Portal:Astronomia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Astronomia
    w polskojęzycznej Wikipedii

Q space.svg
A cóż piękniejszego nad niebo, które przecież ogarnia wszystko co piękne?...
Mikołaj Kopernik

Ta strona to portal dla wikipedystów zainteresowanych zagadnieniami z zakresu astronomii, jej historią, jak i wydarzeniami bieżącymi.

Astronomia - nauka o ciałach niebieskich, ich budowie, ruchach, pochodzeniu i ewolucji oraz o materii rozproszonej w przestrzeni kosmicznej (zwanej też kosmosem).


Aktualności
Lądowanie Philae na powierzchni komety (wizja artysty)

12 listopada 2014 - lądownik Philae sondy Rosetta wylądował na powierzchni komety 67P/Czuriumow-Gierasimienko (ESA)

6 listopada 2014 - naukowcy poinformowali o wykonaniu za pomocą Atacama Large Millimeter Array niezwykle dokładnych obrazów dysku protoplanetarnego wokół gwiazdy HL Tauri. Badania takich dysków pozwolą lepiej poznać proces powstawania planet (ESO; wcześniej już odkryto w tym układzie protoplanetę HL Tau b)

22 października - poinformowano o przeprowadzeniu analizy orbit blisko 500 komet obiegających gwiazdę beta Pictoris, w wyniku czego wyróżniono wśród nich dwie rodziny komet (ESO)

19 października - odkryta w styczniu 2013 roku kometa C/2013 A1 (zwana również Siding Spring od miejsca jej odkrycia) minęła Marsa w odległości zaledwie 139,5 tys. km, czyli w jednej trzeciej dystansu pomiędzy Księżycem a Ziemią. Kometa została zbadana przez sondy kosmiczne znajdujące się na orbicie wokół Marsa i łaziki pracujące na marsjańskiej powierzchni. Po raz pierwszy w historii bezpośrednio zbadano obiekt, który przybył prosto z Obłoku Oorta i najprawdopodobniej nic się nie zmienił od czasu uformowania Układu Słonecznego 4,6 miliarda lat temu (Space.com).

19 października - w wieku 63 lat zmarł prof. Janusz Gil - astronom i astrofizyk. Zajmował się m.in. badaniem pulsarów i gwiazd neutronowych (PAP)

6 października 2014 - ALMA, Atacama Large Millimeter/submillimeter Array, pokazuje coś czego nigdy aż tak szczegółowo do tej pory nie oglądano: dokładną strukturę dysku wokół młodej gwiazdy, w którym tworzą się planety

2 października 2014 - poinformowano, że 29 czerwca 2014 roku naukowcy z Chile odkryli nowy quasi-księżyc Ziemi, 2014 OL339 (DailyMail)

10 września 2014 - została odkryta Gaia14aaa, pierwsza supernowa zaobserwowana przez obserwatorium Gaia. W skład zespołu odkrywców (ang. Gaia Science Alert Team) wchodzili astronomowie z obserwatorium astronomicznego UW: Łukasz Wyrzykowski i Zuzanna Kostrzewa-Rutkowska (PAP).

3 września 2014 - astronomowie z Uniwersytetu Hawajskiego odkryli, że Droga Mleczna jest częścią supergromady 100 razy większej, niż dotychczas sądzono. Nazwano ją Laniakea (Science Daily, Nature)

19 sierpnia 2014 - drugi polski satelita naukowy BRITE-PL "Heweliusz" wystartował o 5:15 czasu polskiego na pokładzie rakiety Chang Zheng 4B (Długi Marsz-4B) z chińskiego kosmodromu Taiyuan Satellite Launch Center (brite.pl)

Sonda Rosetta wraz z lądownikiem Philae

6 sierpnia 2014 - sonda kosmiczna Rosetta dotarła do celu swojej misji - komety 67P/Czuriumow-Gierasimienko (ESA)

