Ugo Foscolo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ugo Foscolo
Ugo Foscolo.jpg
Imiona i nazwisko Niccolò Ugo Foscolo
Data i miejsce urodzenia 6 lutego 1778
na Zakintos
Data i miejsce śmierci 10 września 1827
w Chiswick
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Ugo Foscolo w Wikicytatach

Niccolò Ugo Foscolo (ur. 6 lutego 1778 na Zakintos, Wyspy Jońskie, zm. 10 września 1827 w Chiswick, Londyn) – poeta, prozaik i patriota, jedna z największych postaci włoskiej literatury narodowej; wymieniany również jako najsłynniejszy pisarz swojej generacji oraz pierwszy włoski myśliciel skłaniający się ku tendencjom preromantycznym[1].

Twórczość Ugo Foscola, choć niezbyt obfita, odznaczała się prawdziwą różnorodnością zarówno formy, jak i treści; odzwierciedlała przy tym życiowe sprzeczności samego autora, stale wahającego się między romantyczną rozpaczą a zdroworozsądkowym umiarem, szczodrym jakobinizmem a sceptyczną ironią, wreszcie: obsesją śmierci i samobójstwa a kultem czynu. Spoiwem łączącym je wszystkie miał być według poety kult "ostatecznego piękna" − zimnego spokoju antycznych rzeźb przeciwstawionego romantycznemu szaleństwu. Doniosłą rolę odegrały tu również niezwykle liczne przygody erotyczne Foscola, wykreowane na sposób literacki i służące jako tworzywo sztuki.

Choć za najwybitniejsze, a zarazem szczytowe, osiągnięcie Foscola uważa się odę kontemplacyjną, Gracje[2], współcześnie zapamiętany on został zwłaszcza jako autor autobiograficznej powieści epistolarnej o nieszczęśliwym kochanku, Ostatnie listy Jacopa Ortis. Jest to jednocześnie jedyne dzieło pisarza przetłumaczone na język polski.

Początkowo zwolennik klasycyzmu spod znaku klasyki weimarskiej, z czasem zafascynował się ideałami Rewolucji francuskiej by stać się piewcą Napoleona Bonaparte. Później jednak na wiele lat wyklęty został przez francuską publiczność ze względu na ostrą i otwartą krytykę polityki napoleońskiej[3].

Twórczość literacka Ugo Foscola, jakkolwiek różnorodna w stylu i treści, mocno związana była z przemianami kulturowymi i społecznymi we Włoszech pierwszej połowy XIX wieku, toteż powstawała ona w atmosferze głębokiego kryzysu charakteryzującego przejście od klasycyzującego Oświecenia do sentymentalnego preromantyzmu, który z czasem przekształcił się w romantyzm.

Przypisy

  1. Ugo Foscolo. W: Józef Heistein: Historia literatury włoskiej. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1994, s. 156. ISBN 8304041332.
  2. Ugo Foscolo. W: Natalino Sapegno: Historia literatury włoskiej. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1969, s. 495.
  3. Ugo Foscolo a epoka napoleońska [w:], Włochy w dobie napoleońskiej. W: Luca Serafini (red. nacz.): Historia powszechna (tom XIV). Warszawa: Biblioteka Gazety Wyborczej, 2007, s. 503. ISBN 978-84-9819-821-8.