9 maja
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
9 maja jest 129. (w latach przestępnych 130.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 236 dni.
- imieniny obchodzą: Beat, Geroncjusz, Grzegorz , Hiacynta, Hiob, Katarzyna, Karolina, Mikołaj, Maria, Otokar, Pachomiusz, Przebor, Stefan i Bożydar.
- Rumunia – Dzień Niepodległości
- Polska – Narodowe Święto Zwycięstwa i Wolności
- Rosja i niektóre państwa Europy – Dzień Zwycięstwa
- międzynarodowe:
- Kościół Starokatolicki Mariawitów w RP[1] i tradycjonalizm katolicki: wspomnienie św. Grzegorza z Nazjanzu doktora Kościoła
- wspomnienia i święta w Kościele katolickim[2][3], obchodzą:
[edytuj] Wydarzenia w Polsce
[edytuj] Wydarzenia na świecie
- 1087:
- 1092 – Poświęcono katedrę w Lincoln.
- 1204 – Baldwin I został pierwszym cesarzem Cesarstwa Łacińskiego.
- 1280 – Eryk II został królem Norwegii.
- 1502 – Krzysztof Kolumb rozpoczął czwartą, ostatnią podróż do Nowego Świata.
- 1671 – Thomas Blood ukradł angielskie klejnoty koronne przechowywane w Tower of London.
- 1834 – Przyjęto herb Kolumbii.
- 1849 – Zakończyło się powstanie drezdeńskie.
- 1864 – Wojna prusko-duńska: stoczono morską bitwę pod Helgolandem.
- 1873 – Doszło do krachu na giełdzie w Wiedniu.
- 1877:
- 1893 – Thomas Alva Edison po raz pierwszy zaprezentował kinetoskop.
- 1901 – W Melbourne został zainaugurowany parlament Australii.
- 1907 – Założono klub sportowy SC Concordia Hamburg.
- 1920 – Oddziały rebeliantów pod wodzą przyszłego prezydenta Meksyku Álvaro Obregóna wkroczyły do Mexico City.
- 1926 – Richard Byrd i Floyd Bennet dokonali pierwszej próby przelotu samolotem nad biegunem północnym.
- 1927 – Stolicę Australii przeniesiono z Melbourne do Canberry.
- 1936 – Włochy zaanektowały Etiopię, po zdobyciu jej stolicy Addis Abeby cztery dni wcześniej.
- 1941 – II wojna światowa: Brytyjczycy przejęli niemiecki okręt podwodny U-110 wraz z maszyną szyfrującą Enigma.
- 1945 – Rozpoczęła się radziecka okupacja Bornholmu.
- 1946 – We Włoszech abdykował król Wiktor Emanuel III.
- 1949 – Rainier III został księciem Monako.
- 1950:
- 1951:
- 1955:
- 1956:
- 1960:
- 1965 – Została wystrzelona radziecka sonda księżycowa Łuna 5.
- 1968 – Uchwalono nową konstytucję NRD.
- 1971 – W wyniku awarii rakiety nośnej kilka minut po starcie została zniszczona amerykańska sonda marsjańska Mariner 8.
- 1973 – Premiera filmu Papierowy księżyc.
- 1974:
- 1976 – Reprezentantka NRD Angela Voigt ustanowiła w Dreźnie rekord świata w skoku w dal (6,92 m).
- 1977 – W Amsterdamie spłonął Hotel Polen; zginęły 33 osoby.
- 1978 – W Rzymie znaleziono zwłoki byłego włoskiego premiera Aldo Moro, uprowadzonego i zamordowanego przez Czerwone Brygady.
- 1980 – Premiera filmu Piątek, trzynastego.
- 1987 – W Brukseli odbył się 32. Konkurs Piosenki Eurowizji.
- 1988 – W Canberze królowa Elżbieta II otworzyła Parliament House, nową siedzibę australijskiego parlamentu.
- 1991 – Została uruchomiona szybka kolej Mannheim-Stuttgart.
- 1992 – W szwedzkim Malmö odbył się 37. Konkurs Piosenki Eurowizji.
- 1997 – Premiera filmu Piąty element.
- 1998 – W angielskim Birmingham odbył się 43. Konkurs Piosenki Eurowizji.
- 2001 – Ghana: 126 osób zginęło na Accra Sports Stadium po wybuchu paniki wywołanej użyciem gazów łzawiących przez policję.
- 2002 – 43 osoby zginęły, ponad 130 zostało rannych w zamachu bombowym podczas obchodów Dnia Zwycięstwa w Kaspijsku, w południowej Rosji.
- 2003 – Została wystrzelona japońska sonda kosmiczna Hayabusa, która w 2005 roku wylądowała na asteroidzie Itokawa.
