Baltimore
| Baltimore | |||
|
|||
|
|||
| Przydomek: Charm City, Mobtown, B'more, The City of Firsts, Monument City, Ravenstown | |||
| Dewiza: The Greatest City in America, Get in on it, The city that reads. | |||
| Państwo |  Stany Zjednoczone |
||
| Stan |  Maryland |
||
| Mieszkaniec | Baltimorean | ||
| Założono | 1729 | ||
| Prawa miejskie | 1797 | ||
| Zarządzający | Burmistrz | ||
| Stephanie C. Rawlings-Blake (D) | |||
| Powierzchnia • całkowita • lądowa • wód |
238.4 km² 209.6 km² 28.8 km² |
||
| Wysokość n.p.m. | 10 m | ||
| Ludność (2010) • miasto • gęstość • aglomeracja |
620 961 2,604.7 os./km² 2 690 886 |
||
| Kod pocztowy |
Lista kodów:
|
||
| Kod FIPS | 24-04000 | ||
| GNIS ID | 0597040 | ||
| Strefa czasowa Czas letni |
UTC-5:00 UTC-4:00 |
||
| Miasta partnerskie |
Lista miast:
|
||
|
Położenie na mapie Maryland
  Baltimore
|
|||
|
Położenie na mapie Stanów Zjednoczonych
 Baltimore
|
|||
 39°17′N 76°37′W / 39.283333333333, -76.616666666667Na mapach: 39°17′N 76°37′W / 39.283333333333, -76.616666666667 |
|||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||
| Strona internetowa | |||
Baltimore (wymowa: /ˈbɒltɪmɔr/) – miasto na wschodnim wybrzeżu USA, największe w stanie Maryland.
Leży około 60 km od Waszyngtonu i tworzy z nim jeden obszar metropolitalny. Jest miastem niezależnym, a więc nie wchodzi w skład żadnego hrabstwa. Zgodnie z prawem stanu Maryland posiada status identyczny jak hrabstwo dla celów statystycznych – Państwowy Urząd Statystyczny (ang.: US Census Bureau) uznaje hrabstwo za podstawę obliczeń i dlatego traktuje Baltimore na zasadzie równości z hrabstwem.
Baltimore jest tradycyjnie ostoją Partii Demokratycznej od ponad 150 lat. Do Partii Demokratycznej należy para senatorów stanu Maryland – Barbara Mikulski i Paul Sarbanes – oboje pochodzą i mieszkają w Baltimore. Stąd pochodzi zespół baseballowy Baltimore Orioles.
Spis treści |
Dane ogólne [edytuj]
Baltimore jest jednym z dwudziestu największych miast USA, posiada 3 uniwersytety, bazę marynarki wojennej, liczne muzea, galerię sztuki, domy i kościoły z XVIII i XIX w. Dumą miasta jest zacumowany w Porcie Wewnętrznym USS Constelation – ostatni zwodowany (1854) żaglowy okręt USA.
Historia [edytuj]
W XVII wieku kilka miast o nazwie Baltimore założono nad brzegami Zatoki Chesapeake. Obecne miasto powstało w lipcu 1729, a nazwę swą wzięło od Lorda Baltimore, ówczesnego gubernatora Prowincji Maryland. Do końca XVIII wieku miasto utrzymywało się ze składu towarów dla i z produkujących cukier wysp Morza Karaibskiego.
W czasie wojny roku 1812 Anglicy, nazywający Baltimore "gniazdem piratów" kilkakrotnie atakowali nadbrzeżny fort McHenry, ale wszystkie ich szturmy zostały odparte, a po śmierci dowódcy, generała Rossa, wycofali się. Bitwa morska, jaka się wówczas wywiązała, została po raz pierwszy w dziejach USA wygrana, co zainspirowało poetę Francisa Scotta Key do napisania wiersza "The Star-Spangled Banner" (Gwiaździsty Sztandar), który stał się później tekstem hymnu narodowego USA. Bitwa ta uwieczniona została pomnikiem wzniesionym w centrum miasta, z której to przyczyny prezydent John Quincy Adams nadał w 1827 Baltimore przydomek "Miasta Pomnika" (ang.: Monument City).
W 1851 roku miasto Baltimore zostało wydzielone z hrabstwa Baltimore jako osobna jednostka samorządowa równoważna hrabstwu[2].
