Mgławica Carina

Mgławica Carina
Mgławica Carina w całości (ESO)
Odkrywca	Nicolas Louis de Lacaille
Data odkrycia	1751
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór	Kil
Typ	emisyjna
Rektascensja	10h 45m 08,5s
Deklinacja	-59° 52' 04"
Odległość	7500 ly (2300 pc)
Jasność pozorna mgławicy	10,8m
Rozmiary kątowe	3,9'
Charakterystyka fizyczna
Wymiary	260 ly
Alternatywne oznaczenia
Mgławica Kila, NGC 3372, ESO 128-EN013, GC 2197

Mgławica Carina (również NGC 3372) – mgławica emisyjna i obszar H II znajdujący się w gwiazdozbiorze Kila. Została odkryta w 1751 roku przez Nicolasa Louisa de Lacaille. Mgławica ta znajduje się w odległości około 7500 lat świetlnych od Ziemi w ramieniu Strzelca, a jej rozmiary są szacowane na 260 lat świetlnych.

Mgławica Carina jest jedną z największych i najjaśniejszych odkrytych mgławic. Jeśli uwzględnić jej słabsze zewnętrzne filary rozciąga się na 300 lat świetlnych. Pył i gaz mgławicy są rozgrzewane przez znajdujące się w jej centrum młode gwiazdy. Należą do nich najcięższe znane gwiazdy typu widmowego O3, odkryte po raz pierwszy właśnie w tej mgławicy. Jest to również najbliższy Ziemi obszar zawierający gwiazdy tego typu widmowego. Wewnątrz mgławicy znajdują się również 3 gwiazdy Wolfa-Rayeta o typie widmowym WN. Prawdopodobnie gwiazdy te wyewoluowały z gwiazd typu O3 o bardzo dużych prędkościach wyrzucania masy.

Obserwacje wykonane w podczerwieni wykazały że różne części mgławicy poruszają się w różnych kierunkach z prędkościami dochodzącymi do 230 km/s. Zderzenia obłoków molekularnych poruszających się z tak dużymi prędkościami rozgrzewają materię do wysokiej temperatury. Powoduje to że materia zaczyna emitować wysoko energetyczne promieniowanie rentgenowskie a cała mgławica staje się rozciągniętym źródłem tego promieniowania. Prawdopodobnie ruch obłoków molekularnych jest wywołany potężnymi wiatrami gwiazdowymi masywnych gwiazd, bombardujących okoliczną materię i nadających jej duże prędkości.

Eta Carinae

Jednym z najlepiej znanych szczegółów NGC 3372 jest błękitny nadolbrzym gwiazda Eta Carinae. Jest to centralna gwiazda jonizująca wielki obszar H II. Znajduje się ona we fragmencie mgławicy nazywanym Dziurką od Klucza. Masa tej gwiazdy wynosi około 100-150 mas Słońca a świeci ona osiągając jasność 5 milionów Słońc. Jest to jedna z najbardziej masywnych znanych gwiazd. Jej masa dochodzi do teoretycznych granic masy osiąganej przez gwiazdy. W ciągu zaledwie 6 sekund wydziela taką ilość energii jak Słońce w ciągu całego roku. Wiatr gwiezdny pochodzący od tej gwiazdy wydmuchuje co roku masę odpowiadającą masie Jowisza. Dla porównania Słońce w tym samym czasie wydziela masę 100 miliardów razy mniejszą. Prawdopodobnie ze względu na masę tej gwiazdy w bliskiej przyszłości zakończy ona swoje życie jako supernowa. Wybuch energii tego rzędu prawdopodobnie może zniszczyć pola gwiazd i planet w promieniu kilku tysięcy lat świetlnych od gwiazdy.

Gromady gwiazd

W pobliżu mgławicy znajduje się spora liczba gromad gwiazdowych. Większa część tych gromad to prawdopodobnie obiekty pierwszego planu, leżące przed mgławicą. W samej mgławicy z całą pewnością znajdują się dwie gromady: Trumpler 14 i Trumpler 16. Gwiazda Eta Carinae należy do gromady Trumpler 16, nazywanej też Gromadą Eta Carinae.

Zdjęcie centralnej części mgławicy (HST/NASA/ESA)

Obiekty astronomiczne znajdujące się wewnątrz NGC 3372, zasięg gromad gwiazd zaznaczono błękitnymi owalami

Bibliografia

• Praca zbiorowa Encyklopedia Wszechświat, Rok wydania: 2006, Wydawnictwo Naukowe PWN SA, ISBN 978-83-01-14848-5
• Robert Gendler Niebo, Rok wydania: 2007, Wydawnictwo: Carta Blanka, ISBN 978-83-60887-00-4

Linki zewnętrzne

• Opis mgławicy
• Mgławica Carina w serwisie APOD: Astronomiczne zdjęcie dnia Ciemne obłoki w NGC 3372
• Mgławica Carina w serwisie APOD: Astronomiczne zdjęcie dnia Dziurka od Klucza
• Mgławica Carina w serwisie APOD: Astronomiczne zdjęcie dnia Góry pyłu w Mgławicy Kila
• Mgławica w powiększeniu

... • NGC 3369 • NGC 3370 • NGC 3371 • Mgławica Carina • NGC 3373 • NGC 3374 • NGC 3375 • ...