30 czerwca 2014 - mija 10 lat od startu misji sondy Cassini (JPL)

4 czerwca 2014 - ukazała się informacja o uzyskaniu pierwszego światła z zainstalowanego na teleskopie VLT instrumentu SPHERE służącego do poszukiwania i badania planet pozasłonecznych (ESO, AstroNEWS)

4 czerwca 2014 - poinformowano o odkryciu Obiektu Thorne'a-Żytkowej; obiekt o nazwie HV 2112 znajduje się w Małym Obłoku Magellana (Uniwersytet Colorado)

2 czerwca - dzięki Kepler-10c pojawił się nowy, nieoficjalny typ planet skalistych tzw. Mega-Ziemia, a to dlatego, że Kepler-10c ma 2,3 raza większą średnicę oraz 17 razy większą masę niż nasza planeta, czyli znacznie większa niż wcześniej odkrywane Superziemie (Harvard CfA)

30 kwietnia 2014 - ESO poinformowało, że po raz pierwszy udało się zmierzyć czas obrotu, czyli "dzień" planety pozasłonecznej beta Pictoris b (ESO)

Czy wiesz...
Trójwymiarowy obraz galaktyki NGC 4650A uzyskany za pomocą MUSE

…gdzie na niebie można znaleźć Krawędź Szczekającego Psa?

…że MUSE jest instrumentem, lecz nie służy do wykonywania muzyki? (obok wizualizacja wyników badań instrumentu)

Nowe obserwatorium w Perth

…kiedy powstało najstarsze obserwatorium astronomiczne w Perth?

…dlaczego w gwieździe nigdy nikt nie mieszkał?

…gdzie w Polsce znajduje się krater uderzeniowy o średnicy ponad 3 km?

…że są obiekty, które nauka nazywa galaktykami zielonego groszku?

…jakie były historyczne, a jakie są współczesne metody w fotometrii ciał niebieskich?

…co rozpędziło gwiazdę LAMOST-HVS1 do prędkości 1,7 mln km/h?

Ruch obiektu na tle gwiazd

…jak ustalono pokrewieństwo Słońca i gwiazdy HD 162826?

…przy pomocy czego odkryto najbliższą Słońcu samotną planetę?

…który z pionierów heliosejsmologii urodził się w Pilicy?

…kogo, według pseudonaukowców, przedstawia relief na „kamieniu astronauty” w świątyni Inskrypcji?

Teleskop Huygensa o ogniskowej 64 m z obiektywem poruszanym za pomocą linki

…nazwą którego greckiego wina nazwano asteroidę?

…dlaczego w teleskopach powietrznych nie stosowano tubusa?

jak za pomocą „sztucznej gwiazdy” i „noża Foucaulta” dokonać pomiaru krzywizny zwierciadła?

Meteoryt HED znaleziony w Australii

…czy to prawda, że w średniowieczu Kościół twierdził, że Ziemia jest płaska?

…jak powstał klan meteorytów HED?

…co meteoryty z Marsa mówią nam o warunkach panujących na tej planecie?

Artykuł miesiąca
Mozaika zdjęć Jowisza wykonanych w 2000 roku przez sondę Cassini. Widoczny jest cień księżyca Europa

Jowisz — piąta w kolejności oddalenia od Słońca i największa planeta Układu Słonecznego. Jest gazowym olbrzymem, którego masa jest nieco mniejsza niż jedna tysięczna masy Słońca, a zarazem dwa i pół raza większa niż łączna masa wszystkich innych planet w Układzie Słonecznym. Jowisz wraz z Saturnem, Uranem i Neptunem to planety-olbrzymy, czasem nazywane również planetami jowiszowymi.

