Ulica Grunwaldzka w Poznaniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
POL Poznań COA.svg Poznań
ulica
Grunwaldzka
Grunwald, Junikowo
Długość: 6 607 m[1]
Ulica przy Collegium Chemicum
Ulica przy Collegium Chemicum
Przebieg
Ikona ulica z prawej.svg ul. Bukowska
Ikona ulica z lewej.svg 0,14 km ul. H. Święcickiego
Ikona ulica z lewej.svg 0,31 km ul. Śniadeckich
Ikona ulica z lewej.svg 0,51 km ul. Stolarska
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 0,58 km ← ul. J. Matejki
ul. A. Szylinga →
Ikona ulica z prawej.svg 0,77 km ul. Marcelińska
Ikona ulica z lewej.svg 0,97 km ul. Ułańska
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 1,19 km ul. Wojskowa
Ikona ulica z prawej.svg 1,31 km ul. Niecała
Ikona ulica rondo.svg światła 1,44 km rondo
Jana Nowaka-Jeziorańskiego
Ikona ulica z lewej.svg ul. Obozowa
Ikona ulica z lewej.svg ul. Promienista
Ikona ulica z prawej.svg ul. J. Ostroroga
Ikona ulica z prawej.svg ul. Słoneczna
Ikona ulica z lewej.svg ul. Rycerska
Ikona ulica z lewej.svg ul. Płowiecka
Ikona ulica z prawej.svg ul. F. Lubeckiego
Ikona ulica z prawej.svg ul. P. Włodkowica
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 2,39 km ul. Grochowska
Ikona ulica z lewej.svg ul. J. Sowińskiego
Ikona ulica z prawej.svg ul. Cześnikowska
Ikona ulica z prawej.svg ul. Marszałkowska
Ikona ulica z lewej.svg ul. Konfederacka
Ikona ulica z prawej.svg ul. C. Drzewieckiego
Ikona ulica z lewej.svg M. Palacza
Ikona ulica z lewej.svg ul. P. Ściegiennego
Ikona ulica z lewej.svg ul. Racławicka
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 3,39 km ← ul. Bułgarska
ul. Jugosłowiańska →
Ikona ulica z lewej.svg ul. Bolkowicka
Ikona ulica z prawej.svg ul. Wł. Węgorka
Ikona ulica z lewej.svg ul. Babimojska
Ikona ulica rondo.svg światła 4,24 km ← ul. M. Smoluchowskiego
ul. Jawornicka →
Ikona ulica z lewej.svg ul. Świebodzińska
Ikona ulica z prawej.svg ul. Jeleniogórska
Ikona ulica z lewej.svg ul. Sieradzka
Ikona ulica z prawej.svg ul. Dziewińska
Ikona ulica z prawej.svg ul. Ścinawska
Ikona ulica z lewej.svg ul. Junikowska
Ikona ulica z prawej.svg ul. Grotkowska
Ikona ulica z lewej.svg ul. Ziębicka
Ikona ulica z prawej.svg ul. Małoszyńska
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 5,35 km ← ul. Cmentarna
ul. Wieruszowska →
Ikona ulica z lewej.svg ul. Ząbkowicka
Ikona ulica z lewej.svg ul. Żmigrodzka
Ikona ulica z prawej.svg światła 5,95 km ul. Malwowa
Ikona ulica z lewej.svg ul. Paczkowska
Ikona ulica z prawej.svg ul. Goździkowa
Ikona ulica z lewej.svg ul. Nowosolska
Ikona ulica z prawej.svg ul. Stokrotkowa
Ikona ulica z lewej.svg ul. Strzelińska
Ikona ulica z lewej.svg ul. Twardogórska
Ikona ulica z prawej.svg ul. Piwoniowa
Ikona ulica z prawej.svg ul. Szarotkowa
Ikona ulica.svg 6,607 km granica miasta
Położenie na mapie Poznania
Mapa lokalizacyjna Poznania
ulica Grunwaldzka
ulica Grunwaldzka
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica Grunwaldzka
ulica Grunwaldzka
Ziemia 52°24′24″N 16°54′24″E/52,406667 16,906667Na mapach: 52°24′24″N 16°54′24″E/52,406667 16,906667
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Ulica Grunwaldzka w Poznaniu – jedna z głównych ulic Grunwaldu w Poznaniu. Łączy centrum miasta z jego granicą.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1895 uruchomiona została przy ul. Grunwaldzkiej 1 pierwsza elektrownia w Poznaniu (budynek u zbiegu z ul. Bukowską)[2].

