Roscoe Arbuckle

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Fatty Arbuckle
Fatty Arbuckle
Imię i nazwisko Roscoe Conkling Arbuckle
Data
i miejsce urodzenia
24 marca 1887
Smith Center
Data
i miejsce śmierci
29 czerwca 1933
Nowy Jork
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Roscoe Conkling Arbuckle, znany także jako Fatty Arbuckle (ur. 24 marca 1887 w Smith Center w stanie Kansas, zm. 29 czerwca 1933 w Nowym Jorku), amerykański aktor komediowy z okresu kina niemego, jedna z największych gwiazd swojej epoki, symbol komedii slapstikowej, jeden z najbardziej zasłużonych dla tego gatunku, obok: Charlesa Chaplina, Bustera Keatona czy Harolda Lloyda. W Polsce znany jako "Grubasek".

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Kadr z filmy "Out West" z 1919 r. Na zdjęciu: Roscoe 'Fatty' Arbuckle, Buster Keaton i Al St. John

Roscoe Conkling Arbuckle urodził się w republikańskim domu i to znanemu w tamtych czasach politykowi, Roscoe Conklingowi, zawdzięcza swoje imiona. Jego ojciec był bowiem zagorzałym konserwatystą. Gdy Roscoe dojrzał skłonił się raczej ku demokratom, co było powodem konfliktu z ojcem. Już rok po narodzinach późniejszej gwiazdy kina, rodzina Arbuckle wyprowadziła się do Santa Fe w Kalifornii, a w roku 1899 umarła jego matka, Mollie. Wkrótce potem ojciec zostawił go bez opieki i Roscoe aby przeżyć podejmował się różnych dorywczych prac. Pracował między innymi w kuchni hotelu w San José. Miał zwyczaj śpiewać podczas gotowania i dzięki temu został zauważony przez piosenkarkę, która występowała wieczorami w tymże hotelu. Ta zaprosiła go do pobliskiego teatru, gdzie odbywał się wieczór amatorów. Tutaj z kolei jego talent dostrzegł David Grauman, showman i producent widowisk wodewilowych. Roscoe dołączył do jego trupy jako tancerz i piosenkarz. Od 1904 r. występował z grupą Pantages, głównie na Zachodnim Wybrzeżu USA. Tutaj w 1906 r. przeżył wielkie trzęsienie ziemi i pomagał przy odgruzowywaniu. W tym okresie również wystąpił w swoim pierwszym filmie, "Ben’s Kid" (1909 r.), ale był tym faktem tak zakłopotany, że nikomu się do tego nie przyznał.

W tym samym roku poślubił Minte Durfee, aktorkę z zespołu, z którym podróżował po Hawajach, Japonii i Chinach. Do Stanów powrócili na początku 1913 r. Zaraz po powrocie Roscoe postanowił spróbować swojego szczęścia w filmie. Wybrał Studio Keystone, z którym związany był sam Mack Sennett zwany "Królem komedii". Akurat nadchodziła moda na filmy, a teatry objazdowe miały wkrótce za sprawą tego zjawiska zapaść w kryzys. Roscoe wybrał więc odpowiedni moment na zmianę branży. Miał też doświadczenie przy swoim pierwszym filmie, więc wiedział czego może się spodziewać po nowym medium. Sennett szybko dostrzegł talent Roscoe, a w dodatku potrzebował nowego komika, bowiem gwiazda Keystone, Fred Mace, nie przedłużyła kontraktu. Mack Sennett zatrudnił również żonę Roscoe i jego siostrzeńca.

Już od pierwszego filmu ("Gangsters", kwiecień 1913 r.) Roscoe Arbuckle stał się jednym z najbardziej popularnych aktorów w Keystone. Od roku 1914 wraz z inną gwiazdą tej wytwórni Mabel Normand stworzył duet komediowy "Fatty i Mabel", który w ciągu dwóch lat zarobił miliony dla wytwórni Sennetta i jego nowojorskich wspólników. Para komików była bardzo popularna aż do 1916 r., po czym przestali razem pracować. W tym samym roku Mack Sennett rozstał się też z Keystone. Roscoe postanowił spróbować swoich sił niezależnie od Sennetta. Był to czas, który wyjątkowo sprzyjał rozstaniom – na początku 1917 r. rozpadło się małżeństwo komika.

