Portal:Astronomia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Astronomia
    w polskojęzycznej Wikipedii

Q space.svg
A cóż piękniejszego nad niebo, które przecież ogarnia wszystko co piękne?...
Mikołaj Kopernik

Ta strona to portal dla wikipedystów zainteresowanych zagadnieniami z zakresu astronomii, jej historią, jak i wydarzeniami bieżącymi.

Astronomia - nauka o ciałach niebieskich, ich budowie, ruchach, pochodzeniu i ewolucji oraz o materii rozproszonej w przestrzeni kosmicznej (zwanej też kosmosem).


Aktualności

10 września 2014 - została odkryta Gaia14aaa, pierwsza supernowa zaobserwowana przez obserwatorium Gaia. W skład zespołu odkrywców (ang. Gaia Science Alert Team) wchodzili astronomowie z obserwatorium astronomicznego UW: Łukasz Wyrzykowski i Zuzanna Kostrzewa-Rutkowska (PAP).

3 września 2014 - astronomowie z Uniwersytetu Hawajskiego odkryli, że Droga Mleczna jest częścią supergromady 100 razy większej, niż dotychczas sądzono. Nazwano ją Laniakea (Science Daily, Nature)

19 sierpnia 2014 - drugi polski satelita naukowy BRITE-PL "Heweliusz" wystartował o 5:15 czasu polskiego na pokładzie rakiety Chang Zheng 4B (Długi Marsz-4B) z chińskiego kosmodromu Taiyuan Satellite Launch Center (brite.pl)

Sonda Rosetta wraz z lądownikiem Philae

6 sierpnia 2014 - sonda kosmiczna Rosetta dotarła do celu swojej misji - komety 67P/Czuriumow-Gierasimienko (ESA)

30 czerwca 2014 - mija 10 lat od startu misji sondy Cassini (JPL)

4 czerwca 2014 - ukazała się informacja o uzyskaniu pierwszego światła z zainstalowanego na teleskopie VLT instrumentu SPHERE służącego do poszukiwania i badania planet pozasłonecznych (ESO, AstroNEWS)

4 czerwca 2014 - poinformowano o odkryciu Obiektu Thorne'a-Żytkowej; obiekt o nazwie HV 2112 znajduje się w Małym Obłoku Magellana (Uniwersytet Colorado)

2 czerwca - dzięki Kepler-10c pojawił się nowy, nieoficjalny typ planet skalistych tzw. Mega-Ziemia, a to dlatego, że Kepler-10c ma 2,3 raza większą średnicę oraz 17 razy większą masę niż nasza planeta, czyli znacznie większa niż wcześniej odkrywane Superziemie (Harvard CfA)

30 kwietnia 2014 - ESO poinformowało, że po raz pierwszy udało się zmierzyć czas obrotu, czyli "dzień" planety pozasłonecznej beta Pictoris b (ESO)

25 kwietnia - NASA poinformowała o odnalezieniu najzimniejszego jak dotąd brązowego karła oznaczonego symbolem WISE J085510.83-071442.5 (NASA)

Artystyczna wizja Kepler-186f

17 kwietnia - ogłoszono odkrycie Kepler-186f, pierwszej planety pozasłonecznej wielkością zbliżonej do Ziemi znajdującej się w ekosferze swojej planety (NASA)

26 marca 2014 - poinformowano o odkryciu pierwszego systemu pierścieni planetarnych wokół planetoidy. Pierścienie otaczają planetoidę (10199) Chariklo (ESO).

26 marca 2014 - ogłoszono odkrycie planetoidy 2012 VP113, obiektu o najbardziej odległym od Słońca punkcie peryhelium orbity w całym znanym Układzie Słonecznym (Minor Planet Electronic Circ.)