- 2004 – Prezydent Czeczenii Achmad Kadyrow zginął w zamachu bombowym w Groznym podczas parady z okazji Dnia Zwycięstwa. W sumie zginęło 6 osób, a ponad 50 zostało rannych.
- 2006 – Parlament Estonii ratyfikował Konstytucję europejską.
- 2007:
- 2008 – 11 osób zginęło, a około 30 zostało rannych w zamachu bombowym na kawiarnię w mieście Ampara na Sri Lance.
- 2009 – Jacob Zuma został zaprzysiężony na stanowisku prezydenta RPA.
[edytuj] Urodzili się
- 1465 – Elżbieta I Jagiellonka, królewna polska, księżniczka litewska, córka Kazimierza Jagiellończyka (zm. 1466)
- 1661 – Dżahandar Szah, władca Imperium Mogołów w Indiach (zm. 1713)
- 1740 – Giovanni Paisiello, włoski kompozytor (zm. 1816)
- 1746 – Gaspard Monge, francuski matematyk, fizyk, chemik, twórca geometrii wykreślnej (zm. 1818)
- 1800 – John Brown, amerykański działacz społeczny, główny przedstawiciel abolicjonizmu (zm. 1859)
- 1810 – Marianna Orańska, królewna z rodu Oranje-Nassau, zasłużona dla rozwoju ziemi kłodzkiej (zm. 1883)
- 1824 – Konstanty Branicki, polski przyrodnik, organizator wypraw przyrodniczych (zm. 1884)
- 1833 – Bolesław Dembiński, polski kompozytor, organista, dyrygent, działacz towarzystw śpiewaczych (zm. 1914)
- 1837 – Adam Opel, niemiecki przemysłowiec (zm. 1895)
- 1844 – Adam Antoni Kryński, polski językoznawca (zm. 1932)
- 1845 – Gustaf de Laval, szwedzki inżynier, konstruktor, wynalazca i przemysłowiec (zm. 1913)
- 1856 – Kazimierz Grudzielski, polski dowódca wojskowy, generał dywizji WP (zm. 1921)
- 1860 – James Matthew Barrie, szkocki pisarz, autor Piotrusia Pana (zm. 1937)
- 1871 – Bolesław Miklaszewski, polski chemik, ekonomista, polityk, minister, rektor SGH (zm. 1941)
- 1874:
- 1879 – Wacław Dąbrowski, polski mikrobiolog, rektor SGGW (zm. 1962)
- 1883 – José Ortega y Gasset, hiszpański filozof, eseista (zm. 1955)
- 1887 – Helena Bobińska, polska pisarka (zm. 1968)
- 1895:
- 1900 – Maria Malicka, polska aktorka (zm. 1992)
- 1901 – Gustav Machatý, czeski reżyser filmowy (zm. 1963)
- 1905 – Lili de Alvarez, hiszpańska tenisistka (zm. 1998)
- 1907 – Baldur von Schirach, niemiecki nazista, przywódca Hitlerjugend, gauleiter Wiednia (zm. 1974)
- 1908 – Leon Jeannot, polski reżyser filmowy (zm. 1997)
- 1909 – Eugenio Garin, włoski historyk filozofii i kultury (zm. 2004)
- 1911 – Tadeusz Sarnecki, polski, łódzki poeta, prozaik, publicysta, wydawca, animator życia kulturalnego (zm. 1981)
- 1912:
- 1920 – Richard Adams, angielski pisarz
- 1921:
- 1924:
- 1927 – Manfred Eigen, niemiecki biofizyk, laureat Nagrody Nobla
- 1928 – Pancho González, amerykański tenisista (zm. 1995)
- 1930:
- 1931:
- 1932 – Andrzej Bianusz, polski pisarz, autor tekstów piosenek
- 1934 – Alan Bennett, angielski dramatopisarz
- 1935 – Halina Poświatowska, polska poetka (zm. 1967)
- 1937 – Marta Fik, polska historyk, krytyk teatralny (zm. 1995)
- 1938 – Zbigniew Jerzyna, polski poeta, krytyk literacki (zm. 2010)
- 1940 – Andrzej Marek, polski prawnik, karnista, profesor (zm. 2012)
- 1942 – Andrzej Zydorowicz, polski dziennikarz sportowy, komentator, działacz samorządowy
- 1943 – Emile Ardolino, amerykański reżyser i producent filmowy (zm. 1993)
- 1949:
- 1950 – Marcheline Bertrand, francuska aktorka (zm. 2007)
- 1951:
- 1952 – Zdeněk Nehoda, czeski piłkarz
- 1953 – Jerzy Szteliga, polski polityk
- 1959 – Bogusław Paleczny, polski duchowny katolicki, kamilianin, działacz społeczny na rzecz pomocy bezdomnym (zm. 2009)