Pod koniec 1916 r. Roscoe Arbuckle dostał propozycję nowego kontraktu. Oferowano mu $1.000 za każdy dzień oraz 25% dochodów z filmów w których występował. Dodatkowo zapewniono mu pełną kontrolę artystyczną i wolną rękę w sprawach realizacyjnych. Na takie propozycje się nie odmawia, więc aktor rzucił się w wir pracy. Wyhamowała go dopiero choroba, czyrak, który o mało nie doprowadził do amputacji nogi. Choroba skłoniła go również do zrzucania aż 80 zbędnych funtów nadwagi, ale miała też swoją ciemną stronę: Roscoe uzależnił się od morfiny.

Od 1917 r. Roscoe pracował pod sztandarem grupy "Comique". W Nowym Jorku poznał młodego Bustera Keatona i zaprosił go do współpracy. Keaton dopiero stawiał swoje pierwsze kroki w filmie, ale na scenie występował od dziecka. Na początku roku 1918 grupa przeniosła się do Los Angeles, podobnie jak większość liczących się wytwórni i studiów. To w tym okresie Roscoe Arbuckle święcił największe sukcesy. W następnym roku Roscoe dostał jeszcze korzystniejszy kontrakt, w którym jego gaża wynosiła aż $1 mln rocznie. Miał coraz więcej pracy i kontrolę nad "Comique" przekazał po części Keatonowi, samemu wiążąc się z Paramount. Z perspektywy czasu okazało się, że wysoki kontrakt był błędem artystycznym, bowiem jednocześnie Roscoe stracił nieco kontroli nad swoimi filmami[1]. Przez następne półtora roku Roscoe nakręcił dziesięć filmów. Poprzez sztuczne popędzanie filmy traciły na jakości, ale studio musiało regularnie wypuszczać nowe tytuły, dlatego zdarzało się, że aktor grał w trzech filmach jednocześnie. Po tym okresie wzmożonej pracy zdecydował się na krótki urlop. Trzy dni spędzone w San Francisco miały odmienić jego życie już na zawsze.

W San Francisco Roscoe zatrzymał się w jednym z hoteli, gdzie wieczorem urządzono niewielkie przyjęcie. W trakcie zabawy młoda aktorka, Virginia Rappe, poczuła się źle. Mimo wezwania lekarza, po kilku dniach zmarła na zapalenie otrzewnej. 11 września 1921 r. Roscoe Arbuckle został zatrzymany w związku z oskarżeniem o morderstwo. Dowody przeciwko niemu były wyjątkowo słabej jakości, jednak prasa bulwarowa opisywała całe zdarzenie na swój sposób. Snuto insynuacje jakoby Roscoe wykorzystał seksualnie ofiarę, a truciznę podał jej w butelce coli lub mleka, a nawet w kostce lodu. Śledztwo nie potwierdziło tych rewelacji. 12 kwietnia 1922 r. sąd wydał werdykt uniewinniający, jednak opinia publiczna, a w szczególności Hollywood, miały swoje zdanie[potrzebne źródło]. Producenci z którymi Arbuckle miał podpisaną umowę, bojąc się, że skandal odbije się rykoszetem również na ich pracy, a także za namową Williama Haysa[2] wycofali wszystkie kopie filmów Roscoe z obiegu. Choć zakaz wydany przez Hayesa dotyczył formalnie grudnia 1921 r., to w efekcie Roscoe Arbuckle nie wystąpił w żadnym filmie przez następne dziesięć lat. Przez kilka lat aktor reżyserował pod pseudonimem, ale przed kamerą nie mógł się pokazać[3]. Problemem były również długi aktora wobec reprezentujących go prawników. Mimo sukcesu, proces zrujnował go doszczętnie. Buster Keaton wraz z grupą najlepszych przyjaciół Roscoe spłacili jego zobowiązania. Keaton, który nie mógł pogodzić się z niesprawiedliwym kresem kariery swojego przyjaciela, robił co mógł. W 1924 r. poprosił go o wyreżyserowanie swojej najnowszej komedii "Sherlock Holmes Jr." Nacisk opinii publicznej był jednak na tyle duży, że Keaton musiał wycofać się z tych planów. W 1925 r. pozwolono aktorowi wrócić do zawodu reżysera pod warunkiem, że będzie tworzył pod pseudonimem. Wybrał imię William Goodrich, bo tak nazywał się jego ojciec. W tym samym roku ożenił się drugi raz, aby wziąć rozwód trzy lata później.

