Troja (film)

Troja Troy
Gatunek	dramat, wojenny, przygodowy, akcja, historyczny
Data premiery	14 maja 2004
Kraj produkcji	Stany Zjednoczone Wielka Brytania
Język	angielski
Czas trwania	162 min (wersja kinowa) 196 min (specjalna wersja rozszerzona na DVD)
Reżyseria	Wolfgang Petersen
Scenariusz	David Benioff
Główne role	Brad Pitt – Achilles Orlando Bloom – Parys Eric Bana – Hektor Diane Kruger – Helena
Muzyka	James Horner
Zdjęcia	Paul Bond, Roger Pratt
Scenografia	Nigel Phelps, Julian Ashby
Montaż	Peter Honess
Wytwórnia	Warner Bros. Pictures Helena Productions Latina Pictures Radiant Productions Plan B Entertainment
Dystrybucja	Warner Cinema
Budżet	185 mln USD

Koń Trojański wykorzystany w filmie

Troja – film fabularny z 2004 roku będący adaptacją Iliady Homera z dodatkowymi wątkami zaczerpniętymi z Odysei oraz Eneidy Wergiliusza.

Obsada

• Brad Pitt - Achilles
• Eric Bana - Hektor
• Orlando Bloom - Parys
• Sean Bean - Odyseusz
• Diane Kruger - Helena (Helen)
• Brian Cox - Agamemnon
• Peter O'Toole - Priam
• Brendan Gleeson - Menelaos
• Rose Byrne - Bryzejda (Briseis)
• Garrett Hedlund - Patroklos (Patroclus)
• John Shrapnel - Nestor
• Tyler Mane - Ajaks Wielki (Ajax, Ajas)
• Saffron Burrows - Andromacha
• Julian Glover - Triopas
• Nathan Jones - Boagrius
• Lucie Barat - Służebnica Heleny
• Ken Bones - Hippasus
• Jacob Smith - Chłopiec-posłaniec
• Louis Hilyer - Posłaniec
• Alex King - Strażnik Apolla
• Manuel Cauchi - Stary spartański rybak
• Luke Tal - Scamandrius
• Siri Svegler - Polydora
• Mark Lewis Jones - Tekton
• Matthew Tal - Scamandrius
• Vincent Regan - Eudorus
• Nigel Terry - Archeptolemus
• Louis Dempsey - Aphareus
• Adoni Maropis - Oficer Agamemnona
• James Cosmo - Generał Glaucus
• Joshua Richards - Haemon
• Tim Chipping - Echepolus

• Frankie Fitzgerald - Eneasz
• Owain Yeoman - Lysander
• Desislava Stefanova - Śpiewaczka
• Tanja Tzarovska - Śpiewaczka
• Trevor Eve - Velior

Opis fabuły

Parys książę miasta Troi podstępem porywa piękną Helenę, co stało się bezpośrednią przyczyną wojny trojańskiej. Porwanie Heleny to obraza, jej mąż Menelaos, król Sparty, nie może puścić tego płazem. Menelaos prosi o pomoc swojego brata Agamemnona, króla Myken. Agamemnon jednoczy wkrótce wokół siebie liczne plemiona Greków i wysyła za uchodźcami pościg w wyniku którego dochodzi do oblężenia miasta Troi. W rzeczywistości honor jest jedynie wygodnym pretekstem, prawdziwą przyczyną wyruszenia Agamemnona na wyprawę jest chciwość – musi zdobyć Troję, by zdobyć panowanie nad Morzem Egejskim, co zapewni jego królestwu niekwestionowane przywództwo. Agamemnon marzy o podboju miasta. Okazuje się, że powodzenie wyprawy zależy od tego, czy będzie w niej uczestniczył Achilles, najlepszy wojownik Grecji. Ten nie chce walczyć, ale Odyseusz przekonuje go możliwością zdobycia wiecznej sławy. Gdy Grecy docierają na miejsce, Trojanie stawiają twardy opór. Wkrótce Agamemnon odbiera Achillesowi brankę Bryzejdę, dlatego ten odmawia udziału w walce.

Pod murami Troi konflikt trafia na martwy punkt. Nie można wyłonić zwycięzcy, gdyż każdej ze stron pomagają bogowie. Zacięte boje toczą się blisko 10 lat. W filmie ten okres zostaje zawężony do kilku tygodni – przypuszczalnie reżyserowi i scenarzystom ciężko było pokazać starzejących się głównych bohaterów dramatu. Mówi się też o nierealności pokazania konfliktu, który trwał dekadę – dla widza nie byłoby to atrakcyjne. Wreszcie Grecy podstępem, symulując odwrót, pozostawili jako dar dla boga Posejdona drewnianego konia (koń trojański), a we wnętrzu ukryli greckich żołnierzy. Wbrew ostrzeżeniom Kasandry, córki Priama, Trojanie otworzyli bramy i wciągnęli konia do miasta. W nocy Grecy wyszli z konia i zaatakowali śpiące miasto. Niemal wszystkich Trojan wymordowano, kobiety uprowadzono w niewolę, a miasto doszczętnie spłonęło.

Na czele obu przeciwległych armii stoi dwóch mitycznych herosów Achilles i Hektor. W wojnie trojańskiej wzięli udział najwięksi greccy bohaterowie i herosi: Agamemnon (brat Menelaosa i wódz naczelny wyprawy), Achilles i Patroklos, Odyseusz, Palamedes, Nestor z synami, dwaj Ajaksowie. Na czele obrony miasta Troi stał syn króla Priama, Hektor. Mimo że w filmie nie brak błędów i przeinaczeń mitu (choćby ucieczka Heleny i Parysa z Troi, śmierć Menelaosa w pojedynku z Parysem i Agamemnona w trakcie zdobywania Troi – według starożytnych źródeł zginął on prawdopodobnie podczas uczty ku czci zwycięstwa nad Trojanami. Inna plotka głosi, że króla zamordowała jego żona. Agamemnon był wtedy w wannie), zdobył on sporą popularność.

Zgodność z dziełem Homera i mitami

Zgodność z eposem Homera w przypadku filmu Troja jest znikoma, m.in.

• Całkowicie pominięto wszystkie wątki bogów, którzy aktywnie brali udział w wojnie.
• Wojna na filmie trwa zaledwie kilka tygodni, podczas gdy wg Iliady trwała ona 10 lat.
• Achilles ginie na filmie później niż w eposie. Tam zginął podczas oblężenia, a w filmie dopiero podczas jej zagłady.
• Parys zginął w micie, w filmie uchodzi z życiem.
• Helena po wojnie wróciła do męża, a nie, jak jest to pokazane na filmie, uciekła z Andromache i synkiem Hektora.
• Podobnie jak Helena, Andromache - żona Hektora również nie uciekła, tylko została żoną Neoptolemusa - syna Achillesa (w filmie całkowicie pominiętego).
• Menelaos i Agamemnon przeżyli wojnę, w filmie obaj giną.
• Pominięto wątek w którym Agamemnon zostaje zmuszony przez bogów do poświęcenia własnej córki - Ifigenii w zamian za dobrą pogodę w drodze do Troi.
• Pominięto takie postacie jak: Neoptolemus, syn Achillesa, kapłan który sprzeciwiał się wprowadzeniu drewnianego konia do Troi, Hermiona - córka Menelaosa i Heleny.
• W filmie, poza Hektorem i Parysem, w ogóle nie wspomina się o synach i córkach Priama.
• W filmie Priam ginie z ręki Agamemnona , podczas gdy wg Iliady zginął z rąk Neoptolemsa
• Ajas ginie na filmie w innym sposób niż w micie - w filmie zostaje zabity przez Hektora, wg Iliady popełnił samobójstwo.
• Tetyda - matka Achillesa na filmie jest staruszką, zaś w micie była boginią i nigdy nie powinna była się zestarzeć.
• Eneasz na filmie jest niemalże nastolatkiem, podczas gdy powinien być dorosłym mężczyzną.
• W filmie Patroklos jest dużo młodszy od Achillesa i jest przedstawiony w relacji młodszego kuzyna, podczas gdy Homer przedstawia obu bohaterów jako rówieśników, których wiąże przyjaźń.
• Zgodnie z mitologią grecką obol wkładany był do ust zmarłego, natomiast w filmie monety kładzione są na oczy
• Pominięto igrzyska na cześć Patroklosa zorganizowane przez Achillesa

Ciekawostki

• Role Heleny początkowo zaproponowano Aishwaryi Rai. Odmówiła z powodu licznych produkcji filmowych.

Nagrody

Film otrzymał nominację do Oscara w kategorii Najlepsze Kostiumy. Otrzymał również 2 nominacje do MTV Movie Awards w kategoriach Najlepszy Aktor (Brad Pitt) i Najlepsza Walka (Brad Pitt kontra Eric Bana).

Linki zewnętrzne

• Plakat filmu
• Troja w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)
• Troja w bazie filmweb.pl
• Troja w bazie stopklatka.pl
• Troja na Film.org.pl