1846

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

rok 1846 / MDCCCXLVI XVIII wiek · XIX wiek · XX wiek
1844 « 1845 « 1846 » 1847 » 1848

Spis treści

1 Wydarzenia w Polsce
2 Wydarzenia na świecie
3 Urodzili się
4 Zmarli
5 Święta ruchome

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

19 lutego-kwiecień – rzeź galicyjska: spalono co najmniej 500 dworów, śmierć poniosło od 1,2 do 3 tys. ziemian i urzędników dworskich.
21 lutego-4 marca – powstanie krakowskie.
22/23 lutego – ogłoszenie Manifestu Rządu Narodowego.
24 lutego – powstanie krakowskie: Jan Tyssowski został dyktatorem powstania.
26 lutego – powstanie krakowskie: porażka powstańców w bitwie pod Gdowem.
1 marca – powstanie krakowskie: wojska austriackie stanęły pod Krakowem, żądając kapitulacji miasta w ciągu 48 godzin.
4 marca
- powstanie krakowskie: wojska austriackie w Krakowie.
- powstanie krakowskie: Jan Tyssowski wraz z oddziałem złożył broń na granicy pruskiej.
- Wydanie koncesji na budowę linii kolejowej ze Stargardu do Poznania, którą oddano do użytku w 1848.
Marzec – powstanie krakowskie: kapitulacja oddziałów powstańczych, które wycofały się z Krakowa, na granicy pruskiej.
Kwiecień – decyzja trzech państw zaborczych o likwidacji Wolnego Miasta Krakowa i włączeniu jego terenu do monarchii austriackiej.
1 maja – oddano do użytku dwutorową linię kolejową łączącą Szczecin Dąbie ze Stargardem (dł. 25,2 km).
1 września – otwarto dwutorową linię kolejową Miłkowice-Bolesławiec-Żary (102,4 km).
3 października – Kolej Górnośląska uruchomiła połączenie Wrocławia z Mysłowicami.
1 listopada – otwarto dwutorową linię kolejową Żagań-Głogów (dł. 60,0 km).
16 listopada – Austria zaanektowała obszar Wolnego Miasta Krakowa.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

28 stycznia – miała miejsce bitwa pod Aliwal.
22 lutego – po raz ostatni zabrzmiał amerykański Dzwon Wolności.
9 marca – w Lahore podpisano traktat pokojowy, kończący I wojnę Brytyjczyków z Sikhami.
25 kwietnia – wybuchła wojna amerykańsko-meksykańska. Bezpośrednim powodem konfliktu był spór o granice Teksasu.
8 maja – wojna amerykańsko-meksykańska: bitwa pod Palo Alto.
9 maja – wojna amerykańsko-meksykańska: bitwa pod Resaca de la Palma.
13 maja – Kongres USA podjął decyzję o wypowiedzeniu wojny Meksykowi.
16 czerwca – 235 papieżem obrano kardynała Jana Mastai-Ferrettiego, który przyjął imię Piusa IX.
30 czerwca – John Russell został premierem Wielkiej Brytanii.
7 lipca – Kalifornia uznana za część Stanów Zjednoczonych Ameryki.
9 lipca – została zlikwidowana Republika Kalifornii.
5 sierpnia – USA i Wielka Brytania podpisały traktat oregoński, wytyczający granicę amerykańską na odcinku z Kolumbią Brytyjską i Terytoriami Północno-Zachodnimi.
10 sierpnia – w Waszyngtonie założono Smithsonian Institution.
10 września – Elias Howe opatentował pierwszą działającą maszynę do szycia.
19 września – objawienie Matki Boskiej w La Salette we Francji.
21 września – wojna amerykańsko-meksykańska: rozpoczęła się bitwa pod Monterrey.
23 września
- niemiecki astronom Johann Gottfried Galle, dzięki obliczeniom Urbaina Le Verriera, odkrył nową planetę – Neptuna.
- wojna amerykańsko-meksykańska: zwycięstwo Amerykanów w bitwie pod Monterrey.
25 września – żołnierze amerykańscy dowodzeni przez przyszłego prezydenta Zachary'ego Taylora zajęli meksykańskie miasto Monterrey.
30 września – amerykański dentysta William Morton po raz pierwszy użył narkozy do zabiegu usunięcia zęba.
10 października – został odkryty największy księżyc Neptuna Tryton. Odkrycia dokonał William Lassell.
16 października – w Bostonie (Massachusetts General Hospital) po raz pierwszy zastosowano narkozę jako środek uśmierzający ból podczas operacji chirurgicznej.
28 grudnia – Iowa została 29. stanem USA.
Robert William Thomson opatentował oponę pneumatyczną dętkową (patent francuski w 1846, patent w USA w 1847, J. B. Dunlop wynalazł niezależnie oponę w 1888).