Po dziesięciu latach banicji w prasie pojawił się artykuł zatytułowany "Doesn't Fatty Arbuckle Deserve a Break?", pod którym podpisały się tuziny amerykańskich gwiazd żądając przywrócenia Roscoe pełnego prawa do występów. Wszyscy domagali się powrotu Fatty'ego. Wkrótce Rosco wziął trzeci ślub. Pojawił się również nowy kontrakt z wytwórni Braci Warner. Aktor umarł w noc po podpisaniu kontraktu z powodu wady serca. Buster Keaton powiedział, że powodem śmierci Roscoe Arbuckle było pęknięte serce. Wdowa po nim dodała, że umarł we śnie uśmiechając się.

Jego ciało zostało poddane kremacji a prochy wysypano do oceanu.

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Kadr z filmu "Grubasek na Coney Island" z (1917)

Aktor[edytuj | edytuj kod]

  • Tomalio (1933)
  • Close Relations (1933)
  • How've You Bean? (1933)
  • Buzzin' Around (1933)
  • In the Dough (1932)
  • Hey, Pop! (1932)
  • The Back Page (1931)
  • Listen Lena (1927)
  • Go West (1925)
  • A Sainted Devil (1924)
  • Crazy to Marry (1921)
  • Gasoline Gus (1921)
  • Traveling Salesman (1921)
  • The Dollar-a-Year Man (1921)
  • Brewster's Millions (1921)
  • The Fast Freight (1921)
  • Leap Year (1921)
  • Life of the Party (1920)
  • The Round-Up (1920)
  • The Garage (1919)
  • The Hayseed (1919)
  • Back Stage (1919)
  • A Desert Hero (1919)
  • The Bank Clerk (1919)
  • Love (1919)
  • The Pullman Porter (1919)
  • Camping Out (1919)
  • The Sheriff (1918)
  • The Cook (1918)
  • Good Night, Nurse! (1918)
  • Moonshine (1918)
  • The Bell Boy (1918)
  • Out West (1918)
  • A Scrap of Paper (1918)
  • A Country Hero (1917)
  • Coney Island (1917)
  • Oh Doctor! (1917)
  • The Late Lamented (1917)
  • His Wedding Night (1917)
  • The Rough House (1917)
  • A Reckless Romeo (1917)
  • The Butcher Boy (1917)
  • A Creampuff Romance (1916)
  • The Waiters' Ball (1916)
  • The Other Man (1916)
  • His Wife's Mistakes (1916)
  • Bright Lights (1916)
  • He Did and He Didn't (1916)
  • Fatty and Mabel Adrift (1916)
  • Fatty and the Broadway Stars (1915)
  • A Village Scandal (1915)
  • Fickle Fatty's Fall (1915)
  • Fatty's Tintype Tangle (1915)
  • The Little Teacher (1915)
  • Fatty's Plucky Pup (1915)
  • Miss Fatty's Seaside Lovers (1915)
  • Mabel's Wilful Way (1915)
  • When Love Took Wings (1915)
  • Wished on Mabel (1915)
  • That Little Band of Gold (1915)
  • Fatty's Faithful Fido (1915)
  • Fatty's Chance Acquaintance (1915)
  • Fatty's Reckless Fling (1915)
  • Hogan's Romance Upset (1915)
  • Fatty's New Role (1915)
  • Fatty and Mabel at the San Diego Exposition (1915)
  • Mabel and Fatty's Simple Life (1915)
  • Mabel, Fatty and the Law (1915)
  • Mabel and Fatty's Wash Day (1915)
