Luis de Morales
Luis de Morales, zw. Il Divino (ur. między 1509 a 1520 w Badajoz w prowincji Estremadura, zm. 9 maja 1586 tamże) – hiszpański malarz okresu manieryzmu.
Niewiele wiadomo o jego życiu. Uczył się w pracowni malarza pochodzenia flamandzkiego Pedra de Campaña w Sewilli. Przez pewien czas działał zapewne w Portugalii i być może we Włoszech. W 1563 powołany został przez Filipa II do dekoracji Escorialu. Od 1564 pracował dla biskupa Badajoz (później arcybiskupa Walencji) - Jana de Ribery. Namalował dla niego m.in. Sąd Ostateczny Juana de Ribery.
Malował wyłącznie obrazy religijne, stąd przydomek Boski. Najczęściej podejmował takie tematy, jak: "Madonna z Dzieciątkiem", "Pieta", "Ecce Homo", "Mater Dolorosa". Wykonał obrazy ołtarzowe dla wielu kościołów m.in. do Kaplicy Najświętszego Sakramentu w katedrze w Badajoz (1554), 20 obrazów do kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Arroyo de la Luz w prowincji Cáceres (1560-63) oraz kościoła w Higuerze (1565). Jego dzieła odznaczają się ascetyczno-posępnym wyrazem, zimną paletą barw z przewagą fioletu i szarości oraz delikatnymi efektami światłocieniowymi (Leonardowskie sfumato). Cechuje je jednorodna tematyka, prostota, czystość form, czułość połączona z bólem i naiwność z kontemplacją. Wiele przypisywanych mu obrazów jest zapewne dziełem jego współpracowników i uczniów. Zmarł w nędzy i zapomnieniu. Wywarł wielki wpływ na hiszpańskie malarstwo religijne XVII w.
Wybrane dzieła [edytuj]
- Błogosławiony Juan de Ribera 1564, 40 x 28 cm, Prado, Madryt
- Chrystus i dobry łotr - 70 x 41 cm, Prado, Madryt
- Ecce Homo - 54 x 96 cm, Akademia San Fernando, Madryt
- Ecce Homo - 40 x 28 cm, Prado, Madryt
- Ecce Homo - 75 x 57 cm, Hispanic Society, Nowy Jork
- Hołd Trzech Króli - 1570-75, 167 x 98 cm, Prado. Madryt
- Madonna i Dzieciątko z wrzecionem - 1567-69, 49 x 33 cm, Gemaldegalerie, Berlin
- Madonna karmiąca - ok. 1550, 84 x 64 cm, Prado, Madryt
- Madonna z Dzieciątkiem - 1565-70, 28 x 19 cm, National Gallery w Londynie
- Madonna z Dzieciątkiem - 57 x 40, Prado, Madryt
- Madonna z Dzieciątkiem - ok. 1567, 43,5 x 29,5 cm, Ashmolean Museum, Oksford
- Madonna z Dzieciątkiem - ok. 1570, 72 x 52 cm, Ermitaż, Sankt Petersburg
- Madonna z Dzieciątkiem i małym św. Janem - 1550, 120 x 80 cm, Katedra w Salamance
- Madonna z Dzieciątkiem i małym św. Janem - 120 x 80 cm, Prado, Madryt
- Mater Dolorosa - 1570, 101 x 81 cm, Katedra w Toledo
- Mater Dolorosa - 73 x 51 cm, Museo de Bellas Artes, Malaga
- Mater Dolorosa - ok. 1570, 83 x 58, Ermitaż, Sankt Petersburg
- Nazareńczyk - 1566, Collegio del Patriarca, Walencja
- Ofiarowanie w świątyni - 1552-53, 146 x 114 cm, Prado, Madryt
- Opłakiwanie - 170 x 125 cm, Museo Provincial, Salamanka
- Pieta - 1560, 126 x 98 cm, Akademia San Fernando, Madryt
- Pieta - 1560, 72 x 50 cm, Museo de Bellas Artes, Bilbao
- Pieta - 1565-70, 42 x 30 cm, Prado, Madryt
- Św. Jan Chrzciciel - 47 x 34 cm, Prado, Madryt
- Święta Rodzina - 91 x 67 cm, Hispanic Society, Nowy Jork
- Święty Szczepan – 67 x 50 cm, Prado, Madryt
- Zwiastowanie - 1552-53, 109 x 83 cm, Prado, Madryt
Bibliografia [edytuj]
- Marta Boberska, Morales Luis de, [w:] Encyklopedia katolicka, t. 13, Lublin: Tow. Nauk. KUL, 2009, ISBN 978-83-7306-443-0
- Historia sztuki świata, t. 4, Warszawa: Muza SA, 2000 (rozdz. Luis de Morales), ISBN 83-7200-427-7
- Leksykon malarstwa od A do Z, Warszawa: Muza S.A., 1992, ISBN 83-7079-076-3
- Muzeum Prado. Arcydzieła malarstwa, Warszawa: Arkady, 2011, ISBN 978-83-213-4421-8
- Andras Szekely, Malarstwo hiszpańskie, Warszawa: WAiF, 1974.
- Stefano Zuffi, Wielki słownik malarzy, t. 3, Warszawa: HPS, 2006, ISBN 83-60688-17-5
