Muzyka kameralna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Muzyka kameralna (ang. chamber music, niem. Kammermusik) - muzyka przeznaczona na niewielkie zespoły, zazwyczaj do 9 wykonawców. Nazwa pochodzi z wł. "da camera", tj. do komnaty. Początkowo mianem muzyki kameralnej określano zarówno utwory wokalne, jak również instrumentalne - ważne było to, że wykonywane były w komnatach (da camera), a nie w kościele bądź teatrze (operze).

Historia[edytuj | edytuj kod]

W połowie XVIII wieku zanikły dwie podstawowe formy kameralnej muzyki barokowej: najpierw sonata da camera, będąca zazwyczaj cyklem złożonym ze wstępu i dwóch, trzech lub czterech tańców, a następnie sonata da chiesa - następstwo kilku części skontrastowanych pod względem metrum, tempa i faktury, na ogół ze znacznym udziałem ustępów fugowanych. Utwory kameralne komponowano teraz na ogół w formie trzy- lub czteroczęściowego cyklu, w którym pierwsze ogniwo stanowiła forma sonatowa, drugie - część powolna (zazwyczaj w formie ABA), następnie menuet i finał: rondo, wariacje, a wreszcie jeszcze jedna forma sonatowa. Czteroczęściowe bywały przede wszystkim kwartety smyczkowe (podobnie jak symfonie). Trzyczęściowe bywały zazwyczaj utwory na obsadę zróżnicowaną, a więc trio fortepianowe, trio lub kwintet z instrumentem dętym - budowane na podobieństwo koncertu solowego.

W XIX wieku mianem muzyki kameralnej obejmowano utwory wykonywane w salonach - w odróżnieniu od tych, które były przeznaczone do sali koncertowej. W XX wieku pojęcie to używano zazwyczaj wobec gatunków instrumentalnych, takich jak trio, kwartet, kwintet, sekstet, septet, oktet, nonet.

Technika[edytuj | edytuj kod]

Nieliczna grupa muzyków zwykle nie potrzebuje dyrygenta. Doskonałość intepretacji zależy tylko od harmonijnej współpracy instrumentalistów. Każdy instrument ma do odegrania własną, odrębną linię melodyczną, a o efekcie końcowym bardziej decyduje doskonałość współbrzmienia niż wirtuozeria partii solowych.

Powszechna umiejętność gry na instrumentach w zamożnych warstwach w Europie Środkowej sprawiała, że w XVIII i XIX w. wiele rodzin spędzało wolny czas na wspólnym muzykowaniu. Z myślą o takim właśnie domowym muzykowaniu powstało wiele utworów kameralnych.