  • Rum and Wall Paper (1915)
  • Mabel and Fatty's Married Life (1915)
  • Fatty and Minnie He-Haw (1914)
  • Fatty's Magic Pants (1914)
  • Shotguns That Kick (1914)
  • Leading Lizzie Astray (1914)
  • Among the Mourners (1914)
  • The Sea Nymphs (1914)
  • Fatty's Wine Party (1914)
  • Fatty's Jonah Day (1914)
  • An Incompetent Hero (1914)
  • Lovers' Post Office (1914)
  • Zip, the Dodger (1914)
  • Their Ups and Downs (1914)
  • Fatty Again (1914)
  • Killing Horace (1914)
  • Fatty's Debut (1914)
  • Lover's Luck (1914)
  • The Rounders (1914)
  • A Brand New Hero (1914)
  • The Baggage Smasher (1914)
  • His New Profession (1914)
  • The Masquerader (1914)
  • Fatty's Gift (1914)
  • Those Country Kids (1914)
  • That Minstrel Man (1914)
  • Those Happy Days (1914)
  • The Sky Pirate (1914)
  • A Rowboat Romance (1914)
  • Love and Bullets (1914)
  • Fatty's Finish (1914)
  • Fatty and the Heiress (1914)
  • The Knockout (1914)
  • Our Country Cousin (1914)
  • The Alarm (1914)
  • The Water Dog (1914)
  • A Suspended Ordeal (1914)
  • Where Hazel Met the Villain (1914)
  • A Bath House Beauty (1914)
  • Chicken Chaser (1914)
  • Barnyard Flirtations (1914)
  • A Rural Demon (1914)
  • His Favorite Pastime (1914)
  • Tango Tangles (1914)
  • Twixt Love and Fire (1914)
  • A Robust Romeo (1914)
  • Rebecca's Wedding Day (1914)
  • In the Clutches of the Gang (1914)
  • A Flirt's Mistake (1914)
  • The Under-Sheriff (1914)
  • Caught in a Flue (1914)
  • A Misplaced Foot (1914)
  • He Would a Hunting Go (1913)
  • Some Nerve (1913)
  • His Sister's Kids (1913)
  • Fatty's Flirtation (1913)
  • A Ride for a Bride (1913)
  • The Woman Haters (1913)
  • Fatty Joins the Force (1913)
  • Wine (1913)
  • Fatty at San Diego (1913)
  • The Speed Kings (1913)
  • A Quiet Little Wedding (1913)
  • Two Old Tars (1913)
  • Fatty's Day Off (1913)
  • Mother's Boy (1913)
  • When Dreams Come True (1913/I)
  • The Faithful Taxicab (1913)
  • The Gypsy Queen (1913)
  • Mabel's Dramatic Career (1913)
  • Mabel's New Hero (1913)
  • The Riot (1913)
  • Almost a Rescue (1913)
  • Professor Bean's Removal (1913)
  • Love and Courage (1913)
  • A Noise from the Deep (1913)
  • The Telltale Light (1913)
  • For the Love of Mabel (1913)
  • A Bandit (1913)
  • Peeping Pete (1913)
  • The Waiters' Picnic (1913)
  • Passions, He Had Three (1913)
  • The Gangsters (1913)
  • The Foreman of the Jury (1913)
  • Alas! Poor Yorick! (1913)
  • Murphy's I.O.U. (1913)
  • Safe in Jail (1913)
  • Help! Help! Hydrophobia! (1913)
  • A Voice from the Deep (1912)
  • The Sanitarium (1910)
  • Making It Pleasant for Him (1909)
  • Mrs. Jones' Birthday (1909)
  • Ben's Kid (1909)

Reżyser[edytuj | edytuj kod]

