowa