Super Bowl

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Super Bowl - finałowy mecz o mistrzostwo w futbolu amerykańskim zawodowej ligi National Football League (NFL), będący najważniejszym wydarzeniem sportowym roku w Stanach Zjednoczonych. Całość ceremonii określana jest jako Super Bowl Sunday w skrócie Super Sunday i stała się nieformalnym amerykańskim świętem narodowym[1][2][3]. Dzień finału jest także drugim, po Święcie Dziękczynienia, dniem z największą ilością spożytego jedzenia w Stanach Zjednoczonych[4].

Przez większość lat, kolejne edycje Super Bowl stawały się najchętniej oglądanymi transmisjami w amerykańskiej telewizji; finał Super Bowl XLV, który odbył się w lutym 2011 roku pomiędzy Pittsburgh Steelers a Green Bay Packers, miał największą oglądalność w jej historii, gromadząc przed telewizorami 111 milionów widzów[5]. Pobił tym samym ubiegłoroczny rekord, ustanowiony przez Super Bowl XLIV (106,5 miliona widzów)[6]. Ponieważ transmisje telewizyjne z rozgrywek Super Bowl przyciągają przed telewizory rzesze widzów, reklamodawcy są gotowi płacić wysokie sumy za każdą minutę czasu reklamowego. W 2008 roku średnia cena za jeden 30-sekundowy spot reklamowy w trakcie transmisji na antenie stacji Fox wyniosła 2,7 miliona dolarów[7]. Szacuje się, że Fox zarobił z tego tytułu około 250 milionów dolarów[8].

Super Bowl jest nie tylko wydarzeniem sportowym, ale także kulturalno-rozrywkowym. W przerwie finału (tzw. half-time show), ma miejsce koncert muzyczny, a udział w nim uważany jest za wyróżnienie dla artysty.

Trofeum[edytuj | edytuj kod]

Vince Lombardi Trophy

Trofeum, o które toczy się walka, to Vince Lombardi Trophy, od nazwiska trenera zespołu Green Bay Packers, pierwszego zespołu, który zdobył mistrzostwo. Corocznie też najlepszy zawodnik meczu zdobywa laur MVP (Most Valuable Player), od 1990 roku nazwany Pete Rozelle Trophy od nazwiska wieloletniego commissionera (prezesa) ligi NFL (1960-1989) zmarłego w 1996 roku. Jedynym graczem, który trzykrotnie zdobył to wyróżnienie, był Joe Montana, rozgrywający San Francisco 49ers, który był MVP XVI, XIX i XXIV Super Bowl. Tylko raz MVP został gracz drużyny przegranej, był to Chuck Howley w Super Bowl V, gdzie jego Dallas Cowboys przegrało z Baltimore Colts.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Po raz pierwszy rozgrywki te zorganizowano w 1967 roku jako AFL-NFL World Championship Game, a po roku 1970, kiedy obie ligi (National Football League i American Football League) się połączyły, stały się one Mistrzostwami NFL. Mecz toczy się między zwycięzcą konferencji American Football Conference (AFC) a zwycięzcą konferencji National Football Conference (NFC). Od tego czasu Super Bowl był rozgrywany corocznie po zakończeniu play-offów w połowie stycznia, potem pod koniec stycznia, a obecnie na początku lutego (pierwsza niedziela lutego). Rekordzistami Super Bowl jest drużyna Pittsburgh Steelers (IX, X, XIII, XIV, XL,XLIII). Zespoły, które wygrały ten mecz pięciokrotnie, to San Francicso 49ers (XVI, XIX, XXIII, XXIV, XXIX) oraz Dallas Cowboys (VI, XII, XXVII, XXVIII, XXX). Dwie drużyny wygrały Super Bowl trzy razy w ciągu czterech lat, są to Dallas Cowboys (XXVII, XXVIII i XXX) oraz New England Patriots (XXXVI, XXXVIII i XXXIX).

Zwycięzcy[edytuj | edytuj kod]

AFL-NFL Championships:
Nr Data Zwycięzca Drugi finalista Wynik Miejscowość Stadion MVP
I 15 stycznia 1967 Green Bay Packers Kansas City Chiefs 33-10 Los Angeles Memorial Coliseum Bart Starr
II 14 stycznia 1968 Green Bay Packers Oakland Raiders 33-14 Miami Orange Bowl Stadium Bart Starr
III 12 stycznia 1969 New York Jets Baltimore Colts 16-7 Miami Orange Bowl Stadium Joe Namath
IV 11 stycznia 1970 Kansas City Chiefs Minnesota Vikings 23-7 Nowy Orlean Tulane Stadium Len Dawson
Wyniki w ligach: NFL - 2 zwycięstwa, AFL - 2 zwycięstwa.
 
NFL Championships:
Nr Data Zwycięzca Drugi finalista Wynik Miejscowość Stadion MVP
V 17 stycznia 1971 Baltimore Colts Dallas Cowboys 16-13 Miami Orange Bowl Stadium Chuck Howley
VI 16 stycznia 1972 Dallas Cowboys Miami Dolphins 24-3 Nowy Orlean Tulane Stadium Roger Staubach
VII 14 stycznia 1973 Miami Dolphins Washington Redskins 14-7 Los Angeles Memorial Coliseum Jake Scott
VIII 13 stycznia 1974 Miami Dolphins Minnesota Vikings 24-7 Houston Rice Stadium Larry Csonka
IX 12 stycznia 1975 Pittsburgh Steelers Minnesota Vikings 16-6 Nowy Orlean Tulane Stadium Franco Harris
X 18 stycznia 1976 Pittsburgh Steelers Dallas Cowboys 21-17 Miami Orange Bowl Stadium Lynn Swann
XI 9 stycznia 1977 Oakland Raiders Minnesota Vikings 32-14 Pasadena Rose Bowl F. Biletnikoff
XII 15 stycznia 1978 Dallas Cowboys Denver Broncos 27-10 Nowy Orlean Louisiana Superdome Harvey Martin/Randy White
XIII 21 stycznia 1979 Pittsburgh Steelers Dallas Cowboys 35-31 Miami Orange Bowl Stadium Terry Bradshaw
XIV 20 stycznia 1980 Pittsburgh Steelers Los Angeles Rams 31-19 Pasadena Rose Bowl Terry Bradshaw
XV 25 stycznia 1981 Oakland Raiders Philadelphia Eagles 27-10 Nowy Orlean Louisiana Superdome Jim Plunkett
XVI 24 stycznia 1982 San Francisco 49ers Cincinnati Bengals 26-21 Detroit Pontiac Silverdome Joe Montana
XVII 30 stycznia 1983 Washington Redskins Miami Dolphins 27-17 Pasadena Rose Bowl John Riggins
XVIII 22 stycznia 1984 Los Angeles Raiders Washington Redskins 38-9 Tampa Tampa Stadium Marcus Allen
XIX 20 stycznia 1985 San Francisco 49ers Miami Dolphins 38-16 Stanford Stanford Stadium Joe Montana
XX 26 stycznia 1986 Chicago Bears New England Patriots 46-10 Nowy Orlean Louisiana Superdome Richard Dent
XXI 25 stycznia 1987 New York Giants Denver Broncos 39-20 Pasadena Rose Bowl Phil Simms
XXII 31 stycznia 1988 Washington Redskins Denver Broncos 42-10 San Diego Jack Murphy Stadium Doug Williams
XXIII 22 stycznia 1989 San Francisco 49ers Cincinnati Bengals 20-16 Miami Joe Robbie Stadium Jerry Rice
XXIV 28 stycznia 1990 San Francisco 49ers Denver Broncos 55-10 Nowy Orlean Louisiana Superdome Joe Montana
XXV 27 stycznia 1991 New York Giants Buffalo Bills 20-19 Tampa Tampa Stadium Ottis Anderson
XXVI 26 stycznia 1992 Washington Redskins Buffalo Bills 37-24 Minneapolis Metrodome Mark Rypien
XXVII 31 stycznia 1993 Dallas Cowboys Buffalo Bills 52-17 Pasadena Rose Bowl Troy Aikman
