Mayday

Mayday (wym. /ˈmeɪ.deɪ/) – komunikat o bezpośrednim zagrożeniu życia używany w łączności radiotelefonicznej i teleksowej. Wywodzi się z francuskiego m'aidez oznaczającego "pomocy"; odpowiednik sygnału SOS w radiotelegrafii.

Użycie

Aby zasygnalizować bezpośrednie zagrożenie życia ludzi statku powietrznego lub wodnego w komunikacji głosowej, słowo "mayday" należy wypowiedzieć trzykrotnie – "mayday, mayday, mayday". Zwykle podaje się również znaki rozpoznawcze statku, jego pozycję i powód zgłoszenia sygnału. Używany także w lotach promów kosmicznych, kiedy narażone jest życie załogi.

Sytuacje, które usprawiedliwiają zgłoszenie tego sygnału to m.in. konieczność opuszczenia statku (np. w przypadku statku powietrznego – na skutek uszkodzenia strukturalnego uniemożliwiającego bezpieczne lądowanie), eksplozja na jego pokładzie czy też zagrożenie utonięciem statku wodnego.

W przypadku istotnych awarii, które jednak nie powodują bezpośredniego zagrożenia życia, w lotnictwie i żegludze używa się sygnału pan-pan.

Komunikat mayday w praktyce

(dialog na przykładzie jachtu morskiego)

1. Na kanale ratunkowym, czyli kanale 16. UKF trzykrotnie powtarzamy: mayday, mayday, mayday.
2. Następnie podajemy szczegóły wezwania, czyli kto wzywa pomocy: mayday, this is Phantasia sailing boat.
3. Podajemy pozycję: my position is... (tu należy podać odczyt GPS lub współrzędne z mapy, ew. dane najbliższej pławy, latarni morskiej, znaku wodnego lub innego stałego znaku informującego o położeniu jachtu).
4. Podajemy powód nadania sygnału mayday, a także opisujemy wygląd jachtu oraz liczbę załogi.
5. Podajemy rodzaj oczekiwanej przez nas pomocy.
6. Na potwierdzenie odebrania naszego sygnału czekamy 4 minuty. Po tym czasie procedura jest powtarzana od początku.

W razie odwrócenia się złego losu należy natychmiast odwołać sygnał Mayday.

1. Wywołanie: all stations, all stations, all stations, all stations – this is Phantasia sailing boat.
2. Określenie pozycji: my position is... (podajemy współrzędne).
3. Odwołanie alarmu: cancel my distress alert of Phantasia... from (tu godzina nadania sygnału mayday).

Historia

Uważa się, że pierwszy raz "mayday" zostało użyte w 1923 roku. Frederick Stanley Mockford (1897-1962), który wówczas pracował jako radiooficer na lotnisku Croydon w Londynie, został poproszony, aby znalazł słowo, które będzie łatwo rozumiane przez wszystkich pracowników naziemnych oraz pilotów w sytuacji zagrożenia. Ponieważ większość ruchu odbywała się pomiędzy Croydon i lotniskiem Le Bourget w Paryżu, zaproponował słowo "Mayday" opierając się na francuskim m'aidez.

Zobacz też

• CQD

Bibliografia

• Lesław Furmaga, Józef Wójcicki: Mały słownik morski. Gdynia: Mitel International Ltd, 1993. ISBN 83-85413-73-1.