Róża sina
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
| Róża sina | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | klad różowych |
| Rząd | różowce |
| Rodzina | różowate |
| Rodzaj | róża |
| Gatunek | róża sina |
| Nazwa systematyczna | |
| Rosa dumalis Bechst. em. Boulenger | |
| Synonimy | |
|
R. afzeliana Fr., Rosa complicata Gren., Rosa glauca Vill. ex Loisel., Rosa reuteri (Godet) Reut., Rosa venosa Sw. ex Spreng., Rosa vosagiaca N. H. F. Desp.[2] |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Róża sina (Rosa dumalis Bechst. em. Boulenger) – gatunek krzewu należący do rodziny różowatych. Występuje pospolicie na obszarach umiarkowanych i ciepłych półkuli północnej. Występują prawie w całej Europie, także na terenie Polski i jest u nas dość pospolita. Zaliczana jest do grupy róż dzikich.
Spis treści |
[edytuj] Morfologia
- Pokrój
- Gęsty krzew o wysokości do 2 m.
- Łodyga
- Gałązki nieco sinonabiegłe z silnie hakowato zagiętymi kolcami.
- Liście
- Są złożone z 5-7 jajowato-eliptycznych listków. Listki są duże, szerokojajowate (czasami prawie okrągłe), nieco sino nabiegłe, krótko zaostrzone, o brzegach głęboko pojedynczo lub podwójnie ząbkowanych, przy czym ząbki są długie, wąskie i zwrócone nieco do przodu. Spodnia strona listków bez gruczołów (co najwyżej znajdują się one tylko na nerwie głównym).
- Kwiaty
- Wyrastają na szypułkach znacznie krótszych od podsadek. Posiada pięciopłatkowe, pojedyncze, różowe kwiaty. Szyjki słupków główkowate, duże i wełnisto owłosione. Działki kielicha sa silnie pierzastosieczne, po przekwitnieniu odginają się w dół i wcześnie odpadają.
- Owoc
- Duży, czerwony tzw. owoc pozorny, w którego powstawaniu bierze rudział również hypancjum.
[edytuj] Biologia i ekologia
Nanofanerofit. Siedlisko: miedze, przydroża, skraje lasów, zarośla. Kwitnie w czerwcu.
[edytuj] Zmienność
- Tworzy mieszańce z r. alpejską, r. czerwonawą, r. francuską, r. gęstokolczastą, r. jabłkowatą, r. kutnerowatą[3]
- Gatunek zmienny morfologicznie, wyróżnia się w jego obrębie kilka podgatunków, albo tzw. gatunków drobnych[3]
[edytuj] Zastosowanie
- Roślina lecznicza
- Surowiec zielarski : dojrzałe owoce (Fructus Rosae). Są składnikiem wielu mieszanek ziołowych. Zawierają oprócz ogromnej ilości witaminy C garbniki, karotenoidy, kwasy organiczne, olejki eteryczne, cukry, pektyny. Owoce są niezwykle bogatym źródłem witaminy C – zawierają jej dziesięciokrotnie więcej, niż porzeczka czarna. Już 1-3 jej owoce w zupełności wystarczą do pokrycia dziennego zapotrzebowania człowieka na tę witaminę. Naturalna witamina zawarta w owocach jest przy tym trzykrotnie bardziej skuteczna od witaminy syntetycznej w tabletkach[4][5].
- Działanie : słabo rozkurczające, żółciopędne, łagodnie moczopędne. Róża jest stosowana przede wszystkim jako lek ogólnie wzmacniające (bogate źródło witaminy C), ale także pomocniczo do leczenia różnych schorzeń wątroby, nerek i przewodu pokarmowego[3].
- Zbiór i suszenie : owoce zbiera się, gdy dojrzeją, ale jeszcze zanim zrobią się miękkie. Suszenie ich jest dość trudne; owoce trzeba rozdrobnić, przez pierwsze 10 min. należy trzymać je w temp. ok. 100 °C, by szybko zniszczyć enzymy rozkładające witaminę C, potem suszyć w temp. ok. 50-60 °C[5]
- Sztuka kulinarna. Owoce róży mogą być używane do sporządzania przetworów i win.
Przypisy
- ↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-29].
- ↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-05-05].
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
- ↑ Jindřich Krejča, Jan Macků: Atlas roślin leczniczych. Warszawa: Zakł. Nar. im. Ossolińskich, 1989. ISBN 83-04-03281-3.
- ↑ 5,0 5,1 Anna Mazerant: Mała księga ziół. Warszawa: Inst. Wyd. Zw. Zawodowych, 1990. ISBN 83-202-0810-6.
[edytuj] Bibliografia
- Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