XXVIII 30 stycznia 1994 Dallas Cowboys Buffalo Bills 30-13 Atlanta Georgia Dome Emmitt Smith
XXIX 29 stycznia 1995 San Francisco 49ers San Diego Chargers 49-26 Miami Joe Robbie Stadium Steve Young
XXX 28 stycznia 1996 Dallas Cowboys Pittsburgh Steelers 27-17 Tempe Sun Devil Stadium Larry Brown
XXXI 26 stycznia 1997 Green Bay Packers New England Patriots 35-21 Nowy Orlean Louisiana Superdome Desmond Howard
XXXII 25 stycznia 1998 Denver Broncos Green Bay Packers 31-24 San Diego Qualcomm Stadium Terrell Davis
XXXIII 31 stycznia 1999 Denver Broncos Atlanta Falcons 34-19 Miami Pro Player Stadium John Elway
XXXIV 30 stycznia 2000 St. Louis Rams Tennessee Titans 23-16 Atlanta Georgia Dome Kurt Warner
XXXV 28 stycznia 2001 Baltimore Ravens New York Giants 34-7 Tampa Raymond James Stadium Ray Lewis
XXXVI 3 lutego 2002 New England Patriots St. Louis Rams 20-17 Nowy Orlean Louisiana Superdome Tom Brady
XXXVII 26 stycznia 2003 Tampa Bay Buccaneers Oakland Raiders 48-21 San Diego Qualcomm Stadium Dexter Jackson
XXXVIII 1 lutego 2004 New England Patriots Carolina Panthers 32-29 Houston Reliant Stadium Tom Brady
XXXIX 6 lutego 2005 New England Patriots Philadelphia Eagles 24-21 Jacksonville ALLTEL Stadium Deion Branch
XL 5 lutego 2006 Pittsburgh Steelers Seattle Seahawks 21-10 Detroit Ford Field Hines Ward
XLI 4 lutego 2007 Indianapolis Colts Chicago Bears 29-17 Miami Dolphins Stadium Peyton Manning
XLII 3 lutego 2008 New York Giants New England Patriots 17-14 Glendale University of Phoenix Stadium Eli Manning
XLIII 1 lutego 2009 Pittsburgh Steelers Arizona Cardinals 27-23 Tampa Raymond James Stadium Santonio Holmes
XLIV 7 lutego 2010 New Orleans Saints Indianapolis Colts 31-17 Miami Sun Life Stadium Drew Brees
XLV 6 lutego 2011 Green Bay Packers Pittsburgh Steelers 31-25 Arlington Cowboys Stadium Aaron Rodgers
XLVI 5 lutego 2012 New York Giants New England Patriots 21-17 Indianapolis Lucas Oil Stadium Eli Manning
XLVII 3 lutego 2013 Baltimore Ravens San Francisco 49ers 34-31 Nowy Orlean Louisiana Superdome Joe Flacco
XLVIII 2 lutego 2014 Seattle Seahawks Denver Broncos 43-8 East Rutherford (New Jersey) MetLife Stadium Malcolm Smith

Bilans klubów[edytuj | edytuj kod]

Liczba tytułów Klub Lata triumfów
6 Pittsburgh Steelers 1974, 1975, 1978, 1979, 2005, 2008
5 Dallas Cowboys 1971, 1977, 1992, 1993, 1995
5 San Francisco 49ers 1981, 1984, 1988, 1989, 1994
4 New York Giants 1986, 1990, 2007, 2011
4 Green Bay Packers 1966, 1967, 1996, 2010
3 Washington Redskins 1982, 1987, 1991
3 Oakland Raiders 1976, 1980, 1983
3 New England Patriots 2001, 2003, 2004
2 Denver Broncos 1997, 1998
2 Indianapolis Colts 1970, 2006
2 Miami Dolphins 1972, 1973
2 Baltimore Ravens 2001, 2012
1 Kansas City Chiefs 1969
1 Chicago Bears 1985
1 St. Louis Rams 1999
1 Tampa Bay Buccaneers 2002
1 New Orleans Saints 2009
1 New York Jets 1968
1 Seattle Seahawks 2013

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]