[edytuj] Urodzili się

Kyǒnghǒ Sǒngu – koreański mistrz sǒn (jap. zen) (zm. 1912)
29 stycznia – Karol Olszewski, polski fizyk i chemik, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego (zm. 1915)
30 stycznia – Aniela od Krzyża, hiszpańska zakonnica, święta katolicka (zm. 1932)
2 marca – Teresa Maria Manetti, włoska błogosławiona katolicka (zm.1910)
5 maja – Henryk Sienkiewicz, polski pisarz, laureat nagrody Nobla, (zm. 1916)
9 października – Maksymilian Gierymski, polski malarz (zm. 1874)
12 października – Archanioł Tadini, włoski ksiądz, święty katolicki (zm. 1912)
13 października – Julia Salzano, włoska zakonnica, święta katolicka (zm. 1929)
14 października – Albert Schickedanz, architekt i malarz związany z Budapesztem (zm. 1915)
21 października – Edmondo De Amicis, włoski pisarz (zm. 1908)
20 grudnia – Hermann Fritsche, austriacki działacz religijny i publicysta (zm. 1924)
Piotr Chong Won-ji, koreański męczennik, święty katolicki (zm. 1866)
Elżbieta Qin Bian, chińska męczennica, święta katolicka (zm. 1900)

[edytuj] Zmarli

21 lutego – Ninkō (仁孝天皇, Ninkō tennō), 120. cesarz Japonii, sprawujący władzę od października 1817 r. (ur. 1800)
27 lutego – Edward Dembowski, filozof, publicysta, polski działacz niepodległościowy (ur. 1822)
4 kwietnia – Leon Borowski, polski filolog, krytyk literacki (ur. 1784)
6 kwietnia – Aleksander Kokular, polski malarz, pedagog i kolekcjoner (ur. 1793)
10 maja – Franciszek Ksawery Drucki-Lubecki, polski polityk (ur. 1778)
1 czerwca – Grzegorz XVI, papież (ur. 1765)
16 lipca – Maria Magdalena Postel, francuska zakonnica, założycielka Zgromadzenia Ubogich Córek Miłosierdzia, święta katolicka (ur. 1756)
16 września – Andrzej Kim Tae-gon, pierwszy ksiądz katolicki pochodzenia koreańskiego, męczennik, święty katolicki (ur. 1821)
19 września – Karol Hyon Song-mun, koreański męczennik, święty katolicki (ur. ok. 1797)
20 września
- Piotr Nam Kyong-mun, koreański męczennik, święty katolicki (ur. 1797)
- Wawrzyniec Han Ih-yong, koreański męczennik, święty katolicki (ur. 1798)
- Zuzanna U Sur-im, koreańska męczennica, święta katolicka (ur. 1803)
- Józef Im Ch'i-baeg, koreański męczennik, święty katolicki (ur. 1803)
- Teresa Kim I-mi, koreańska męczennica, święta katolicka (ur. 1811)
- Agata Yi Kan-nan, koreańska męczennica, święta katolicka (ur. 1813)
- Katarzyna Chong Ch'or-yom, koreańska męczennica, święta katolicka (ur. 1817)