Portal:Astronomia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Astronomia
    w polskojęzycznej Wikipedii

Q space.svg
A cóż piękniejszego nad niebo, które przecież ogarnia wszystko co piękne?...
Mikołaj Kopernik

Ta strona to portal dla wikipedystów zainteresowanych zagadnieniami z zakresu astronomii, jej historią, jak i wydarzeniami bieżącymi.

Astronomia - nauka o ciałach niebieskich, ich budowie, ruchach, pochodzeniu i ewolucji oraz o materii rozproszonej w przestrzeni kosmicznej (zwanej też kosmosem).


Aktualności
Lądowanie Philae na powierzchni komety (wizja artysty)

12 listopada 2014 - lądownik Philae sondy Rosetta wylądował na powierzchni komety 67P/Czuriumow-Gierasimienko (ESA)

22 października - poinformowano o przeprowadzeniu analizy orbit blisko 500 komet obiegających gwiazdę beta Pictoris, w wyniku czego wyróżniono wśród nich dwie rodziny komet (ESO)

19 października - odkryta w styczniu 2013 roku kometa C/2013 A1 (zwana również Siding Spring od miejsca jej odkrycia) minęła Marsa w odległości zaledwie 139,5 tys. km, czyli w jednej trzeciej dystansu pomiędzy Księżycem a Ziemią. Kometa została zbadana przez sondy kosmiczne znajdujące się na orbicie wokół Marsa i łaziki pracujące na marsjańskiej powierzchni. Po raz pierwszy w historii bezpośrednio zbadano obiekt, który przybył prosto z Obłoku Oorta i najprawdopodobniej nic się nie zmienił od czasu uformowania Układu Słonecznego 4,6 miliarda lat temu (Space.com).

19 października - w wieku 63 lat zmarł prof. Janusz Gil - astronom i astrofizyk. Zajmował się m.in. badaniem pulsarów i gwiazd neutronowych (PAP)

6 października 2014 - ALMA, Atacama Large Millimeter/submillimeter Array, pokazuje coś czego nigdy aż tak szczegółowo do tej pory nie oglądano: dokładną strukturę dysku wokół młodej gwiazdy, w którym tworzą się planety

2 października 2014 - poinformowano, że 29 czerwca 2014 roku naukowcy z Chile odkryli nowy quasi-księżyc Ziemi, 2014 OL339 (DailyMail)

10 września 2014 - została odkryta Gaia14aaa, pierwsza supernowa zaobserwowana przez obserwatorium Gaia. W skład zespołu odkrywców (ang. Gaia Science Alert Team) wchodzili astronomowie z obserwatorium astronomicznego UW: Łukasz Wyrzykowski i Zuzanna Kostrzewa-Rutkowska (PAP).

3 września 2014 - astronomowie z Uniwersytetu Hawajskiego odkryli, że Droga Mleczna jest częścią supergromady 100 razy większej, niż dotychczas sądzono. Nazwano ją Laniakea (Science Daily, Nature)

19 sierpnia 2014 - drugi polski satelita naukowy BRITE-PL "Heweliusz" wystartował o 5:15 czasu polskiego na pokładzie rakiety Chang Zheng 4B (Długi Marsz-4B) z chińskiego kosmodromu Taiyuan Satellite Launch Center (brite.pl)

Sonda Rosetta wraz z lądownikiem Philae

6 sierpnia 2014 - sonda kosmiczna Rosetta dotarła do celu swojej misji - komety 67P/Czuriumow-Gierasimienko (ESA)

30 czerwca 2014 - mija 10 lat od startu misji sondy Cassini (JPL)

4 czerwca 2014 - ukazała się informacja o uzyskaniu pierwszego światła z zainstalowanego na teleskopie VLT instrumentu SPHERE służącego do poszukiwania i badania planet pozasłonecznych (ESO, AstroNEWS)

4 czerwca 2014 - poinformowano o odkryciu Obiektu Thorne'a-Żytkowej; obiekt o nazwie HV 2112 znajduje się w Małym Obłoku Magellana (Uniwersytet Colorado)

