Portable Document Format

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy formatu plików. Zobacz też: pdf.
Portable Document Format (PDF)
Ikona Portable Document Format (PDF)
Rozszerzenia pliku .pdf
Typ MIME application/pdf, application/x-bzpdf, application/x-gzpdf
Producent Adobe Systems

PDF (ang. Portable Document Format, przenośny format dokumentu) – format plików służący do prezentacji, przenoszenia i drukowania treści tekstowo-graficznych, stworzony i promowany przez firmę Adobe Systems. Język opisu pliku PDF jest okrojoną wersją języka programowania PostScript wzbogaconą o elementy hipertekstowe.

Dostępna jest bezpłatnie pełna specyfikacja formatu PDF. 29 stycznia 2007 firma Adobe postanowiła w całości otworzyć format PDF i przekazać jego pełną specyfikację organizacji AIIM[1]. 2 lipca 2008 Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna ogłosiła uznanie PDF 1.7 za obowiązujący standard ISO 32000-1:2008[2].

Spis treści

Oprogramowanie [edytuj]

Czytnik tego formatu (program Acrobat Reader) jest udostępniany za darmo przez firmę Adobe na wiele platform sprzętowo-programowych, natomiast oprogramowanie służące do modyfikowania tych plików jest rozpowszechniane płatnie. Istnieje jednak szereg aplikacji płatnych i darmowych, w różnym stopniu (i z różnym skutkiem) mogących wyświetlać, tworzyć i modyfikować pliki w tym formacie – najbardziej znanym pakietem jest Ghostscript, na którym opierają się niektóre sterowniki do tworzenia PDF (programy działające jak wirtualna drukarka), istnieją również aplikacje on-line napisane w PHP, służące do tworzenia PDF, np. FPDF.

Wiele programów o innym przeznaczeniu dysponuje funkcją eksportu swoich dokumentów do formatu PDF – w tym większość pakietów biurowych oraz praktycznie wszystkie współczesne programy DTP, ponadto oprogramowanie DTP ma obecnie jako standard również import tych dokumentów, a niektóre z tych programów wykorzystują pdf jako swój podstawowy format.

Dla polskiego użytkownika istotna jest możliwość poprawnego generowania polskich liter w dokumencie PDF. W środowisku Windows możliwość tę zapewniają takie sterowniki, jak darmowe (freeware) GhostScript + Redmon, CutePDF Printer, Free EasyPDF, PDF995 SuitePDF Creator, Primo PDF, RoboPDF Home Edition, PDFCreator, a także płatne (shareware) 602PrintPack, eDoc Printer PDF Pro, FinePrint pdfFactory Pro, Jaws PDF Creator, MakePDF for Word czy BullZip PDF Printer.

Bezpieczeństwo [edytuj]

Istnieje możliwość szyfrowania dokumentów PDF i specyfikowania ograniczeń czynności, które nie mogą być dokonywane przez użytkownika (DRM)[3].

Żeby otworzyć zaszyfrowany dokument należy znać hasło użytkownika. Pierwotnie stosowany był szyfr o 40-bitowym kluczu, co nie zapewniało jednak wystarczającego bezpieczeństwa. W nowszych wersjach używa się szyfru o kluczu 256-bitowym, co czyni go znacznie odporniejszym na próby złamania.

Pozostałe zabezpieczenia polegają na tym, że bez podania "hasła głównego" oprogramowanie Adobe nie pozwoli na wykonywanie czynności zabronionych w odpowiednim polu dokumentu PDF. Mogą to być: kopiowanie tekstu i obrazków (poza system PDF, gdzie można je np. wkleić do e-maila, umieścić na stronie WWW itd.), drukowanie, modyfikacja, wypełnianie formularzy i kilka innych. Funkcja ta nie ma jednak żadnych kryptograficznych zabezpieczeń i z łatwością można te zabezpieczenia obejść otwierając dokument w innym programie lub modyfikując dokument celem zmiany listy zabronionych czynności za pomocą jednego z wielu przeznaczonych do tego narzędzi.

Obchodzenie tych zabezpieczeń samo w sobie nie stanowi naruszenia praw autorskich.

Problemy z użytecznością dokumentów PDF [edytuj]

Format PDF powstał jako format wynikowy, mający zachować pełny wygląd dokumentu po wydrukowaniu. Dokumenty zapisane jako PDF czytane są na ekranie monitora stwarzają wiele problemów użyteczności:

  • W darmowym czytniku dla systemu Windows – Adobe Reader nie ma możliwości dodania zakładek.
  • Nie można powiększyć rozmiaru wyłącznie tekstu, jedyna możliwość to zoom całego dokumentu, ale wtedy z ekranu znika część przeglądanej strony – czytelnik musi korzystać z pasków przewijania (problem ten został naprawiony w programach Adobe Reader od wersji 7, które zawierają funkcję Reflow dostosowującą tekst dokumentu do rozmiarów ekranu).
  • Trudności napotyka skopiowanie tekstu z dokumentu. W przypadku tekstów polskojęzycznych traci się niekiedy polskie znaki. Wielu twórców dokumentów w formacie PDF nadużywa też ochrony przed kopiowaniem.
  • Standardowe narzędzia wyszukiwawcze w systemie Windows nie potrafią przeszukiwać plików PDF. Częściowo robią to aplikacje takie jak Google Desktop.

Niektórzy zalecają (por. np. Nielsen[4]), by dokumenty PDF były tworzone wtedy i tylko wtedy, gdy:

  • dokument jest przeznaczony wyłącznie do druku, nie do czytania na ekranie monitora,
  • chce się zachować jednolity wygląd takiego dokumentu,
  • istnieje potrzeba skorzystania z powyżej opisanych zabezpieczeń.

Niemniej możliwość zapisania obszernych dokumentów w jednym pliku PDF, po którym poruszanie się dzięki zakładkom (bookmarks) i wewnętrznym odnośnikom (hiperłączom) jest ułatwione, sprawia, że format coraz częściej stosowany jest również do prezentacji on-line (czytania na ekranie). Odpowiednio przygotowany PDF otwarty w nowszych wersjach czytnika Adobe Reader (7+), pozwala nie tylko na kopiowanie i wyszukiwanie tekstów, ale również na wprowadzanie przez użytkownika komentarzy.

Zobacz też [edytuj]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło PDF w Wikisłowniku

Przypisy

  1. ↑ Adobe to Release PDF for Industry Standardization (ang.). Adobe.com, 29-01-2007. [dostęp 2008-07-03].
  2. ↑ PDF format becomes ISO standard (ang.). International Organization for Standardization, 02-07-2008. [dostęp 2008-07-03].
  3. ↑ Bezpieczeństwo dokumentów Adobe PDF. Security Standard, 2008.
  4. ↑ Jacob Nielsen: PDF: Unfit for Human Consumption (ang.). Alertbox, 14-07-2003. [dostęp 2008-07-03].

Linki zewnętrzne [edytuj]

Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Portable_Document_Format&oldid=35799914”