Smoła drzewna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Urządzenie do produkcji smoły drzewnej
Drewno impregnowane smołą drzewną

Smoła drzewnasmoła wytlewna uzyskiwana z suchej destylacji drewna (lub kory drzew), brunatnoczarna ciecz o gęstości 1,05-1,18 kg/dm³. Traktowana jako produkt główny (smolarstwo) lub uboczny przy produkcji węgla drzewnego (węglarstwo).

  • Smoła z drewna liściastego (wydajność do kilkunastu %), ma ostry zapach kreozotu – w składzie przewaga kwasów żywicznych i kreozotu.
  • Smoła z drewna iglastego (wydajność dla sosny ≥20%), o woni żywiczno-terpentynowej – w składzie przewaga terpenów i kwasów żywicznych.

Szczególnym rodzajem smoły drzewnej jest dziegieć – otrzymywany z kory i drewna brzozowej i wierzbowej[1], w niektórych źródłach uznawany jest za synonim smoły, nazwę dawną[2].

Smołę drzewną surową zwykle kieruje się na odstojniki, gdzie rozdziela się mniej więcej po połowie na smołę osadową i kwaśną wodę. Smołę osadową zazwyczaj poddaje się destylacji frakcyjnej, otrzymując pożądane w praktycznych zastosowaniach frakcje olejowe oraz pozostałość – pak drzewny. Z kwaśnej wody uzyskuje się drogą destylacji jasny ocet (zawierający prócz kwasu octowego, głównie metanol i aceton) i smołę rozpuszczalną (chodzi o rozpuszczalność w kwasie octowym).

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Dawniej smoła drzewna stosowana była w lecznictwie oraz do nasycania skór (tzw. jucht)[2].

Obecnie smoła drzewna nie jest znaczącym surowcem przemysłowym. Wykorzystywana głównie jako źródło kreozotu i oleju impregnacyjnego (smoła z drzew liściastych) oraz terpentyny smołowej (dawniej zwanej smoleniem) i oleju flotacyjnego (smoła z drzew iglastych).

Przypisy

  1. Józef Nadolny: Dziegieć - smoła drzewna. W: Drwal [on-line]. 2005. [dostęp 2014-02-04].
  2. 2,0 2,1 Marian Kiełbaska (red.): Mała encyklopedia leśna. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1991, s. 112. ISBN 83-01-08938-5.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Romuald Bogoczek, Elżbieta Kociołek-Balawejder: Technologia chemiczna organiczna. Surowce i półprodukty. Wrocław: Wyd. Akademii Ekonomicznej, 1992. ISBN 83-7011-093-2.
  • Encyklopedia techniki. Chemia. Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 1993. ISBN 83-204-1312-5.