Uchwała

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Uchwała – akt woli ciała kolegialnego (organu państwowego, samorządowego, organizacji społecznej lub politycznej). Treścią uchwały może być zajęcie stanowiska w określonej sprawie; charakter szczególny mają uchwały indywidualne (zwłaszcza nominacyjne) oraz uchwały ogólne (normatywne, ustalające wykładnię prawa lub wytyczne obowiązujące dla innych organów).

Uchwała w prawie polskim[edytuj | edytuj kod]

Uchwały normatywne (zawierające normy prawne) są stanowione w Polsce przez Sejm i Senat, Radę Ministrów, rady gmin. Dzielą się na uchwały wykonawcze, wydane na podstawie i w celu wykonania ustaw, oraz uchwały samoistne, wydane bezpośrednio na podstawie Konstytucji (np. regulaminy Sejmu i Senatu).

Niektóre źródła prawa powszechnego podjęte przez organy kolegialne zwykle noszą inne nazwy (rozporządzenie, ustawa, dekret itp.), ale w znaczeniu czysto technicznym również można je nazwać uchwałami. Jednak np. akty prawa miejscowego (będące także źródłami prawa powszechnego, tyle że o zasięgu lokalnym bądź regionalnym) noszą wprost nazwy uchwał (rad gmin, powiatów, sejmików województw).

W przypadku aktów prawa wewnętrznie obowiązującego (aktów regulacji wewnętrznej) nazewnictwo jest raczej jednolite.

Uchwała jako źródło prawa administracyjnego[edytuj | edytuj kod]

Uchwały to z reguły akty normatywne kolegialnych organów administracji publicznej. Wśród tego typów aktów normatywnych wyróżnia się w szczególności uchwały Rady Ministrów, a poza uregulowaniem konstytucyjnym także: uchwały kolegialnych centralnych organów administracji publicznej, uchwały organów samorządu terytorialnego zaliczane do prawa miejscowego oraz uchwały kolegialnych organów zakładów administracyjnych.

Jedynie niektóre z wymienionych wyżej uchwał mają charakter źródeł powszechnie obowiązującego prawa RP. Taki charakter mają np. uchwały organów samorządu terytorialnego kwalifikowane jako akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Nie mają charakteru źródeł powszechnie obowiązującego prawa RP wydawane w sprawach indywidualnych uchwały Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji.

Większość uchwał to akty normatywne mające charakter wewnętrzny i obowiązujące tylko jednostki organizacyjnie podległe organowi podejmującemu uchwałę. Przykładem są uchwały Rady Ministrów. Podejmowane są dla wykonania prawnie określonych kompetencji. W tym przypadku uchwały podejmowane są dla wykonania konstytucyjnie i ustawowo określonych kompetencji Rady Ministrów. Powinny być wydawane w zakresie spraw nie należących do materii ustawowych, czyli spraw, które nie są regulowane ustawami i bez konieczności powoływania się na upoważnienie w ustawie.

Przedmiotem tych uchwał mogą być w szczególności

  • sprawy kierownictwa wewnętrznego,
  • sprawy polityki administracyjnej, to znaczy prawnie dozwolonego sposobu wykonywania aktów normatywnych powszechnie obowiązującego prawa.

Samodzielność w stanowieniu treści uchwał zawsze musi się mieścić w granicach konstytucji oraz ustaw i nie może tych granic przekraczać. Jeśli zważyć, że uchwały tego typu mogą wiązać jedynie tych adresatów, którzy są organizacyjnie lub służbowo podporządkowani organowi podejmującemu uchwałę, przedmiot uchwał nie może wykraczać poza kompetencje adresatów. Warunkiem wejście w życie uchwał jest ich ogłoszenie:

  1. w Dzienniku Urzędowym RP „Monitorze Polskim”,
  2. w dziennikach urzędowych ministerstw
  3. w wojewódzkich dziennikach urzędowych
  4. przez rozplakatowanie obwieszczeń w miejscach publicznych
  5. w inny sposób miejscowy czy też zwyczajowo przyjęty
  6. a także przez ogłoszenie w prasie, radiu i telewizji.

Niektórzy teoretycy prawa uznają istnienie także tzw. uchwał negatywnych.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Scale of justice gold.png Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć prawnych w Wikipedii.