Salmopol

Salmopol część miasta Szczyrku
Kościół ewangelicki
Status	część miasta
W granicach Szczyrku	1927
Tablice rejestracyjne	SBI
SIMC10	0926424
49°40′41.85″N 18°56′47.79″E

Salmopol – cześć miasta Szczyrk, leżąca w wąskiej dolinie źródłowego potoku Żylicy, najwyżej położonymi domostwami sięgająca na grzbiety w otoczeniu Przełęczy Salmopolskiej.

Nazwę Salmopol zanotowano po raz pierwszy w 1688 r. Określano nią wówczas nową wieś założoną w górskim ustroniu na terenie ówczesnego tzw. państwa żywieckiego (a więc już na terenie Rzeczypospolitej) przez osadników wyznania luterańskiego, którzy w okresie kontrreformacji zbiegli z terenu Księstwa Cieszyńskiego przed prześladowaniami religijnymi.

Według austriackiego spisu ludności z 1900 w 33 budynkach w Salmopolu mieszkało 169 osób, z czego wszyscy byli polskojęzyczni, 50 (29,6%) było katolikami a 119 (70,4%) innych wyznań.

Tak pisał o Salmopolu w przewodniku po Beskidach Kazimierz Sosnowski na początku XX w.:

Mimo najcięższych warunków bytu gmina to jednak wzorowa; nędza i niechlujstwo są tu nieznane, moralność, oświata i pracowitość stoją wysoko. Chaty pouczepiane po zboczach, skrawki pól w braku koni orzą ludzie sami, żniwa w późnej jesieni. W środku wioski stylowa szkoła drewniana, służąca zarazem za kościół ewangelicki". Szkoła owa, wzniesiona w 1897 r., była jedyną w tym czasie polską szkołą ewangelicką w Galicji posiadającą prawa szkoły publicznej.

W 1927 r. gminę Salmopol włączono do Szczyrku. Jej szybki rozwój rozpoczął się z końcem lat 60. XX w., kiedy to oddano do użytku nową drogę ze Szczyrku przez Przełęcz Salmopolską do Wisły, a następnie uruchomiono kilka wyciągów narciarskich (z Soliska na Polanę Pośrednie i pod samą Przełęczą Salmopolską).

Salmopol posiada komunikację autobusową z Bielskiem-Białą przez centrum Szczyrku. Przez Salmopol biegnie znakowany żółtym kolorem szlak turystyczny ze Szczyrku Soliska na Przełęcz Salmopolską.