Portal:Astronomia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Astronomia
    w polskojęzycznej Wikipedii

Q space.svg
A cóż piękniejszego nad niebo, które przecież ogarnia wszystko co piękne?...
Mikołaj Kopernik

Ta strona to portal dla wikipedystów zainteresowanych zagadnieniami z zakresu astronomii, jej historią, jak i wydarzeniami bieżącymi.

Astronomia - nauka o ciałach niebieskich, ich budowie, ruchach, pochodzeniu i ewolucji oraz o materii rozproszonej w przestrzeni kosmicznej (zwanej też kosmosem).


Aktualności

22 października - poinformowano o przeprowadzeniu analizy orbit blisko 500 komet obiegających gwiazdę beta Pictoris, w wyniku czego wyróżniono wśród nich dwie rodziny komet (ESO)

19 października - odkryta w styczniu 2013 roku kometa C/2013 A1 (zwana również Siding Spring od miejsca jej odkrycia) minęła Marsa w odległości zaledwie 139,5 tys. km, czyli w jednej trzeciej dystansu pomiędzy Księżycem a Ziemią. Kometa została zbadana przez sondy kosmiczne znajdujące się na orbicie wokół Marsa i łaziki pracujące na marsjańskiej powierzchni. Po raz pierwszy w historii bezpośrednio zbadano obiekt, który przybył prosto z Obłoku Oorta i najprawdopodobniej nic się nie zmienił od czasu uformowania Układu Słonecznego 4,6 miliarda lat temu (Space.com).

19 października - w wieku 63 lat zmarł prof. Janusz Gil - astronom i astrofizyk. Zajmował się m.in. badaniem pulsarów i gwiazd neutronowych (PAP)

10 września 2014 - została odkryta Gaia14aaa, pierwsza supernowa zaobserwowana przez obserwatorium Gaia. W skład zespołu odkrywców (ang. Gaia Science Alert Team) wchodzili astronomowie z obserwatorium astronomicznego UW: Łukasz Wyrzykowski i Zuzanna Kostrzewa-Rutkowska (PAP).

3 września 2014 - astronomowie z Uniwersytetu Hawajskiego odkryli, że Droga Mleczna jest częścią supergromady 100 razy większej, niż dotychczas sądzono. Nazwano ją Laniakea (Science Daily, Nature)

19 sierpnia 2014 - drugi polski satelita naukowy BRITE-PL "Heweliusz" wystartował o 5:15 czasu polskiego na pokładzie rakiety Chang Zheng 4B (Długi Marsz-4B) z chińskiego kosmodromu Taiyuan Satellite Launch Center (brite.pl)

Sonda Rosetta wraz z lądownikiem Philae

6 sierpnia 2014 - sonda kosmiczna Rosetta dotarła do celu swojej misji - komety 67P/Czuriumow-Gierasimienko (ESA)

30 czerwca 2014 - mija 10 lat od startu misji sondy Cassini (JPL)

4 czerwca 2014 - ukazała się informacja o uzyskaniu pierwszego światła z zainstalowanego na teleskopie VLT instrumentu SPHERE służącego do poszukiwania i badania planet pozasłonecznych (ESO, AstroNEWS)

4 czerwca 2014 - poinformowano o odkryciu Obiektu Thorne'a-Żytkowej; obiekt o nazwie HV 2112 znajduje się w Małym Obłoku Magellana (Uniwersytet Colorado)

2 czerwca - dzięki Kepler-10c pojawił się nowy, nieoficjalny typ planet skalistych tzw. Mega-Ziemia, a to dlatego, że Kepler-10c ma 2,3 raza większą średnicę oraz 17 razy większą masę niż nasza planeta, czyli znacznie większa niż wcześniej odkrywane Superziemie (Harvard CfA)

30 kwietnia 2014 - ESO poinformowało, że po raz pierwszy udało się zmierzyć czas obrotu, czyli "dzień" planety pozasłonecznej beta Pictoris b (ESO)

25 kwietnia - NASA poinformowała o odnalezieniu najzimniejszego jak dotąd brązowego karła oznaczonego symbolem WISE J085510.83-071442.5 (NASA)

Artystyczna wizja Kepler-186f

17 kwietnia - ogłoszono odkrycie Kepler-186f, pierwszej planety pozasłonecznej wielkością zbliżonej do Ziemi znajdującej się w ekosferze swojej planety (NASA)

26 marca 2014 - poinformowano o odkryciu pierwszego systemu pierścieni planetarnych wokół planetoidy. Pierścienie otaczają planetoidę (10199) Chariklo (ESO).

26 marca 2014 - ogłoszono odkrycie planetoidy 2012 VP113, obiektu o najbardziej odległym od Słońca punkcie peryhelium orbity w całym znanym Układzie Słonecznym (Minor Planet Electronic Circ.)

Czy wiesz...
Symbole astronomiczne

…co było celem projektu Ozma?

…w jaki sposób w pewnym wielkim teleskopie zwierciadło wykonano z rtęci?

jaka przyszłość według pewnych przewidywań czeka Ziemię i Wszechświat?

…jakich symboli (na rysunku z almanachu z 1850) używa się do oznaczania najbardziej znanych obiektów astronomicznych?

…co według niektórych astronomów miało znajdować się w superpowłoce antycentrum Drogi Mlecznej?

…która instytucja międzynarodowa rozpowszechnia informacje o aktualnych obserwacjach astronomicznych?

Astronomische Nederlandse Satelliet

…dlaczego przegląd nieba VVV jest prowadzony na falach promieniowania podczerwonego?

