Rada gminy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Rada Gminy Boronów podczas sesji inauguracyjnej

Rada gminy (rada miejska, rada miasta) – organ stanowiący i kontrolny gminy. Do właściwości rady gminy należą wszystkie sprawy pozostające w zakresie działania gminy, o ile ustawy nie stanowią inaczej (domniemanie kompetencji rady).

W gminach niebędących miastem na prawach powiatu rada gminy jest wybierana w jednomandatowych okręgach wyborczych, a w miastach na prawach powiatu stosuje się ordynację proporcjonalną.

Kadencja rady gminy trwa 4 lata licząc od dnia wyboru. Na czele rady stoi przewodniczący i wiceprzewodniczący w liczbie od 1 do 3. Istnieje możliwość odwołania rady gminy przez wyborców.

Rozpatrywaniem skarg dotyczących zadań lub działalności danej rady gminy zajmuje się wojewoda[1].

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

Do właściwości rady gminy należą wszystkie sprawy pozostające w zakresie działania gminy, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Rada gminy ze swojego grona może powoływać stałe i doraźne komisje do określonych zadań, ustalając przedmiot działania oraz skład osobowy.

Do wyłącznej właściwości rady gminy należy:[2]

  1. uchwalanie statutu gminy,
  2. ustalanie wynagrodzenia wójta, stanowienie o kierunkach jego działania oraz przyjmowanie sprawozdań z jego działalności,
  3. powoływanie i odwoływanie skarbnika gminy, który jest głównym księgowym budżetu – na wniosek wójta,
  4. uchwalanie budżetu gminy, rozpatrywanie sprawozdania z wykonania budżetu oraz podejmowanie uchwały w sprawie udzielenia lub nieudzielenia absolutorium z tego tytułu,
  5. uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego,
  6. uchwalanie programów gospodarczych,
  7. ustalanie zakresu działania jednostek pomocniczych, zasad przekazywania im składników mienia do korzystania oraz zasad przekazywania środków budżetowych na realizację zadań przez te jednostki,
  8. podejmowanie uchwał w sprawach podatków i opłat w granicach określonych w odrębnych ustawach,
  9. podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących:
    • zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub wynajmowania na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej; uchwała rady gminy jest wymagana również w przypadku, gdy po umowie zawartej na czas oznaczony do 3 lat strony zawierają kolejne umowy, których przedmiotem jest ta sama nieruchomość; do czasu określenia zasad wójt może dokonywać tych czynności wyłącznie za zgodą rady gminy,
    • emitowania obligacji oraz określania zasad ich zbywania, nabywania i wykupu przez wójta,
    • zaciągania długoterminowych pożyczek i kredytów,
    • ustalania maksymalnej wysokości pożyczek i kredytów krótkoterminowych zaciąganych przez wójta w roku budżetowym,
    • zobowiązań w zakresie podejmowania inwestycji i remontów o wartości przekraczającej granicę ustalaną corocznie przez radę gminy,
    • tworzenia i przystępowania do spółek i spółdzielni oraz rozwiązywania i występowania z nich,
    • określania zasad wnoszenia, cofania i zbywania udziałów i akcji przez wójta,
    • tworzenia, likwidacji i reorganizacji przedsiębiorstw, zakładów i innych gminnych jednostek organizacyjnych oraz wyposażania ich w majątek,
    • ustalania maksymalnej wysokości pożyczek i poręczeń udzielanych przez wójta w roku budżetowym,
  10. określanie wysokości sumy, do której wójt może samodzielnie zaciągać zobowiązania,
  11. podejmowanie uchwał w sprawie przyjęcia zadań, o których mowa w art. 8 ust. 2 i 2a,
  12. podejmowanie uchwał w sprawach współdziałania z innymi gminami oraz wydzielanie na ten cel odpowiedniego majątku,
  13. podejmowanie uchwał w sprawach współpracy ze społecznościami lokalnymi i regionalnymi innych państw oraz przystępowania do międzynarodowych zrzeszeń społeczności lokalnych i regionalnych,
  14. podejmowanie uchwał w sprawach herbu gminy, nazw ulic i placów będących drogami publicznymi lub nazw dróg wewnętrznych w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. Nr 0, poz. 260, z późn. zm.), a także wznoszenia pomników,
  15. nadawanie honorowego obywatelstwa gminy,
  16. podejmowanie uchwał w sprawie zasad udzielania stypendiów dla uczniów i studentów,
  17. stanowienie w innych sprawach zastrzeżonych ustawami do kompetencji rady gminy.

W miastach na prawach powiatu rada miasta pełni ponadto funkcje rady powiatu[3].

Rada gminy wybiera wójta bezwzględną większością głosów w obecności przynajmniej połowy radnych, jeżeli w wyborach zgłosono jednego kandydata i ten nie zdobył więcej niż połowę głosów albo jeśli nie zgłoszono kandydatów na ten urząd[4].

Liczba radnych[edytuj | edytuj kod]

W skład rady wchodzą radni w liczbie:

  • 15 w gminach do 20 000 mieszkańców
  • 21 w gminach do 50 000 mieszkańców
  • 23 w gminach do 100 000 mieszkańców
  • 25 w gminach do 200 000 mieszkańców

oraz po trzech na każde dalsze rozpoczęte 100 000 mieszkańców, nie więcej jednak niż czterdziestu pięciu radnych[5]. W Warszawie, będącej wyjątkiem, radnych jest 60.

Nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Ustawa mówi, że jeżeli siedziba rady gminy znajduje się w mieście położonym na terytorium tej gminy, rada nosi nazwę rady miejskiej[6].

W obowiązującej do końca 2010 r. Instrukcji kancelaryjnej dla organów gmin i związków międzygminnych[7] premier przyjął, że w odniesieniu do gmin wiejskich używany będzie zwrot rada gminy, w gminach miejsko-wiejskichrada miejska (wyjątkowo z użyciem "w"), w gminach miejskichrada miasta.

Przykłady: Rada Gminy Świdnica, Rada Miejska w Rynie, Rada Miasta Poznania.

Podstawa prawna[edytuj | edytuj kod]

Status rady gminy reguluje ustawa z dnia 8 marca 1990 o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. Nr 0, poz. 594).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Art. 229 ust. 1 Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071)
  2. Art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. Nr 0, poz. 594)
  3. Art. 92. ust. 1. ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2013 r. Nr , poz. 595)
  4. Art. 482 § 2 i 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborzy (Dz. U. z 2011 r. Nr 21, poz. 112, z późn. zm.)
  5. Art. 17 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. Nr 0, poz. 594)
  6. Art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. Nr 0, poz. 594)
  7. Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie instrukcji kancelaryjnej dla organów gmin i związków miedzygminnych (Dz. U. z 1999 r. Nr 112, poz. 1319)