Portal:Astronomia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Astronomia
    w polskojęzycznej Wikipedii

Q space.svg
A cóż piękniejszego nad niebo, które przecież ogarnia wszystko co piękne?...
Mikołaj Kopernik

Ta strona to portal dla wikipedystów zainteresowanych zagadnieniami z zakresu astronomii, jej historią, jak i wydarzeniami bieżącymi.

Astronomia - nauka o ciałach niebieskich, ich budowie, ruchach, pochodzeniu i ewolucji oraz o materii rozproszonej w przestrzeni kosmicznej (zwanej też kosmosem).


Aktualności

14 grudnia - chińska sonda kosmiczna Chang’e 3 wylądowała na Księżycu, wyposażona jest w zdalnie sterowany pojazd księżycowy o nazwie "Jaspisowy królik", który zjechał na powierzchnię naturalnego satelity Ziemi; było to pierwsze od 37 lat miękkie lądowanie na Księżycu (PAP, odkrywcy.pl)

28 listopada - kometa C/2012 S1 (ISON) znalazła się najbliżej Słońca (osiągneła peryhelium), przy czym prawdopodobnie rozpadła się. Pozostał po niej tylko niewielki fragment jądra. (losyziemi.pl, losyziemi.pl, astropolis.pl)

22 listopada - ESA wystrzeliła misję Swarm złożoną z trzech satelitów, przeznaczoną do badania pola magnetycznego Ziemi (ESA)

21 listopada - pierwszy polski satelita naukowy BRITE-PL "Lem" wystartował o 8:10 czasu polskiego na pokładzie rakiety Dniepr z bazy wojskowej Jasny położonej na południu Uralu (brite.pl, tvn24.pl)

18 listopada - NASA wystrzeliła w kierunku Marsa satelitę MAVEN (NASA)

11 listopada - w Kazachstanie wylądowała kapsuła Sojuz TMA-09M z 37 załogą ISS oraz pochodnią olimpijską igrzysk w Soczi (ESA, NASA)

7 listopada - eksperci ESA informują, że między 9 a 11 listopada satelita GOCE spłonie w atmosferze, a jego szczątki mogą dotrzeć do powierzchni Ziemi. (odkrywcy.pl)

5 listopada - indyjski satelita Mangalyaan został wystrzelony i rozpoczął misję na Marsa (AstroNEWS)

2 listopada - 10-letni Nathan Gray odkrył supernową PSN J18032459+70133

15 lipca – poinformowano o odkryciu 14. księżyca Neptuna, oznaczonego jako S/2004 N 1. Odkrycia dokonano 1 lipca br. dzięki analizie zdjęć wykonanych przez Kosmiczny Teleskop Hubble’a (hubblesite.org)

28 czerwca – zakończyła się dziesięcioletnia misja teleskopu kosmicznego GALEX (SpaceflightNow)

zdjęcie chmur Wenus wykonane w nadfiolecie

18 czerwca - poinformowano o wynikach badań atmosfery Wenus, wskazujących na stały wzrost prędkości wiejących tam wiatrów w ciągu ostatnich 6 lat – z ok. 300 do ok. 400 km/h; nie udało się ustalić przyczyny tego zjawiska (ESA)

Automatyczny Statek Transportowy

15 czerwca - Automatyczny Statek Transportowy ATV-4 Albert Einstein Europejskiej Agencji Kosmicznej zacumował do Międzynarodowej Stacji Kosmicznej

12 czerwca - ogłoszono odkrycie przez szwajcarskich astronomów nowej klasy gwiazd zmiennych, nieznacznie zmieniających jasność w ciągu zaledwie minut (ESO)

11 czerwca - wystartował chiński załogowy statek kosmiczny Shenzhou 10

29 maja - ogłoszono wyniki badań gromady kulistej gwiazd NGC 6752 za pomocą Very Large Telescope, według których konieczna jest weryfikacja dotychczasowych modeli ewolucji gwiazd, w tym Słońca (ESO)

5 kwietnia - odkryto najbardziej odległą znaną supernową SN UDS10Wil

21 marca - ogłoszono wyniki badań satelity naukowego Planck, według których wiek Wszechświata wynosi o prawie sto milionów lat więcej, niż uważano dotychczas, i jest równy 13,82 miliardów lat (ESA)

20 marca - odkryto MAXI J1659-152, rentgenowski układ podwójny o najkrótszym znanym okresie orbitalnym wynoszącym 2,4 godziny

17 marca - zaobserwowano najjaśniejszy jak dotychczas błysk wywołany uderzeniem meteoroidu w powierzchnię Księżyca (science.nasa)

Czy wiesz...
Star cluster NGC 3766.jpg

…że pod lądolodem Antarktydy przypuszczalnie znajduje się jeden z największych kraterów uderzeniowych na Ziemi, którego wybicie mogło się przyczynić do największego masowego wymierania i rozpadu Gondwany?

…w której gromadzie gwiazd odkryto nowy typ gwiazd zmiennych? (na zdjęciu)

Superbąbel Henize 70 w Wielkim Obłoku Magellana

…jak duże mogą być superbąble? (na zdjęciu)

…co było przyczyną powstania krateru Araguainha?

…jakie badania prowadził pierwszy szwedzki sztuczny satelita?

…że w folklorze ludów bałtycko-fińskich oraz w eposach Kalevala i Kalevipoeg można znaleźć opis katastrofy kosmicznej?

…ile gwiazd obejmuje SAO Star Catalog?

który meteoryt zawiera ziarenka ditlenku krzemu, które są starsze od Układu Słonecznego?

