Mietelnik żakula

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Mietelnik żakula
Kochia scoparia 01.JPG
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rząd goździkowce
Rodzina szarłatowate
Rodzaj Bassia
Gatunek mietelnik żakula
Nazwa systematyczna
Bassia scoparia (L.) A.J.Scott
Feddes Repert. 89: 108 1978
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Kochia scoparia1.jpg

Mietelnik żakula (Bassia scoparia (L.)A.J.Scott) – gatunek roślin w różnych systemach klasyfikacyjnych zaliczany do rodziny komosowatych lub szarłatowatych. Zwyczajowo nazywany także cyprysikiem letnim. Pochodzi z Azji i Europy Wschodniej (europejska część Rosji, Ukraina, Białoruś). Rozprzestrzenił się także gdzieniegdzie w innych regionach geograficznych[2]. W Polsce jest uprawiany i zadomowiony (antropofit)[3].

Nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

  • W polskiej literaturze zwykle opisywany jako Kochia scoparia (L.) Schrad[3][4]. Jednak według nowszych ujęć taksonomicznych prawidłowa nazwa gatunku to Bassia scoparia (L.) A.J.Scott[2][5].
  • Niektóre synonimy[5]:
    • Atriplex scoparia (L.) Crantz
    • Bassia sicorica (O.Bolòs & Masclans) Greuter & Burdet
    • Bassia sieversiana (Pall.) W.A.Weber
    • Bushiola scoparia (L.) Nieuwl.
    • Chenopodium scoparia L.
    • Kochia densiflora Turcz. ex Aellen
    • Kochia parodii Aellen
    • Kochia scoparia (L.) Schrad.
    • Kochia sicorica O.Bolòs & Masclans
    • Kochia sieversiana (Pall.) C.A. Mey.
    • Kochia trichophylla hort.
    • Salsola scoparia (L.) M.Bieb.
    • Salsola sieversiana Pall. ex Steud.
    • Salsola songarica Siev. ex Pall.
    • Suaeda cinerea Schur
    • Suaeda sieversiana Pall.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Roślina swoim wyglądem przypomina nieco jałowiec. Jest cała nieco srebrzyście owłosiona[4].
Łodyga
Wzniesiona, prosta, silnie rozgałęziająca się, o wysokości przeważnie 30-150 cm.
Kwiaty
Mają prawie nagi okwiat, w czasie owocowania posiadający skrzydłowaty wyrostek.
Liście
Równowąsko-lancetowate, płaskie, o 3 nerwach.
Owoce
Jasnobrązowe, kanciaste orzeszki (1000 szt/1 g). Są oskrzydlone bardzo wąskimi skrzydełkami, które czasami zredukowane są do zgrubień.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Roślina jednoroczna. Dziko rośnie na suchych, otwartych miejscach. Kwitnie od lipca do października[4].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Roślina ozdobna o pokroju cyprysa, doskonale nadaje się na niskie żywopłoty. Można sadzić pojedynczo lub grupami. Nadaje się również do wysadzania w pojemnikach[6]. Kultywar 'Trichophylla' ma liście zabarwiające się na czerwono w okresie jesiennym.

Uprawa[edytuj | edytuj kod]

Roślina może być uprawiana w różnych warunkach glebowych, ważne by podłoże było wilgotne. Wymaga stanowisk słonecznych. Roślina rozmnażana jest przez nasiona, wysiewane na przełomie kwietnia-maja bezpośrednio do gruntu[7].

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Caryophyllales (ang.). Angiosperm Phylogeny Website, 2001–. [dostęp 2009-10-07].
  2. 2,0 2,1 Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2011-03-15].
  3. 3,0 3,1 Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  4. 4,0 4,1 4,2 Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
  5. 5,0 5,1 The Plant List Bassia scoparia. [dostęp 20011-03-30].
  6. Mietelnik żakula (pol.). 2013. [dostęp 2013-04-29].
  7. Mietelnik żakula (pol.). 2013. [dostęp 2013-04-29].