- 1961 – John Corbett, amerykański aktor
- 1962 – David Gahan, brytyjski wokalista zespołu Depeche Mode
- 1964 – Fiodor Bondarczuk, rosyjski aktor, reżyser filmowy
- 1965:
- 1968:
- 1969:
- 1970:
- 1971 – Paul McGuigan, brytyjski gitarzysta basowy grupy Oasis
- 1972 – Cezary Zybała-Strzelecki, polski wokalista grupy Oddział Zamknięty
- 1973 – Dragan Tarlać, serbski koszykarz
- 1975:
- 1976 – Manuela Leggeri, włoska siatkarka
- 1977:
- 1978:
- 1979:
- 1980:
- 1983:
- 1985:
- 1986 – Yuan Meng, chińska tenisistka
- 1987 – Maria Machowska, polska skrzypaczka
- 1992 – Łukasz Kret, polski żużlowiec
- 1997 – Zane Huett, amerykański aktor
- 1271 – Warcisław II Gdański, książę gdański (ur. ok. 1237)
- 1466 – Elżbieta I Jagiellonka, królewna polska, księżniczka litewska, córka Kazimierza Jagiellończyka (ur. 1465)
- 1657 – William Bradford, amerykański kronikarz (ur. 1590)
- 1688 – Fryderyk Wilhelm Hohenzollern, elektor Brandenburgii i książę Prus (ur. 1620)
- 1707 – Dietrich Buxtehude, kompozytor i organista (ur. ok. 1637)
- 1760 – Nikolaus von Zinzendorf, przywódca ruchu pietystycznego w Saksonii (ur. 1700)
- 1794:
- Józef Ankwicz, polski działacz polityczny, poseł ostatniego sejmu I Rzeczypospolitej, symbol zdrady narodowej (ur. ok. 1750)
- Józef Kazimierz Kossakowski, polski duchowny katolicki, biskup inflancki, działacz polityczny (ur. 1738)
- Piotr Ożarowski, polski działacz polityczny, hetman wielki koronny (ur. ok. 1725)
- Józef Zabiełło, polski działacz polityczny, hetman polny litewski (ur. ?)
- 1805 – Friedrich Schiller, niemiecki poeta, dramatopisarz (ur. 1759)
- 1810 – Benjamin Lincoln, oficer amerykańskiej armii, generał dywizji Armii Kontynentalnej (ur. 1733)
- 1840 – Józef Đỗ Quang Hiển, wietnamski dominikanin, męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1765)
- 1850 – Joseph Louis Gay-Lussac, francuski chemik i fizyk (ur. 1778)
- 1879 – Maria Teresa od Jezusa, niemiecka zakonnica, błogosławiona katolicka (ur. 1797)
- 1880 – George Brown, kanadyjski polityk liberalny (ur. 1818)
- 1903 – Paul Gauguin, francuski malarz (ur. 1848)
- 1907 – Henryk Baron, polski działacz socjalistyczny (ur. 1887)
- 1914 – Paul Louis Héroult, francuski metalurg, wynalazca i przemysłowiec (ur. 1863)
- 1931 – Albert Abraham Michelson, amerykański fizyk polskiego pochodzenia (ur. 1852)
- 1939 – Henryk Przeździecki, polski duchowny katolicki, biskup siedlecki (ur. 1873)
- 1941 – Stefan Grelewski, błogosławiony, polski ksiądz (ur. 1898)
- 1956 – Adam Tarnowski, polski dyplomata, minister (ur. 1892)
- 1957 – Ludwik Tołłoczko, polski inżynier elektryk, minister (ur. 1870)
- 1962 – Jerzy Marr, polski aktor (ur. 1901)
- 1977 – James Jones, amerykański pisarz (ur. 1921)
- 1978 – Aldo Moro, włoski polityk, premier (ur. 1916)
- 1985 – Edmond O’Brien, amerykański aktor (ur. 1915)
- 1986 – Tenzing Norgay, nepalski himalaista (ur. 1914)
- 1987 – Obafemi Awolowo, nigeryjski mąż stanu (polityk), premier (ur. 1909)
- 1991 – Janka Diagilewa, rosyjska wokalistka punkowa, poetka (ur. 1966)
- 1992 – Stanisław Wygodzki, polski pisarz, tłumacz (ur. 1907)
- 1997 – Marco Ferreri, włoski reżyser filmowy (ur. 1928)
- 1998 – Alice Faye, amerykańska aktorka (ur. 1915)
- 2000 – Józef Napiórkowski, polski malarz, scenograf
- 2004:
- 2005 – Janusz Pelc, polski historyk literatury (ur. 1930)
- 2006 – Jerzy Ficowski, polski poeta (ur. 1924)
- 2010:
- 2011:
Przypisy
