Sprzężniaki
| Sprzężniaki | |
|---|---|
 Pleśniak biały (Mucor mucedo)
|
|
| Systematyka[1] | |
| Królestwo | grzyby |
| Gromada | sprzężniaki |
| Nazwa systematyczna | |
| Zygomycota Moreau[2] Les Champignons 2: 2035 (1954) |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Sprzężniaki, sprzężniowe, sprzężniowce (Zygomycota Moreau) – gromada jądrowców należąca do królestwa grzybów (Fungi).
Charakterystyka [edytuj]
Sprzężniowce (Zygomycota) to niewielka grupa (ok. 300 gat.) grzybów saprofitycznych (wyjątki to pasożyty owadów). Grzyby saprofityczne rozwinęły się w połowie karbonu. Ich szczątki są bardzo rzadko spotykane z powodu braku elementów szkieletowych. Wyróżniamy trzy główne linie rozwojowe: skoczkowce, sprzężniowce oraz grzyby wyższe: workowce i podstawczaki. Posiadają grzybnię zbudowaną ze strzępek wielojądrowych, zwykle bez przegród. Rozmnażanie płciowe polega na łączeniu się gametangiów. W cyklu rozwojowym występuje wielojądrowa zygospora. W ścianie komórkowej tej grupy grzybów zawarta jest chityna. Rozmnażanie sprzężniowców polega na łączeniu się dwóch identycznych morfologicznie gametangiów plusowego i minusowego. Ten typ rozmnażania płciowego nazywa się zygogamią.
Cykl rozwojowy [edytuj]
W zarodniach powstają zarodniki sporangialne. Spory po rozpadzie zarodni przenoszone są przez ruchy powietrza na inne produkty. W przypadku, gdy strzępki należące do dwóch różnych grzybów znajdą się w pobliżu, dochodzi do wytworzenia się na nich gametangiów. Po ich połączeniu następuje proces zwany gametangiogamią. W miejscu połączenia tworzy się zygospora, mająca charakter przetrwalnika. W niej rozpoczyna się faza diploidalna, trwająca zazwyczaj kilka miesięcy. Dochodzi do niej poprzez łączenie się jąder (należących do obu grzybów), które ulegają podziałom mejotycznym na wiele jąder haploidalnych. Zygospora pęka i wyrasta z niej haploidalna strzępka. Jest to forma ograniczona do prostej, wzniesionej nitki. Na jej szczycie powstaje zarodnia, a w niej zarodniki sporangialne. Po uwolnieniu mogą one dać początek nowym grzybniom.
Znaczenie w gospodarce człowieka [edytuj]
Sprzężniowce są sprawcami wielu przypadków pleśnienia artykułów spożywczych, tekstyliów, zawilgoconego papieru itp. Pleśniak biały rozwija się zwłaszcza na produktach mlecznych, a rozłożek czerniejący tworzy czarne naloty pleśni zwykle na owocach. Niektóre gatunki rozłożków są wykorzystywane do przemysłowej produkcji kwasu mlekowego.
Systematyka [edytuj]
Gromada Zygomycota jest zaliczana według "Catalogue of Life: 2009 Annual Checklist"[1] do królestwa Fungi i należą do niej:
- rzędy incertae sedis:
- rodzaje incertae sedis: Densospora, Nothadelphia, Spirogyromyces.
Wcześniejsze systemy klasyfikacyjne grzybów dzieliły gromadę Zygomycota na klasy Trichomycetes i Zygomycetes.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Zygomycota w: Bisby FA, Roskov YR, Orrell TM, Nicolson D, Paglinawan LE, Bailly N, Kirk PM, Bourgoin T, Baillargeon G., eds (2009). Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2009 Annual Checklist. Digital resource at http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2009/ Species 2000: Reading, UK.
- ↑ Index Fungorum (ang.). [dostęp 2012-11-17].
Bibliografia [edytuj]
- Jacek Balerstet, Waldemar Lewiński, Jan Prokop, Karol Sabath, Grażyna Skirmuntt, Biologia 1 zakres rozszerzony. Rumia, Wyd. Operon, 2002.
- Leszek Trząski, Szkolny słownik biologiczny. Katowice, Wyd. Videograf II, 2000.
- Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda, Grzyby i ich oznaczenie. Warszawa, Wyd. Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1985.
