Tungurahua

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Tungurahua
Widok od północy
Widok od północy
Państwo  Ekwador
Pasmo Andy
Wysokość 5023 m n.p.m.
Wybitność 1554 m
Pierwsze wejście 1873
Alphons Stübel i Wilhelm Reiss
Położenie na mapie Ekwadoru
Mapa lokalizacyjna Ekwadoru
Tungurahua
Tungurahua
Ziemia 1°28′01″S 78°26′30″W/-1,466944 -78,441667Na mapach: 1°28′01″S 78°26′30″W/-1,466944 -78,441667
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Tungurahua (keczua: tunguri (gardło), rahua (ogień), "Gardziel Ognia") – aktywny stratowulkan położony w paśmie Cordillera Real, będącego częścią Andów. Leży w Ekwadorze, na terenie prowincji Tungurahua. Ostatni cykl wzmożonej aktywności wulkanu rozpoczął się w 1999 roku i trwa do dnia dzisiejszego (grudzień 2010), a szczególnie groźne erupcje miały miejsce 16 sierpnia 2006 r., 6 lutego 2008 r., 28 maja 2010 r. oraz 4 grudnia]] 2010 r.

Fizjografia[edytuj | edytuj kod]

Tungurahua (5&nbsp023 m) położony jest w Centralnych Andach, w środkowym Ekwadorze, około 140 km na południe od Quito. Najbliższymi wysokimi szczytami są Chimborazo (6&nbsp267 m) oraz El Altar (5&nbsp319 m). U podnóża wulkanu, 5 km na północ, znajduje się uzdrowisko Baños (1&nbsp800 m) wykorzystujące ciepłe źródła. Inne bliskie miejscowości to Ambato (30 km na północny wchód) oraz Riobamba (30 km na południowy wschód). Tungurahua jest częścią Parku Narodowego Sangay.

Lodowce[edytuj | edytuj kod]

Ze względu na swe wyniesienie 5 023 m Tungurahua w szczytowej partii przekracza granice wiecznych śniegów (tu około 4900 m). Przed rozbudzeniem swej aktywności w 1999 r. Tungurahua był pokryty trwałymi lodowczykami. Obecnie lody i śniegi spłynęły.

Historia aktywności[edytuj | edytuj kod]

Tungurahua wybucha jako stratowulkan. Według obliczeń Tungurahua wykazuje od 80 do 100 letni cykl aktywnościowy i tak szczególna jego aktywność przypadała na 1773 r., 1886 r. oraz lata 1916-1918.

Eksploracja wspinaczkowa[edytuj | edytuj kod]

Szczyt został po raz pierwszy zdobyty w trakcie 7-letniej wyprawy (1868-1876) przez niemieckich wulkanologów Alfonsa Sztabla i Wilhema Reissa w 1873 r. Pod szczytem, na wysokości około 3800 m n.p.m., znajduje się schronisko Refugio Nicolas Martinez.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Lista wulkanów Ekwadoru

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]