14 grudnia 2013 - chińska sonda kosmiczna Chang’e 3 wylądowała na Księżycu, wyposażona jest w zdalnie sterowany pojazd księżycowy o nazwie "Jaspisowy królik", który zjechał na powierzchnię naturalnego satelity Ziemi; było to pierwsze od 37 lat miękkie lądowanie na Księżycu (PAP, odkrywcy.pl)

28 listopada 2013 - kometa C/2012 S1 (ISON) znalazła się najbliżej Słońca (osiągnęła peryhelium), przy czym prawdopodobnie rozpadła się. Pozostał po niej tylko niewielki fragment jądra. (losyziemi.pl, losyziemi.pl, astropolis.pl)

22 listopada 2013 - ESA wystrzeliła misję Swarm złożoną z trzech satelitów, przeznaczoną do badania pola magnetycznego Ziemi (ESA)

21 listopada 2013 - pierwszy polski satelita naukowy BRITE-PL "Lem" wystartował o 8:10 czasu polskiego na pokładzie rakiety Dniepr z bazy wojskowej Jasny, położonej na południu Uralu (brite.pl, tvn24.pl)

18 listopada 2013 - NASA wystrzeliła w kierunku Marsa satelitę MAVEN (NASA)

11 listopada 2013 - w Kazachstanie wylądowała kapsuła Sojuz TMA-09M z 37 załogą ISS oraz pochodnią olimpijską igrzysk w Soczi (ESA, NASA)

7 listopada 2013 - eksperci ESA informują, że między 9 a 11 listopada satelita GOCE spłonie w atmosferze, a jego szczątki mogą dotrzeć do powierzchni Ziemi. (odkrywcy.pl)

5 listopada 2013 - indyjski satelita Mangalyaan został wystrzelony i rozpoczął misję na Marsa (AstroNEWS)

2 listopada 2013 - 10-letni Nathan Gray odkrył supernową PSN J18032459+70133

15 lipca 2013 – poinformowano o odkryciu 14. księżyca Neptuna, oznaczonego jako S/2004 N 1. Odkrycia dokonano 1 lipca br. dzięki analizie zdjęć wykonanych przez Kosmiczny Teleskop Hubble’a (hubblesite.org)

Czy wiesz...
Symbole astronomiczne

…co było celem projektu Ozma?

…w jaki sposób w pewnym wielkim teleskopie zwierciadło wykonano z rtęci?

jaka przyszłość według pewnych przewidywań czeka Ziemię i Wszechświat?

…jakich symboli (na rysunku z almanachu z 1850) używa się do oznaczania najbardziej znanych obiektów astronomicznych?

…co według niektórych astronomów miało znajdować się w superpowłoce antycentrum Drogi Mlecznej?

…która instytucja międzynarodowa rozpowszechnia informacje o aktualnych obserwacjach astronomicznych?

Astronomische Nederlandse Satelliet

…dlaczego przegląd nieba VVV jest prowadzony na falach promieniowania podczerwonego?

…na czym polegał eksperyment z reflektorem przeprowadzony na stacji kosmicznej Mir?

…jakich rozmiarów są największe kratery uderzeniowe w Europie, w Azji, w Afryce, w Ameryce Południowej, w Ameryce Północnej i w Australii?

Saturn–Apollo 8

…w jaki sposób formuje się ogon heliosfery?

…jaka była misja pierwszego holenderskiego sztucznego satelity? (grafika)

…jaki kolor ma obserwowana w świetle widzialnym planeta pozasłoneczna GJ 504 b?

…ile lat po starcie spłonęła w atmosferze ziemskiej makieta Saturn–Apollo 8? (na zdjęciu)

Artykuł miesiąca
Trajektoria lotu 2008 TC3

2008 TC3 (również 8TA9D69) – niewielka planetoida (lub meteoroid), odkryta 6 października 2008 w ramach programu Catalina Sky Survey, która spaliła się w atmosferze Ziemi 7 października 2008.

Był to pierwszy tego typu obiekt, który został odkryty jeszcze przed zderzeniem z Ziemią. W ciągu 19 godzin między jego odkryciem a uderzeniem w atmosferę Ziemi dokonano ponad 550 obserwacji i pomiarów planetoidy, a samo odkrycie było szeroko komentowane w fachowych i popularnych mediach.