…na czym polegał eksperyment z reflektorem przeprowadzony na stacji kosmicznej Mir?

…jakich rozmiarów są największe kratery uderzeniowe w Europie, w Azji, w Afryce, w Ameryce Południowej, w Ameryce Północnej i w Australii?

Saturn–Apollo 8

…w jaki sposób formuje się ogon heliosfery?

…jaka była misja pierwszego holenderskiego sztucznego satelity? (grafika)

…jaki kolor ma obserwowana w świetle widzialnym planeta pozasłoneczna GJ 504 b?

…ile lat po starcie spłonęła w atmosferze ziemskiej makieta Saturn–Apollo 8? (na zdjęciu)

Artykuł miesiąca
Schemat przelotu komety w pobliżu Słońca

Kometamałe ciało niebieskie poruszające się w układzie planetarnym, które na krótko pojawia się w pobliżu gwiazdy centralnej. Ciepło tej gwiazdy powoduje, że wokół komety powstaje koma, czyli gazowa otoczka. W przestrzeń kosmiczną jądro komety wyrzuca materię, tworzącą dwa warkocze kometarne – gazowy i pyłowy, skierowane pod różnymi kątami do kierunku ruchu komety. Gazowy warkocz komety jest zawsze zwrócony w kierunku przeciwnym do gwiazdy, co spowodowane jest oddziaływaniem wiatru słonecznego, który "wieje" zawsze od gwiazdy. Pyłowy warkocz składa się z drobin zbyt masywnych, by wiatr słoneczny mógł znacząco zmienić kierunek ich ruchu.

Kometa wykazuje aktywność, kiedy przebywa w pobliżu gwiazdy, a potem znika w odległych rejonach układu planetarnego, gdzie przyjmuje postać zamarzniętej kuli skalno-lodowej. Jądro komety zbudowane jest z mieszaniny pyłów i drobnych odłamków skalno-lodowych, składających się z lodu wodnego, zestalonego dwutlenku węgla, amoniaku i metanu.


przeczytaj cały artykuł | poprzednie miesiące...

Sylwetka badacza
Williamina Fleming

Williamina Paton Stevens Fleming (ur. 15 maja 1857 w Dundee, zm. 21 maja 1911 w Bostonie) – szkocka i amerykańska astronom.

Córka Roberta Stevensa i Mary Walker, wyróżniała się zdolnościami do nauki. W wieku 21 lat wyszła za mąż za Jamesa Orr Fleminga i przeniosła się z nim do Bostonu w USA. Gdy była w ciąży, mąż ją porzucił i musiała znaleźć inne źródło utrzymania. Została służącą w domu profesora Edwarda Pickeringa. Pickering był niezadowolony z pracy swoich asystentów-mężczyzn w Harvard College Observatory i oświadczył, że jego służąca na pewno lepiej wykona ich pracę.

Zgodnie z tą zapowiedzią, w 1881 zatrudnił Williaminę w swoim obserwatorium, gdzie pomagała mu w tworzeniu kategoryzacji gwiazd (gwiazdy, mające najwięcej wodoru w swoim spektrum były klasyfikowane jako "A", a kolejne litery alfabetu oznaczały malejącą ilość wodoru).

przeczytaj cały artykuł | poprzednie sylwetki...

Działy astronomii

Pojęcia ogólne

Najjaśniejsze gwiazdy

Kategorie

Artykuły medalowe

Dobre artykuły

Zdjęcie miesiąca

NGC 1788mgławica refleksyjna znajdująca się w konstelacji Oriona, w odległości około 1300 lat świetlnych. Została odkryta 1 lutego 1786 roku przez Williama Herschela. Kształtem przypomina nietoperza z rozpostartymi skrzydłami.

Do zrobienia

Do napisania

Baza Marsjańska w Toruniu - ciemna galaktyka - Erik Bertil Holmberg - fotometria UBV - gwiazda azymutalna - Isaac Newton Group of Telescopes - J2000.0 - James Clerk Maxwell Telescope - Marc W. Buie - montaż amerykański - PCAS - Planetary Data System - poprawka bolometryczna - refrakcja azymutalna - Societe Astronomique de France - synteza apertury - teleskop Maksutowa - woda na Marsie - wybuch gwiazdy - zależność Eddingtona - zderzenie gwiazd

więcej propozycji


Do poszerzenia

aberracja planetarna - anomalia prawdziwa - astrofotografia - asterosejsmologia - Catalina Sky Survey - ciało niebieskie - ciąg główny - Droga Mleczna - Efekt Sachsa-Wolfe'a - ekstynkcja atmosferyczna - gaz międzyplanetarny - Grupa Kreutza - gwiazda rozbłyskowa - heliofizyka - Messier 73 - meteoryt kamienny - meteoryt żelazny - mgławica emisyjna - NEAT - NGC 206 - NGC 1850 - Pierre Méchain - pierwotna nukleosynteza - protoplaneta - radioastronomia - sfera armilarna - Tellurium - zagubione komety - zagubione planetoidy - Związek Tully’ego-Fishera

Technikalia

Przydatne linki:


Astronomia w projektach siostrzanych

Astronomia na Wikinews Astronomia na Wikibooks Astronomia na Wikicommons
Wiadomości Darmowe podręczniki Ilustracje
Wikinews-logo.png Wikibooks-logo.svg Commons-logo.svg

Inne portale tematyczne w polskiej Wikipedii

Portal.svg
Czym są portale? • Portal:Portale • Czym są wikiprojekty?