Marceli Skałkowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Skałkowski Marceli
Skałkowski Marceli zdjecie portretu.png
Data i miejsce urodzenia 2 lutego 1818 w Rymanowie
Data i miejsce śmierci 19 lutego 1846 w Burzynie
Narodowość polska
Dziedzina sztuki poezja
Ważne dzieła Bartoszu, Bartoszu
Krzyż za lud
Źródła Marceli Skałkowski w Wikiźródłach
Wikicytaty Marceli Skałkowski w Wikicytatach

Marceli Ignacy Skałkowski (ur. 2 lutego 1818 w Rymanowie, zm. 19 lutego 1846 w Burzynie) – poeta polski, działacz konspiracyjny, powstaniec.

Ojciec Tadeusza Skałkowskiego - prawnika i posła na Sejm Krajowy Galicji. Mąż pisarki Justyny Klary z Sikorskich, primo voto Skałkowskiej potem Kudelskiej. Dziadek historyka Adama Skałkowskiego.

Autor utworów patriotycznych. Był zaangażowany w prace konspiracyjne młodzieży lwowskiej w "Powszech­nej Konfederacji Narodu Polskiego" i "Synach Ojczyzny" (część "Młodej Sarmacji"). Władze austriackie trzykrot­nie go aresztowały za podejrzenie działalności spiskowej - łącznie spędził w więzieniu karmelickim około 18 miesięcy.

Od 1839 studiował prawo na Uniwersytecie Lwowskim, ale przerwał studia, by zdobyć środki na dalszą naukę. W latach 1841-1843 studiował w Wiedniu.

W 1844 ożenił się z Justyną Klarą Sikorską, siostrą poety Maurycego Sikorskiego, później pisarką. Osiedli w Tarnowie.

Uczestniczył w konspiracyjnych przygotowaniach do planowanego powstania współpracując m.in. z Edwardem Dembowskim. Próbował pozyskać dla planowanego powstania rzemieślników i chłopstwo. Zginął 19 lutego 1846 we wsi Burzyn zabity przez chłopów.

Jego utwory to m.in. :

  • "Bartoszu, Bartoszu" - pieśń znana często jako "Krakowiak Kościuszki" lub "Krakowiak kosynierów", 1837 r.
  • "Smętarz" - sonet.
  • "Niech będzie pochwalony" - sonet.
  • "Modlitwa" - wiersz zaczynający się od słów "Boże Ojcze! Twoje dzieci ...", 1838 r.
  • "Krzyż za lud" - pieśń zaczynająca się od słów "Dalej bracia, topór w dłonie ...".

Tworzył wiersze patrioty­czne, satyryczne, poezje liryczne, a także nowele. Przekładał z G. G. Byrona, F. Schillera. Tłumaczył też poezję czeską i serbską. Wiele utworów opublikował anonimowo.

Krakowiak "Bartoszu, Bartoszu" jest do tej pory uczony na lekcjach muzyki w szkołach podstawowych. W podręcznikach podawany jest często jako utwór anonimowy lub utwór młodszego poety Anczyca. Autorstwo Skałkowskiego ustalił w 1962 roku historyk Antoni Knot.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]