2 czerwca - dzięki Kepler-10c pojawił się nowy, nieoficjalny typ planet skalistych tzw. Mega-Ziemia, a to dlatego, że Kepler-10c ma 2,3 raza większą średnicę oraz 17 razy większą masę niż nasza planeta, czyli znacznie większa niż wcześniej odkrywane Superziemie (Harvard CfA)

30 kwietnia 2014 - ESO poinformowało, że po raz pierwszy udało się zmierzyć czas obrotu, czyli "dzień" planety pozasłonecznej beta Pictoris b (ESO)

25 kwietnia - NASA poinformowała o odnalezieniu najzimniejszego jak dotąd brązowego karła oznaczonego symbolem WISE J085510.83-071442.5 (NASA)

Artystyczna wizja Kepler-186f

17 kwietnia - ogłoszono odkrycie Kepler-186f, pierwszej planety pozasłonecznej wielkością zbliżonej do Ziemi znajdującej się w ekosferze swojej planety (NASA)

26 marca 2014 - poinformowano o odkryciu pierwszego systemu pierścieni planetarnych wokół planetoidy. Pierścienie otaczają planetoidę (10199) Chariklo (ESO).

26 marca 2014 - ogłoszono odkrycie planetoidy 2012 VP113, obiektu o najbardziej odległym od Słońca punkcie peryhelium orbity w całym znanym Układzie Słonecznym (Minor Planet Electronic Circ.)

Czy wiesz...

…co rozpędziło gwiazdę LAMOST-HVS1 do prędkości 1,7 mln km/h?

Ruch obiektu na tle gwiazd

…jak ustalono pokrewieństwo Słońca i gwiazdy HD 162826?

…przy pomocy czego odkryto najbliższą Słońcu samotną planetę?

…który z pionierów heliosejsmologii urodził się w Pilicy?

…kogo, według pseudonaukowców, przedstawia relief na „kamieniu astronauty” w świątyni Inskrypcji?

Teleskop Huygensa o ogniskowej 64 m z obiektywem poruszanym za pomocą linki

…nazwą którego greckiego wina nazwano asteroidę?

…dlaczego w teleskopach powietrznych nie stosowano tubusa?

jak za pomocą „sztucznej gwiazdy” i „noża Foucaulta” dokonać pomiaru krzywizny zwierciadła?

Meteoryt HED znaleziony w Australii

…czy to prawda, że w średniowieczu Kościół twierdził, że Ziemia jest płaska?

…jak powstał klan meteorytów HED?

…co meteoryty z Marsa mówią nam o warunkach panujących na tej planecie?

…za pomocą jakiej metody odkryto planetę pozasłoneczną najbardziej przypominającą Ziemię?

Zdjęcie lotnicze centralnej części struktury

gdzie testowany jest prototyp robota, który będzie mógł zbadać Europę?

…w jaki sposób krater Spider uzyskał kształt pająka?

…że brytyjski podróżnik szukał w 1932 roku na pustyni zaginionego miasta, a odnalazł kratery meteorytowe?

…gdzie można znaleźć ringwoodyt?

…że pewien krater meteorytowy w Norwegii był zalany przez morze i pogrzebany pod 5 km skał, ale obecnie znów jest widoczny na powierzchni ziemi?

Artykuł miesiąca
Eris, największy znany obiekt dysku rozproszonego, oraz jego księżyc Dysnomia

Dysk rozproszony – region Układu Słonecznego rozciągający się za orbitą Neptuna, sięgający ponad 100 j.a. od Słońca oraz ponad 40° powyżej i poniżej ekliptyki. W obszarze tym krąży wiele małych ciał po orbitach o dużej ekscentrycznościi inklinacji. Są to jedne z najdalszych i najzimniejszych obiektów w Układzie Słonecznym. Ich orbity przypuszczalnie są wynikiem grawitacyjnego „rozproszenia” wywołanego przez gazowe olbrzymy. Orbity te wciąż ulegają perturbacjom wywoływanym przez Neptuna.

