Portal:Astronomia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Astronomia
    w polskojęzycznej Wikipedii

Q space.svg
A cóż piękniejszego nad niebo, które przecież ogarnia wszystko co piękne?...
Mikołaj Kopernik

Ta strona to portal dla wikipedystów zainteresowanych zagadnieniami z zakresu astronomii, jej historią, jak i wydarzeniami bieżącymi.

Astronomia - nauka o ciałach niebieskich, ich budowie, ruchach, pochodzeniu i ewolucji oraz o materii rozproszonej w przestrzeni kosmicznej (zwanej też kosmosem).


Aktualności

26 marca 2014 - poinformowano o odkryciu pierwszego systemu pierścieni planetarnych wokół planetoidy. Pierścienie otaczają planetoidę (10199) Chariklo (ESO).

26 marca 2014 - ogłoszono odkrycie planetoidy 2012 VP113, obiektu o najbardziej odległym od Słońca punkcie peryhelium orbity w całym znanym Układzie Słonecznym (Minor Planet Electronic Circ.)

14 grudnia 2013 - chińska sonda kosmiczna Chang’e 3 wylądowała na Księżycu, wyposażona jest w zdalnie sterowany pojazd księżycowy o nazwie "Jaspisowy królik", który zjechał na powierzchnię naturalnego satelity Ziemi; było to pierwsze od 37 lat miękkie lądowanie na Księżycu (PAP, odkrywcy.pl)

28 listopada 2013 - kometa C/2012 S1 (ISON) znalazła się najbliżej Słońca (osiągnęła peryhelium), przy czym prawdopodobnie rozpadła się. Pozostał po niej tylko niewielki fragment jądra. (losyziemi.pl, losyziemi.pl, astropolis.pl)

22 listopada 2013 - ESA wystrzeliła misję Swarm złożoną z trzech satelitów, przeznaczoną do badania pola magnetycznego Ziemi (ESA)

21 listopada 2013 - pierwszy polski satelita naukowy BRITE-PL "Lem" wystartował o 8:10 czasu polskiego na pokładzie rakiety Dniepr z bazy wojskowej Jasny, położonej na południu Uralu (brite.pl, tvn24.pl)

18 listopada 2013 - NASA wystrzeliła w kierunku Marsa satelitę MAVEN (NASA)

11 listopada 2013 - w Kazachstanie wylądowała kapsuła Sojuz TMA-09M z 37 załogą ISS oraz pochodnią olimpijską igrzysk w Soczi (ESA, NASA)

7 listopada 2013 - eksperci ESA informują, że między 9 a 11 listopada satelita GOCE spłonie w atmosferze, a jego szczątki mogą dotrzeć do powierzchni Ziemi. (odkrywcy.pl)

5 listopada 2013 - indyjski satelita Mangalyaan został wystrzelony i rozpoczął misję na Marsa (AstroNEWS)

2 listopada 2013 - 10-letni Nathan Gray odkrył supernową PSN J18032459+70133

15 lipca 2013 – poinformowano o odkryciu 14. księżyca Neptuna, oznaczonego jako S/2004 N 1. Odkrycia dokonano 1 lipca br. dzięki analizie zdjęć wykonanych przez Kosmiczny Teleskop Hubble’a (hubblesite.org)

28 czerwca 2013 – zakończyła się dziesięcioletnia misja teleskopu kosmicznego GALEX (SpaceflightNow)

zdjęcie chmur Wenus wykonane w nadfiolecie

18 czerwca 2013 - poinformowano o wynikach badań atmosfery Wenus, wskazujących na stały wzrost prędkości wiejących tam wiatrów w ciągu ostatnich 6 lat – z ok. 300 do ok. 400 km/h; nie udało się ustalić przyczyny tego zjawiska (ESA)

Automatyczny Statek Transportowy

15 czerwca 2013 - Automatyczny Statek Transportowy ATV-4 Albert Einstein Europejskiej Agencji Kosmicznej zacumował do Międzynarodowej Stacji Kosmicznej

12 czerwca 2013 - ogłoszono odkrycie przez szwajcarskich astronomów nowej klasy gwiazd zmiennych, nieznacznie zmieniających jasność w ciągu zaledwie minut (ESO)

11 czerwca 2013 - wystartował chiński załogowy statek kosmiczny Shenzhou 10

29 maja 2013 - ogłoszono wyniki badań gromady kulistej gwiazd NGC 6752 za pomocą Very Large Telescope, według których konieczna jest weryfikacja dotychczasowych modeli ewolucji gwiazd, w tym Słońca (ESO)

Czy wiesz...
Astronomische Nederlandse Satelliet

…na czym polegał eksperyment z reflektorem przeprowadzony na stacji kosmicznej Mir?

…jakich rozmiarów są największe kratery uderzeniowe w Europie, w Azji, w Afryce, w Ameryce Południowej, w Ameryce Północnej i w Australii?

Saturn–Apollo 8

…w jaki sposób formuje się ogon heliosfery?

…jaka była misja pierwszego holenderskiego sztucznego satelity? (grafika)

…jaki kolor ma obserwowana w świetle widzialnym planeta pozasłoneczna GJ 504 b?

…ile lat po starcie spłonęła w atmosferze ziemskiej makieta Saturn–Apollo 8? (na zdjęciu)

Tyrrhenus Mons

który wulkan jest uznawany za jeden z najstarszych na Marsie? (na mozaice zdjęć)

Extragalactic distance ladder.JPG

…dlaczego szereg różnych metod pomiaru odległości w astronomii określa się mianem drabiny? (diagram)

Star cluster NGC 3766.jpg

…że pod lądolodem Antarktydy przypuszczalnie znajduje się jeden z największych kraterów uderzeniowych na Ziemi, którego wybicie mogło się przyczynić do największego masowego wymierania i rozpadu Gondwany?