Planeta była znana astronomom w czasach starożytnych i była związana z mitologią i wierzeniami religijnymi wielu kultur. Starożytni Rzymianie nazwali planetę na cześć najważniejszego bóstwa swojej mitologiiJowisza. Obserwowany z Ziemi Jowisz może osiągnąć jasność obserwowaną do −2,95m. Jest to trzeci najjaśniejszy obiekt na nocnym niebie – po Księżycu i Wenus (także Mars może być czasami jaśniejszy od Jowisza, zwłaszcza gdy jest w pobliżu wielkiej opozycji).


przeczytaj cały artykuł | poprzednie miesiące...

Sylwetka badacza
Henry Draper

Henry Draper (ur. 7 marca 1837 w hrabstwie Prince Edward, zm. 20 listopada1882 w Nowym Jorku) – amerykański lekarz i astronom.

Był synem Johna Williama Drapera, profesora New York University, lekarza, chemika i botanika. Henry Draper brał udział w eksperymentach ojca, zajmującego się fotochemią i fotografią.

W 1857 roku ukończył studia medyczne na New York University; ponieważ nie mógł jako 20-latek podjąć praktyki lekarskiej, zdecydował się na tzw. gap year. Wyjechał m.in. do Irlandii, gdzie pracował z teleskopem skonstruowanym przez Williama Parsonsa. Po powrocie pracował początkowo w Bellevue Hospital Center, potem na New York University. W 1867 poślubił Annę Mary Palmer.

Draper uważany jest za pioniera astrofotografii. W 1872 roku zarejestrował pierwszy obraz widma gwiezdnego. Dwa lata później kierował ekspedycją, której celem było sfotografowanie przejścia Wenus na tle tarczy Słońca. W 1880 roku jako pierwszy sfotografował obiekt pozasłoneczny – Wielką Mgławicę w Orionie.

przeczytaj cały artykuł | poprzednie sylwetki...

Działy astronomii

Pojęcia ogólne

Najjaśniejsze gwiazdy

Kategorie

Artykuły medalowe

Dobre artykuły

Zdjęcie miesiąca

Mgławica Koński Łeb (znana także jako Barnard 33, wewnątrz IC 434) – ciemna mgławica znajdująca się w konstelacji Oriona. Zdjęcie z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a wykonane w podczerwieni.

Do zrobienia

Do napisania

Baza Marsjańska w Toruniu - ciemna galaktyka - fotograficzna wielkość gwiazdowa - fotometria UBV - James Clerk Maxwell Telescope - Large Synoptic Survey Telescope - Marc W. Buie - montaż amerykański - orbita eliptyczna - oznaczanie planetoid - pętla koronalna - Palomar Planet-Crossing Asteroid Survey - poprawka bolometryczna - refrakcja azymutalna - Societe Astronomique de France - synteza apertury - teleskop Maksutowa - teleskop słoneczny - Theia - woda na Marsie - zależność Eddingtona

więcej propozycji


Do poszerzenia

aberracja planetarna - anomalia prawdziwa - astrofotografia - asterosejsmologia - Catalina Sky Survey - ciało niebieskie - ciąg główny - Droga Mleczna - Efekt Sachsa-Wolfe'a - ekstynkcja atmosferyczna - gaz międzyplanetarny - Grupa Kreutza - gwiazda rozbłyskowa - heliofizyka - Messier 73 - meteoryt kamienny - meteoryt żelazny - mgławica emisyjna - NEAT - NGC 206 - NGC 1850 - Pierre Méchain - pierwotna nukleosynteza - protoplaneta - radioastronomia - sfera armilarna - Tellurium - zagubione komety - zagubione planetoidy - Związek Tully’ego-Fishera

Technikalia

Przydatne linki:


Astronomia w projektach siostrzanych

Astronomia na Wikinews Astronomia na Wikibooks Astronomia na Wikicommons
Wiadomości Darmowe podręczniki Ilustracje
Wikinews-logo.png Wikibooks-logo.svg Commons-logo.svg

Inne portale tematyczne w polskiej Wikipedii

Portal.svg
Czym są portale? • Portal:Portale • Czym są wikiprojekty?