Wewnętrzny obszar dysku rozproszonego pokrywa się z Pasem Kuipera i w literaturze naukowej rozróżnienie pomiędzy obiektami dysku rozproszonego i Pasa Kuipera jest często niedokładne. Niektórzy astronomowie rozszerzają definicję Pasa Kuipera tak, żeby obejmowała również dysk rozproszony. W tym artykule dysk rozproszony jest traktowany jako osobne pojęcie.

Ze względu na jego niestabilność dysk rozproszony uważa się za główne źródło większości komet okresowych.


przeczytaj cały artykuł | poprzednie miesiące...

Sylwetka badacza
Struve.jpg

Friedrich Georg Wilhelm Struve (ros. Василий Яковлевич Струве, niem. Friedrich Georg Wilhelm von Struve) (ur. 15 kwietnia 1793 w Altonie, zm. 23 listopada 1864 w Pułkowie) – rosyjski astronom pochodzący z rodziny Niemców bałtyckich.

W latach 1813–1839 był profesorem na tym uniwersytecie oraz dyrektorem uniwersyteckiego Obserwatorium w Tartu (1817). Po rozstaniu z uniwersytetem był twórcą i pierwszym dyrektorem Obserwatorium w Pułkowie koło Petersburga (1839–1862). W latach (1822–1828) uczestniczył przy pomiarach stopnia południka ziemskiego. W 1824 roku, po zmontowaniu w Dorpacie dużego refraktora, rozpoczął obserwację gwiazd podwójnych.

przeczytaj cały artykuł | poprzednie sylwetki...

Działy astronomii

Pojęcia ogólne

Najjaśniejsze gwiazdy

Kategorie

Artykuły medalowe

Dobre artykuły

Zdjęcie miesiąca

NGC 3603 (również OCL 854 lub ESO 129-SC16) – gromada otwarta, znajdująca się w gwiazdozbiorze Kila w odległości 22 000 lat świetlnych od Ziemi. Została odkryta 14 marca 1834 roku przez Johna Herschela.

Do zrobienia

Do napisania

Baza Marsjańska w Toruniu - ciemna galaktyka - fotograficzna wielkość gwiazdowa - fotometria UBV - James Clerk Maxwell Telescope - Large Synoptic Survey Telescope - Marc W. Buie - montaż amerykański - orbita eliptyczna - oznaczanie planetoid - pętla koronalna - Palomar Planet-Crossing Asteroid Survey - poprawka bolometryczna - refrakcja azymutalna - Societe Astronomique de France - synteza apertury - teleskop Maksutowa - teleskop słoneczny - Theia - woda na Marsie - zależność Eddingtona

więcej propozycji


Do poszerzenia

aberracja planetarna - anomalia prawdziwa - astrofotografia - asterosejsmologia - Catalina Sky Survey - ciało niebieskie - ciąg główny - Droga Mleczna - Efekt Sachsa-Wolfe'a - ekstynkcja atmosferyczna - gaz międzyplanetarny - Grupa Kreutza - gwiazda rozbłyskowa - heliofizyka - Messier 73 - meteoryt kamienny - meteoryt żelazny - mgławica emisyjna - NEAT - NGC 206 - NGC 1850 - Pierre Méchain - pierwotna nukleosynteza - protoplaneta - radioastronomia - sfera armilarna - Tellurium - zagubione komety - zagubione planetoidy - Związek Tully’ego-Fishera

Technikalia

Przydatne linki:


Astronomia w projektach siostrzanych

Astronomia na Wikinews Astronomia na Wikibooks Astronomia na Wikicommons
Wiadomości Darmowe podręczniki Ilustracje
Wikinews-logo.png Wikibooks-logo.svg Commons-logo.svg

Inne portale tematyczne w polskiej Wikipedii

Portal.svg
Czym są portale? • Portal:Portale • Czym są wikiprojekty?