  • Niagara Falls (1932) (jako William Goodrich)
  • Gigolettes (1932) (jako William Goodrich)
  • Hollywood Lights (1932) (jako William Goodrich)
  • Hollywood Luck (1932) (jako William Goodrich)
  • Bridge Wives (1932) (jako William Goodrich)
  • Anybody's Goat (1932) (jako William Goodrich)
  • Keep Laughing (1932) (jako William Goodrich)
  • Moonlight and Cactus (1932) (jako William Goodrich)
  • It's a Cinch (1932) (jako William Goodrich)
  • Smart Work (1931) (jako William Goodrich)
  • Idle Roomers (1931) (jako William Goodrich)
  • The Tamale Vendor (1931) (jako William Goodrich)
  • Once a Hero (1931) (jako William Goodrich)
  • Queenie of Hollywood (1931) (jako William Goodrich)
  • One Quiet Night (1931) (jako William Goodrich)
  • That's My Meat (1931) (jako William Goodrich)
  • Take 'em and Shake 'em (1931) (jako William Goodrich)
  • Beach Pajamas (1931) (jako William Goodrich)
  • Up Pops the Duke (1931) (jako William Goodrich)
  • Honeymoon Trio (1931) (jako William Goodrich)
  • That's My Line (1931) (jako William Goodrich)
  • The Lure of Hollywood (1931) (jako William Goodrich)
  • The Back Page (1931) (jako William Goodrich)
  • Windy Riley Goes Hollywood (1931) (jako William Goodrich)
  • Crashing Hollywood (1931) (jako William Goodrich)
  • Ex-Plumber (1931)
  • Pete and Repeat (1931) (jako William Goodrich)
  • Marriage Rows (1931) (jako William Goodrich)
  • Three Hollywood Girls (1931) (jako William Goodrich)
  • Up a Tree (1930) (jako William Goodrich)
  • Won by a Neck (1930) (jako William Goodrich)
  • Si Si Senor (1930) (jako William Goodrich)
  • Special Delivery (1927) (jako William Goodrich)
  • Peaceful Oscar (1927) (jako William Goodrich)
  • The Red Mill (1927) (jako William Goodrich)
  • One Sunday Morning (1926)
  • His Private Life (1926) (jako William Goodrich)
  • Fool's Luck (1926) (jako William Goodrich)
  • Home Cured (1926) (jako William Goodrich)
  • My Stars (1926) (jako William Goodrich)
  • The Fighting Dude (1925) (jako William Goodrich)
  • Cleaning Up (1925) (jako William Goodrich)
  • The Movies (1925) (jako William Goodrich)
  • The Tourist (1925) (jako William Goodrich)
  • Curses! (1925) (niewymieniony)
  • The Iron Mule (1925) (jako William Goodrich)
  • Stupid, But Brave (1924) (jako William Goodrich)
  • Special Delivery (1922) (niewymieniony)
  • Leap Year (1921)
  • The Garage (1919)
  • The Hayseed (1919)
  • Back Stage (1919)
  • A Desert Hero (1919)
  • The Bank Clerk (1919)
  • Love (1919)
  • The Pullman Porter (1919)
  • Camping Out (1919)
  • The Sheriff (1918/I)
  • The Cook (1918)
  • Good Night, Nurse! (1918)
  • Moonshine (1918)
  • The Bell Boy (1918)
  • Out West (1918)
  • A Scrap of Paper (1918)
  • A Country Hero (1917)
  • Coney Island (1917)
  • Oh Doctor! (1917)
  • His Wedding Night (1917)
  • The Rough House (1917)
  • A Reckless Romeo (1917)
  • The Butcher Boy (1917)
  • A Creampuff Romance (1916)
  • The Waiters' Ball (1916)
  • The Moonshiners (1916)
  • His Wife's Mistakes (1916)
  • Bright Lights (1916)
  • He Did and He Didn't (1916/I)
  • Fatty and Mabel Adrift (1916)
  • Fatty and the Broadway Stars (1915)
  • A Village Scandal (1915)
  • Fickle Fatty's Fall (1915)
  • Fatty's Tintype Tangle (1915)
  • Fatty's Plucky Pup (1915)
  • Miss Fatty's Seaside Lovers (1915)
  • Mabel and Fatty Viewing the World's Fair at San Francisco (1915)
  • When Love Took Wings (1915)
  • That Little Band of Gold (1915)
  • Fatty's Faithful Fido (1915)
  • Fatty's Chance Acquaintance (1915)
  • Fatty's Reckless Fling (1915)
  • Fatty's New Role (1915)
  • Fatty and Mabel at the San Diego Exposition (1915)
  • Mabel and Fatty's Simple Life (1915)
  • Mabel, Fatty and the Law (1915)
  • Mabel and Fatty's Wash Day (1915)
  • Mabel and Fatty's Married Life (1915)
  • Fatty and Minnie He-Haw (1914)
  • Fatty's Magic Pants (1914)
  • Shotguns That Kick (1914)
  • Leading Lizzie Astray (1914)
  • The Sea Nymphs (1914)
  • Fatty's Wine Party (1914)
  • Fatty's Jonah Day (1914)
  • An Incompetent Hero (1914)
  • Lovers' Post Office (1914)
  • Zip, the Dodger (1914)
  • Their Ups and Downs (1914/I)
  • Fatty Again (1914)
  • Fatty's Debut (1914)
  • Lover's Luck (1914)
  • A Brand New Hero (1914)
  • Fatty's Gift (1914)
  • Those Country Kids (1914)
  • That Minstrel Man (1914)
  • Those Happy Days (1914)
  • The Sky Pirate (1914)
  • A Rowboat Romance (1914)
  • Love and Bullets (1914)
  • Fatty's Finish (1914)
  • Fatty and the Heiress (1914)
  • The Alarm (1914)
  • The Water Dog (1914)
  • A Suspended Ordeal (1914)
  • Where Hazel Met the Villain (1914)
  • A Bath House Beauty (1914)
  • Chicken Chaser (1914)
  • Barnyard Flirtations (1914)