Odkrycie. Należąca do grupy Apolla planetoida została odkryta przez Richarda Kowalskiego w ramach programu Catalina Sky Survey z obserwatorium na Mount Lemmon w poniedziałek 6 października 2008 roku o godzinie 6.28 UT. W momencie odkrycia otrzymała ona oznaczenie 8TA9D69. Odkrycie zostało potwierdzone przez trzy inne obserwatoria – Sabino Canyon i Siding Spring w Arizonie i Moorook w Australii. O godzinie 14.59 UT w komunikacie Minor Planet Electronic Circular MPEC 2008-T50 : 2008 TC3 oficjalnie ogłoszono, że planetoida znajduje się na kursie kolizyjnym z Ziemią.


przeczytaj cały artykuł | poprzednie miesiące...

Sylwetka badacza
Bernard Lovell (Jodrell Bank, University of Manchester)

Sir Alfred Charles Bernard Lovell (ur. 31 sierpnia 1913 w Oldland Common, zm. 6 sierpnia 2012 w Swettenham) – angielski fizyk i radioastronom. Był pierwszym dyrektorem Obserwatorium Jodrell Bank (w latach 1945–1980).

Dzieciństwo i młodość: Urodził się 31 sierpnia 1913 w Oldland Common, niedaleko Bristolu. Jego zainteresowania we wczesnych latach koncentrowały się wokół krykieta i muzyki, głównie gry na pianinie.

Kariera: Studiował fizykę na Uniwersytecie w Bristolu, uzyskując doktorat w 1936 roku.

Do wybuchu II wojny światowej pracował w Zespole Badawczym promieniowania kosmicznego University of Manchester.

przeczytaj cały artykuł | poprzednie sylwetki...

Działy astronomii

Pojęcia ogólne

Najjaśniejsze gwiazdy

Kategorie

Artykuły medalowe

Dobre artykuły

Zdjęcie miesiąca

Quintuplet – zwarta gromada gwiazd znajdująca się w konstelacji Strzelca w odległości około 26 000 lat świetlnych od Ziemi, ok. 100 lat świetlnych od centrum Drogi Mlecznej. Wiek gromady szacuje się na 4 miliony lat. Została odkryta w 1990 roku na zdjęciach wykonanych w podczerwieni teleskopem Chandra. Gromada ta znajduje się w fazie rozpraszania gwiazd.

Do zrobienia

Do napisania

Baza Marsjańska w Toruniu - ciemna galaktyka - Erik Bertil Holmberg - fotometria UBV - gwiazda azymutalna - Isaac Newton Group of Telescopes - J2000.0 - James Clerk Maxwell Telescope - Marc W. Buie - montaż amerykański - PCAS - Planetary Data System - poprawka bolometryczna - refrakcja azymutalna - Societe Astronomique de France - synteza apertury - teleskop Maksutowa - woda na Marsie - wybuch gwiazdy - zależność Eddingtona - zderzenie gwiazd

więcej propozycji


Do poszerzenia

aberracja planetarna - anomalia prawdziwa - astrofotografia - asterosejsmologia - Catalina Sky Survey - ciało niebieskie - ciąg główny - Droga Mleczna - Efekt Sachsa-Wolfe'a - ekstynkcja atmosferyczna - gaz międzyplanetarny - Grupa Kreutza - gwiazda rozbłyskowa - heliofizyka - Messier 73 - meteoryt kamienny - meteoryt żelazny - mgławica emisyjna - NEAT - NGC 206 - NGC 1850 - Pierre Méchain - pierwotna nukleosynteza - protoplaneta - radioastronomia - sfera armilarna - Tellurium - zagubione komety - zagubione planetoidy - Związek Tully’ego-Fishera

Technikalia

Przydatne linki:


Astronomia w projektach siostrzanych

Astronomia na Wikinews Astronomia na Wikibooks Astronomia na Wikicommons
Wiadomości Darmowe podręczniki Ilustracje
Wikinews-logo.png Wikibooks-logo.svg Commons-logo.svg

Inne portale tematyczne w polskiej Wikipedii

Portal.svg
Czym są portale? • Portal:Portale • Czym są wikiprojekty?