Węzeł (jednostka prędkości)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy jednostki prędkości. Zobacz też: inne znaczenia.

Węzeł (ang.: knot), w skrócie w. (ang.: kn lub kt albo kts) – jednostka miary, równa jednej mili morskiej na godzinę. Stosowana do określania prędkości morskich jednostek pływających, a w części państw i w ruchu międzynarodowym także statków powietrznych (samolotów, śmigłowców, szybowców, balonów). Ponadto w meteorologii – pomocniczo do określania prędkości wiatrów i prądów morskich (zasadniczą jednostką jest m/s). W żegludze śródlądowej używa się kilometrów na godzinę.

1 w. = 1 nm/h = 1,852 km/h ≈ 0,514444 m/s

Gwarowo słowa "knot" używa się także w języku polskim, zwłaszcza wśród żeglarzy wyczynowych, windsurferów i kitesurferów[potrzebne źródło].

Pochodzenie nazwy[edytuj | edytuj kod]

W przeszłości pomiar prędkości na morzu odbywał się za pomocą linki logu (wyrzuconej za burtę boi lub kawałka drewna, który pozostaje względnie nieruchomy względem powierzchni wody[1]; drugi koniec linki nawinięty jest na swobodnie dający się rozwijać kołowrotek ustawiony na rufie statku), na której co 47 stóp i 3 cale (= 14,4018 metra) zawiązany był węzeł. Podczas pomiaru prędkości statku jeden marynarz trzymał przesuwającą się między palcami linkę z odwijającego się kołowrotka, a drugi mierzył czas standardową żeglarską klepsydrą (czas przesypywania się piasku w takiej klepsydrze wynosił 28 sekund)[2]. Liczba węzłów (n) zliczonych przez marynarza w tym czasie wynosiła: prędkość statku w metrach na sekundę /14,4018 m/28 s – czyli prędkość w km/h /1,85166 km/h. A zatem z błędem nie większym niż wspomniane 1,85166 km/h oddawała prędkość statku względem powierzchni wody w milach morskich na godzinę.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Jacob Abbott: Rollo on the Atlantic. DeWolfe, Fiske, & Co., Publishers, 1858.
  2. Peter Kemp (redaktor). The Oxford Companion to Ships and the Sea. Oxford university Press, 1976. ISBN 0-19-282084-2

Źródła[edytuj | edytuj kod]

  • Peter Kemp (redaktor). The Oxford Companion to Ships and the Sea. Oxford university Press, 1976. ISBN 0-19-282084-2