Scenarzysta[edytuj | edytuj kod]

  • Beach Pajamas (1931) (jako William Goodrich)
  • That's My Line (1931) (jako William Goodrich)
  • Ex-Plumber (1931)
  • Marriage Rows (1931)(jako William Goodrich)
  • Up a Tree (1930)(jako William Goodrich)
  • Half Shot at Sunrise (1930)
  • The Cuckoos (1930)
  • Match Play (1930) (jako William Goodrich)
  • His Private Life (1926) (jako William Goodrich)
  • Fool's Luck (1926) (jako William Goodrich)
  • The Fighting Dude (1925) (jako William Goodrich)
  • The Movies (1925)
  • Curses! (1925) (jako William Goodrich)
  • Daydreams (1922)
  • A Desert Hero (1919)
  • The Bank Clerk (1919)
  • Love (1919)
  • The Pullman Porter (1919)
  • Camping Out (1919)
  • The Sheriff (1918)
  • The Cook (1918)
  • Good Night, Nurse! (1918)
  • Moonshine (1918)
  • The Bell Boy (1918)
  • Out West (1918)
  • A Country Hero (1917)
  • Coney Island (1917)
  • His Wedding Night (1917)
  • The Rough House (1917)
  • A Reckless Romeo (1917)
  • The Butcher Boy (1917)
  • He Did and He Didn't (1916)
  • Fatty and Mabel Adrift (1916)
  • The Alarm (1914)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Kronika Filmu – Wydawnictwo Kronika
  • Płażewski J. – Historia filmu
  • Sova D.B. – 125 zakazanych filmów

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Dokładnie to samo spotkało Bustera Keatona, gdy w latach 20. podpisał umowę z MGM.
  2. Hayes był znanym w USA obrońcą moralności. Za jego przyczyną wielu artystów musiało zrezygnować z kariery. Ukoronowanie stanowi wydany w 1933 r. kodeks, zwany "Kodeksem Hayesa", który szczegółowo regulował, co wolno pokazywać na kinowym ekranie. Zabronione były nie tylko długie pocałunki, ale również pokazywanie urządzeń sanitarnych takich jak sedes. Regulacje te budziły wiele zastrzeżeń. Mimo to kodeks oficjalnie funkcjonował aż do roku 1967.
  3. Jednak w 1923 r. zagrał w satyrze na Hollywood realizowanej przez Jamesa Cruze (który w ten sposób zlekceważył zakaz zatrudniania aktora), gdzie wcielił się w postać samego siebie w nieskończoność czekającego na rolę w biurze castingowym