Typ widmowy L

…do którego typu należą najsłabiej świecące gwiazdy?

…od czego pochodzi nazwa sztucznie oczyszczonego marsjańskiego stanowiska skalnego Goulburn?

…który polski astronom napisał książkę Atlantyda, tłumaczoną na język rosyjski, czeski i słowacki?

…że na Słońcu może padać specyficzny deszcz?

Muonionalusta (meteoryt)

…ile lat ma najstarszy ze znanych nam w Układzie Słonecznym meteorytów i gdzie został znaleziony?

kto był kierownikiem Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu przez 27 lat?

…gdzie poza Ziemią występują wiry polarne?

…jaką nazwę nadano fragmentom pierwszej planetoidy wielkości samochodu odkrytej przed uderzeniem w Ziemię?

Przelot meteorytu nad Rosją

…jak nazywa się jezioro, do którego wpadł jeden z kawałków meteorytu, który spadł w Rosji 15 lutego 2013 roku


Artykuł miesiąca
Libracja Księżyca

Księżyc (łac. Luna, gr. Σελήνη Selḗnē) – jedyny naturalny satelita Ziemi (nie licząc tzw. księżyców Kordylewskiego, które są obiektami pyłowymi i przez niektórych badaczy uważane za obiekty przejściowe). Jest piątym co do wielkości księżycem w Układzie Słonecznym. Przeciętna odległość od środka Ziemi do środka Księżyca to 384 403 km, co stanowi mniej więcej trzydziestokrotność średnicy ziemskiej. Średnica Księżyca wynosi 3474 km, nieco więcej niż 1/4 średnicy Ziemi. Oznacza to, że objętość Księżyca wynosi około 1/50 objętości kuli ziemskiej. Przyspieszenie grawitacyjne na jego powierzchni jest blisko 6 razy mniejsze niż na Ziemi. Księżyc wykonuje pełny obieg wokół Ziemi w ciągu 27,3 dnia (tzw. miesiąc syderyczny), a okresowe zmiany w geometrii układu Ziemia-Księżyc-Słońce powodują występowanie powtarzających się w cyklu 29,5-dniowym (tzw.miesiąc synodyczny) faz Księżyca.


przeczytaj cały artykuł | poprzednie miesiące...

Sylwetka badacza
Grote Reber

Grote Reber (ur. 22 grudnia 1911 w Wheaton, zm. 20 grudnia 2002 na Tasmanii) – amerykański astronom amator, jeden z pionierów radioastronomii.

W 1933 ukończył studia inżynieryjne na Armour Institute of Technology. W tym samym roku zetknął się z publikacją Karla Jansky'ego, który zaobserwował szumy zakłócające łączność radiową i stwierdził, że pochodzą one z obszaru Galaktyki. W 1937 roku Reber poświęcił swoje półroczne dochody i skonstruował antenę o średnicy 9 metrów oraz detektor, wykrywający sygnały o częstotliwości 160 megaherców. Systematyczne pomiary rozpoczął w 1939 roku. Jego artykuły, które opublikował w czasopiśmie Astrophysical Journal w 1940 i 1944 uważa się za początek radioastronomii.

przeczytaj cały artykuł | poprzednie sylwetki...

Działy astronomii

Pojęcia ogólne

Najjaśniejsze gwiazdy

Kategorie

Artykuły medalowe

Dobre artykuły

Zdjęcie miesiąca

IC 1318 (również Mgławica Motyl) – mgławica emisyjna znajdująca się w konstelacji Łabędzia, odległa o 2500–5000 lat świetlnych od Ziemi w ramieniu Oriona Drogi Mlecznej. Nazwa mgławicy Motyl nawiązuje do jej kształtu, gdyż jej dwa świecące płaty są oddzielone od siebie przez długi, ciemny pas pyłowy.

Do zrobienia

Do napisania

Baza Marsjańska w Toruniu - ciemna galaktyka - Erik Bertil Holmberg - fotometria UBV - gwiazda azymutalna - Isaac Newton Group of Telescopes - J2000.0 - James Clerk Maxwell Telescope - Marc W. Buie - montaż amerykański - PCAS - Planetary Data System - poprawka bolometryczna - R. Paul Butler - refrakcja azymutalna - Societe Astronomique de France - synteza apertury - teleskop Maksutowa - woda na Marsie - wybuch gwiazdy - zależność Eddingtona - zderzenie gwiazd

więcej propozycji


Do poszerzenia

aberracja planetarna - anomalia prawdziwa - astrofotografia - asterosejsmologia - Catalina Sky Survey - ciało niebieskie - ciąg główny - Droga Mleczna - Efekt Sachsa-Wolfe'a - ekstynkcja atmosferyczna - gaz międzyplanetarny - Grupa Kreutza - gwiazda rozbłyskowa - heliofizyka - Messier 73 - meteoryt kamienny - meteoryt żelazny - mgławica emisyjna - NEAT - NGC 206 - NGC 1850 - Pierre Méchain - pierwotna nukleosynteza - protoplaneta - radioastronomia - sfera armilarna - Tellurium - zagubione komety - zagubione planetoidy - Związek Tully'ego-Fishera

Technikalia

Przydatne linki:


Astronomia w projektach siostrzanych

Astronomia na Wikinews Astronomia na Wikibooks Astronomia na Wikicommons
Wiadomości Darmowe podręczniki Ilustracje
Wikinews-logo.png Wikibooks-logo.svg Commons-logo.svg

Inne portale tematyczne w polskiej Wikipedii

Portal.svg
Czym są portale? • Portal:Portale • Czym są wikiprojekty?