Przed wojną secesyjną Maryland był stanem niewolniczym. W czasie wojny, aczkolwiek oficjalnie należący do Unii, uznawał dawny ustrój, a w mieście przeważały nastroje prokonfederackie. Doszło do zamieszek w Baltimore (1861), w czasie których do miasta wkroczyło wojsko i okupowało je aż do zakończenia wojny w kwietniu 1865.
W lutym 1904 w Baltimore wybuchł gwałtowny pożar, który strawił w ciągu 30 godzin ponad tysiąc pięćset budynków. Ówczesny burmistrz miasta odmówił przyjęcia pomocy z zewnątrz, mówiąc: "Baltimore will take care of its own, thank you!" (Baltimore da sobie samo radę, dziękujemy). W ciągu dwóch lat nie było już śladu po tej katastrofie.
W 1950 Baltimore osiągnęło rekordową – 950 tys. – liczbę mieszkańców, (6. miejsce wśród największych miast USA), za Detroit i przed Cleveland, ale w następnym półwieczu straciło ponad 300 tysięcy mieszkańców (głównie na rzecz przedmieść).
18 lipca 2001 w wyniku wykolejenia się pociągu z chemikaliami w tunelu pod centrum miasta wybuchł groźny pożar, który sparaliżował całe miasto. Strażacy walczyli z ogniem 9 dni i wprawdzie ugasili go, ale zalali niżej położone ulice centrum, a chemikalia zmieszane z wodą spłynęły do systemu kanalizacyjnego. W 3 tygodnie później w obrębie centrum miasta wyleciały w powietrze pokrywy studzienek ściekowych, bowiem gromadzące się gazy spowodowały eksplozję. Ofiar w ludziach nie było.
W 2003 miasto padło ofiarą huraganu Isabel, który spiętrzył wody zatoki do siedmiu metrów, co spowodowało zalanie portu i okolicznych dzielnic.
Gospodarka [edytuj]
Baltimore jest jednym z najbardziej uprzemysłowionych obszarów USA. W mieście zlokalizowany jest przemysł lotniczy, elektromaszynowy, chemiczny, stoczniowy i hutniczy. Port Baltimore, położony w głębi zatoki Chesapeake należy do najbezpieczniejszych w USA. Przed huraganami chroni go obszerny półwysep Delmarva, podzielony pomiędzy stany Delaware, Maryland i Wirginia (stąd nazwa – Del-Mar-Va), zaś przed mroźnymi wiatrami z północy łańcuch Appalachów.
Demografia [edytuj]
- 1790 – 13 503
- 1800 – 26 514
- 1810 – 46 555
- 1820 – 62 738
- 1830 – 80 620
- 1840 – 102 313
- 1850 – 169 054
- 1860 – 212 418
- 1870 – 267 354
- 1880 – 332 313
- 1890 – 434 439
- 1900 – 508 957
- 1910 – 558 485
- 1920 – 733 826
- 1930 – 804 874
- 1940 – 859 100
- 1950 – 949 708
- 1960 – 939 024
- 1970 – 905 759
- 1980 – 786 775
- 1990 – 736 014
- 2000 – 651 154
2.8% mieszkańców deklaruje pochodzenie polskie.
Religia [edytuj]
Wyznanie rzymskokatolickie [edytuj]
- Siedziba archidiecezji Baltimore
- Parafia Matki Bożej Różańcowej w Baltimore
- Bazylika Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Baltimore
Współpraca[3][4] [edytuj]
Aleksandria
Luksor
Aszkelon
Bremerhaven
Gbarnga
Genua
Kawasaki
Odessa
Pireus
Rotterdam
Xiamen
Przypisy
- ↑ Baltimore City Mayor's Office of International and Immigrant Affairs – Sister Cities Program (kopia z Internet Archive). [dostęp 2008-10-16].
- ↑ Profil miasta Baltimore Maryland State Archives (en)
- ↑ Sister Cities. W: Visit Baltimore [on-line]. [dostęp March 30, 2011].
- ↑ Sister City Committee. Baltimore-Luxor-Alexandria Sister City Committee. [dostęp March 30, 2011].
Zobacz też [edytuj]
Linki zewnętrzne [edytuj]
- Baltimore w bazie city-data.com (ang.)
- U.S. Census Bureau
|
|||||||
