Statki typu Liberty

Statek typu Liberty, SS Carlos Carrillo w San Francisco, 1945-46 r.

Statki typu Liberty – jednostki pływające budowane masowo w Kanadzie i USA podczas II wojny światowej w celu zastąpienia strat wojennych. Statki charakteryzowały się bardzo uproszczoną konstrukcją. W polskim żargonie marynarskim były popularnie nazywane Liberciakami. W sumie wybudowano 2751 statków tego typu.

Konstrukcja i historia

Konstrukcja bazowała na zmodyfikowanym brytyjskim modelu statku firmy Joseph L. Thompson & Sons z Sunderlandu z 1879 roku.

Statki wyróżniały się niskimi kosztami budowy, prostą konstrukcją i pojemnymi ładowniami.

Pierwszy statek typu Liberty Patrick Henry został wybudowany w ciągu 244 dni. Po wprowadzeniu produkcji seryjnej wybudowanie jednego statku zajmowało 40 dni. Rekordzistą serii był statek Robert E. Peary (od położenia stępki do zwodowania stocznia potrzebowała 4 dni, 15 godzin i 30 minut, trzy dni później statek wyruszył w rejs próbny).

Na skutek działań wojennych zatonęło 196 statków typu Liberty. Dodatkowo około 100^{[potrzebne źródło]} statków zatonęło na skutek pęknięć wadliwych spawów (głównie w konwojach atlantyckich i arktycznych). Statki typu Liberty zostały zastąpione statkami typu Victory.

Dane techniczne

• Długość: 134,57 m
• Szerokość: 17,34 m
• Zanurzenie: 7,70 m
• Wysokość: 11,38 m
• Wyporność: 14.100 t / 7.176 BRT
• Nośność: 10.500 t
• Pojemność: 9.146 t drobnicy w 5 ładowniach
• Zasięg: 17.000 Mil morskich
• Napęd: Maszyna parowa o mocy 2500 KM
• Prędkość: 11 węzłów.
• Paliwo: opalane węglem – statki wybudowane w Kanadzie i olejem – statki wybudowane w USA

Załoga

Załoga przeciętnego statku typu Liberty składała się z 42 oficerów i marynarzy (podczas wojny dodatkowo z 21 artylerzystów).

Statki muzea

SS Jeremiah O´Brien

W porcie w San Francisco, statek brał udział w desancie w Normandii.

SS John W. Brown

W porcie Baltimore w stanie Maryland.

Statki typu Liberty pod polską banderą

Podczas II wojny światowej

• s/s "Opole" (eks Walter Hines Page) – nr 912, Lista statków typu Liberty według numeru kadłuba (901-1050).
• s/s "Ostrowiec" (do przekazania statku pod polską banderę nie doszło)

Statki zakupione po wojnie (w latach 1958 - 1963)

• s/s "Huta Ferrum" (eks George H. Flanders), nr 1619, Lista statków typu Liberty według numeru kadłuba (1501-1650)
• s/s "Huta Będzin" (eks Samlamu)
• s/s "Przyszłość" (eks Amelia Earhart)
• s/s "Kopalnia Czeladź" (eks Samdak / John Russel Pope)
• s/s "Kopalnia Bobrek" (eks David F. Barry)
• s/s "Chorzów" (eks Horace Wells)
• s/s "Kopalnia Miechowice" (eks Samettrick)
• s/s "Huta Sosnowiec" (eks Samsylarna)
• s/s "Kopalnia Siemianowice" (eks Morris Sheppard)
• s/s "Huta Zygmunt" (eks James Oliver Curwood)
• s/s "Kopalnia Zabrze" (eks Raymond V. Ingersoll)
• s/s "Huta Łabędy" (eks James G. Maguire)
• s/s "Kopalnia Kazimierz" (eks Margaret Brent)
• s/s "Huta Ostrowiec" (eks Ralph A. Cram)
• s/s "Kopalnia Mysłowice" (eks Gideon Welles), nr 563, Lista statków typu Liberty według numeru kadłuba (451-600)

Ciekawostki

• s/s "Wolna Polska" (eks George W. Kendall) pływał w okresie zimnej wojny pod banderą Liberii z polską załogą jako własność Pulaski Transport Line.
• s/s "Opole" - jedyny "liberciak" w składzie Polskiej Marynarki Wojennej podczas II wojny światowej, dzierżawiony przez GAL - Gdynia-America-Line, zwrócony Stanom Zjednocznonym w 1947 r..
• s/s "Stephen Hopkins" w 1942 roku został zaatakowany i zatopiony przez niemiecki krążownik pomocniczy Stier. Stier odniósł jednak tak duże uszkodzenia w wymianie ognia, że został opuszczony i zatopiony przez swoją załogę.
• Ustawienie wszystkich wybudowanych statków typu Liberty w jednym ciągu dziób-rufa itd. dałoby łączną długość 370 kilometrów (odległość Gdańska od Warszawy)

Linki zewnętrzne

• National Liberty Ship Memorial – Statek muzeum S.S. Jeremiah O´Brien. [dostęp 8 sierpnia 2009].
• S.S: John W. Brown. [dostęp 8 sierpnia 2009].
• angielskojęzyczna lista statków typu Liberty. [dostęp 8 sierpnia 2009].