…w której gromadzie gwiazd odkryto nowy typ gwiazd zmiennych? (na zdjęciu)

Superbąbel Henize 70 w Wielkim Obłoku Magellana

…jak duże mogą być superbąble? (na zdjęciu)

…co było przyczyną powstania krateru Araguainha?

…jakie badania prowadził pierwszy szwedzki sztuczny satelita?

…że w folklorze ludów bałtycko-fińskich oraz w eposach Kalevala i Kalevipoeg można znaleźć opis katastrofy kosmicznej?

…ile gwiazd obejmuje SAO Star Catalog?

który meteoryt zawiera ziarenka ditlenku krzemu, które są starsze od Układu Słonecznego?

…do którego typu należą najsłabiej świecące gwiazdy?(na ilustracji)


Artykuł miesiąca
Obiekty transneptunowe o orbitach sięgających dalej niż 100 j.a.: należące do dysku rozproszonego (szare) i odłączone (białe)

Obiekty odłączoneplanetoidy krążące w zewnętrznych rejonach Układu Słonecznego, które nigdy nie zbliżają się do Słońca na tyle, aby wpływ grawitacyjny planet (w szczególności Neptuna) mógł zaburzyć ich orbitę. Z tego powodu uważa się je za "odłączone" od reszty Układu Słonecznego.

Obiekty te wyróżnia się spośród innych obiektów transneptunowych, które, zgodnie z modelami powstania Układu Słonecznego, znalazły się na swoich aktualnych orbitach w wyniku perturbacji wywołanych przez gazowe olbrzymy, głównie Neptuna. Obiekty odłączone mają peryhelia w zbyt dużej odległości, żeby wpływ Neptuna był znaczący kiedykolwiek w historii Układu.

W literaturze obiekty odłączone nazywane są również obiektami rozszerzonego dysku rozproszonego (E-SDO), odległymi obiektami odłączonymi (DDO) lub obiektami rozproszonymi–rozszerzonymi, według klasyfikacji Deep Ecliptic Survey.


przeczytaj cały artykuł | poprzednie miesiące...

Sylwetka badacza

Arthur Allen Hoag (ur. 28 stycznia 1921 w Ann Arbor, Michigan, USA, zm. 17 lipca 1999 w Tucson, Arizona, USA) – amerykański astronom, szczególnie znany z odkrycia obiektu Hoaga, galaktyki pierścieniowej. Był członkiem wielu organizacji, m.in. MUA oraz AAS; ceniony za prace w dziedzinie fotometrii fotoelektrycznej i fotograficznej w astronomii, jak również za wkład w rozwój instrumentów astronomicznych.

Studiował pod kierunkiem C. Smileya na Brown University, zdobywając dyplom z fizyki w roku 1942. W czasie II wojny światowej pracował w Naval Ordnance Laboratory. Po wojnie był krótko asystentem Smileya, a następnie rozpoczął studia doktoranckie na Harvard University. W roku 1950 przeniósł się do US Naval Observatory (USNO), gdzie pracował pod opieką J.S. Halla. Tam prowadził badania doktorskie w dziedzinie fotometrii galaktyk spiralnych. Hoag otrzymał doktorat na Harvardzie w roku 1952. Jego promotorem był Bart J. Bok.

przeczytaj cały artykuł | poprzednie sylwetki...

Działy astronomii

Pojęcia ogólne

Najjaśniejsze gwiazdy

Kategorie

Artykuły medalowe

Dobre artykuły

Zdjęcie miesiąca

Obiekt Hoagagalaktyka pierścieniowa znajdująca się w głowie konstelacji Węża na granicy z Wolarzem. Została odkryta w 1950 roku przez Arthura Hoaga. Galaktyka ta jest odległa o około 600 milionów lat świetlnych od Ziemi; ma średnicę około 121 tys. lat świetlnych.

Do zrobienia

Do napisania

Baza Marsjańska w Toruniu - ciemna galaktyka - Erik Bertil Holmberg - fotometria UBV - gwiazda azymutalna - Isaac Newton Group of Telescopes - J2000.0 - James Clerk Maxwell Telescope - Marc W. Buie - montaż amerykański - PCAS - Planetary Data System - poprawka bolometryczna - R. Paul Butler - refrakcja azymutalna - Societe Astronomique de France - synteza apertury - teleskop Maksutowa - woda na Marsie - wybuch gwiazdy - zależność Eddingtona - zderzenie gwiazd

więcej propozycji


Do poszerzenia

aberracja planetarna - anomalia prawdziwa - astrofotografia - asterosejsmologia - Catalina Sky Survey - ciało niebieskie - ciąg główny - Droga Mleczna - Efekt Sachsa-Wolfe'a - ekstynkcja atmosferyczna - gaz międzyplanetarny - Grupa Kreutza - gwiazda rozbłyskowa - heliofizyka - Messier 73 - meteoryt kamienny - meteoryt żelazny - mgławica emisyjna - NEAT - NGC 206 - NGC 1850 - Pierre Méchain - pierwotna nukleosynteza - protoplaneta - radioastronomia - sfera armilarna - Tellurium - zagubione komety - zagubione planetoidy - Związek Tully'ego-Fishera

Technikalia

Przydatne linki:


Astronomia w projektach siostrzanych

Astronomia na Wikinews Astronomia na Wikibooks Astronomia na Wikicommons
Wiadomości Darmowe podręczniki Ilustracje
Wikinews-logo.png Wikibooks-logo.svg Commons-logo.svg

Inne portale tematyczne w polskiej Wikipedii

Portal.svg
Czym są portale? • Portal:Portale • Czym są wikiprojekty?