Przenicowany świat

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Przenicowany świat
Обитаемый остров
Autor Arkadij i Borys Strugaccy
Miejsce wydania ZSRR
Język rosyjski
Data I wyd. 1969
Typ utworu Fantastyka naukowa
Data I wyd. polskiego 1971
Pierwszy wydawca polski Iskry
Przekład Tadeusz Gosk

Przenicowany świat (ros. Обитаемый остров) – powieść science fiction wydana w 1969 roku, napisana przez braci Arkadija i Borysa Strugackich.

Powieść ukazująca działanie totalitarnej antyutopii, widzianej oczami ziemskiego pilota, który rozbił się na obcej planecie.

Wydania[edytuj | edytuj kod]

Powieść ukazała się najpierw w 1969 roku w odcinkach w miesięczniku "Newa". Pierwsza wersja książkowa ukazała się w 1971. W ZSRR powieść w wersji książkowej opublikowano jeszcze w 1983 i 1989 r. W Rosji (od 1992 roku) ponad dwadzieścia razy.

Polski tytuł nie nawiązuje do tytułu oryginalnego ("Zamieszkała/zaludniona wyspa").

W Polsce książka ukazała się w następujących wydaniach:

  • 1971 – przełożył Tadeusz Gosk, wydawnictwo "Iskry", wersja okrojona (brak ok. 20% oryginalnego tekstu w stosunku do oryginału z 1971 r.).
  • 1987 – przełożył Tadeusz Gosk, wydawnictwo "Iskry", wydanie II zmienione i rozszerzone
  • 1996 – wydawnictwo S.R. (Kraków)
  • 2008 – wydawnictwo Prószyński i s-ka

Treść książki[edytuj | edytuj kod]

Maksym wciąż posiada duszę dziecka. Nie chce podjąć obowiązków dorosłego życia. Aby ich uniknąć zgłosił się do jednostki Kosmicznego Zwiadu. Tutaj korzystając z najnowszych zdobyczy ziemskiej cywilizacji, może włóczyć się po kosmosie wedle własnej fantazji.

Niespodziewana kosmiczna katastrofa przerywa jego beztroskie życie. Rozbija się na planecie, gdzie ideały w których się wychował: humanizm, wolność, człowieczeństwo i wiedza, nic nie znaczą. Tu liczy się tylko brutalna siła i poddana technologicznej perfekcji – manipulacja. Wszystko ma inne oblicze. Nawet horyzont planety, zmieniony przez specyficzne właściwości atmosfery. Maksym będzie musiał porzucić beztroski stan Piotrusia Pana, w którym dotychczas żył. Pomogą mu w tym genetyczne zmiany, jakim został poddany gatunek ludzki na Ziemi, niosące za sobą dużą sprawność fizyczną, odporność na urazy i zabójcze toksyny.

Pomimo swojej początkowej naiwności, stanie twardo do walki w obronie swoich ideałów, broniąc dyskryminowanych pariasów zwanych wyrodkami i pewnej kobiety, która skradła mu serce. Jednak stawanie się mężczyzną nie jest bezbolesne i nigdy nie trwa chwilę. Maksym przekona się o tym podczas ostatniej walki.

Ekranizacja[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Przenicowany świat (film).

W 2008 roku rosyjski aktor i reżyser Fiodor Bondarczuk nakręcił dwuczęściowy film, pod analogicznym tytułem (Обитаемый остров). Film zyskał nieoficjalną aprobatę Borysa Strugackiego. Na ekrany rosyjskich kin pierwsza część weszła w styczniu 2009 roku, zaś druga w kwietniu 2009. W filmie w dużym zakresie stosowane są efekty specjalne, co nie pozostało bez wpływu na koszty produkcji (obie części), które wyniosły 36,3 mln dolarów. W scenach masowych wystąpiło do 7 tys. statystów, wykorzystano 300 modeli pojazdów i obiektów, oraz 3 tys. specjalnych kostiumów. Dla potrzeb filmu przebudowano 13 pojazdów opancerzonych, a także stworzono 300 szt. broni.