Komunikacja tramwajowa w ulicy Grunwaldzkiej rozpoczęła się 22 czerwca 1902. Wybudowany został wtedy tor tramwajowy od ul. Roosevelta do ul. Ułańskiej (koszary wojskowe). W 1909 dobudowany został drugi tor między ulicami Matejki[a] i Ułańską[3][4]. W 1926 przedłużono tę trasę do ul. Przybyszewskiego[b], w 1931 do Ostroroga[5], a 30 grudnia 1936 do Kasztelanów (Palacza, Osiedle Grunwaldzkie)[6][7]. Po odbudowie ze zniszczeń II wojny światowej, 7 czerwca 1945, uruchomiona została linia tramwajowa z Błoni Grunwaldzkich[8].

23 września 1921[c] u zbiegu z ul. Śniadeckich odbył się pierwszy publiczny wiec komunistyczny w Poznaniu prowadzony przez Zygmunta Piękniewskiego. Przybyło ok. 6 000 uczestników protestujących przeciw zbrojnej interwencji Piłsudskiego w ZSRR oraz domagających się od państwa poprawy warunków bytowych i uwolnienia więźniów politycznych[9].

U wylotu ulicy od 1924 Automobilklub Wielkopolski organizował ogólnopolski wyścig samochodowy i motocyklowy "Trójkąta szos" (34 km). Zawody organizowane corocznie trwały do 1927; głównym powodem przerwania imprez był zły stan nawierzchni[10].

W czasie Powszechnej Wystawy Krajowej w 1929 ulica była jedną z granic terenów wystawowych[11], obecnie przylega do niej teren MTP.

W latach 1962-1964 rozbudowana i zmodernizowana[12][13], kolejne przebudowy miały miejsce w latach 70. XX wieku oraz w 1988-1989[14][15], 1998[16] 2009 (Grunwaldzka/Wojskowa)[15] i 2011-2013[17][18][15].

Nazwy[19][edytuj | edytuj kod]

  • od 1900: Kaiserin-Victoria-Strasse[d] (do ul. Jugosłowiańskiej)
  • od 1909: Auguste-Victoria-Strasse[e] (do ul. Jugosłowiańskiej)
  • od 15 listopada 1919[20]: ul. Grunwaldzka (całość)
  • od 1939: Tannenbergstrasse[f] (do ul. Jugosłowiańskiej)
  • od 1943: Oppelner Strasse (od ul. Jugosłowiańskiej w kierunku południowo-zachodnim)
  • od 1946: ul. Budziszyńska (od ul. Jugosłowiańskiej w kierunku południowo-zachodnim)
  • od 1950: ul. Grunwaldzka (całość)

Obiekty przy ulicy[edytuj | edytuj kod]

Uwagi

  1. wtedy Nowoogrodowa
  2. wtedy aleja Okrężna
  3. Kronika Miasta Poznania 2/1963 s. 51 i 1/1969 s. 121 podaje jako datę wiecu maj 1921
  4. polska nazwa Cesarzowej Augusty Wiktorii (Witold Molik: Lata szkolne Ernsta Kantorowicza w Poznaniu w: Kronika Miasta Poznania nr 4/1996 s. 344, fot.)
  5. polska nazwa Augusty Wiktorii (Mieczysław Kędelski: Ludność Łazarza i Górczyna w XIX i na początku XX wieku w: Kronika Miasta Poznania nr 3/1998 s. 22, tab.)
  6. nazwa ta została specjalnie wybrana jako upamiętnienie zwycięstwa okupanta w 1914 (Bitwa pod Tannenbergiem) w miejsce nazwy świadczącej o jego klęsce w 1410 (Bitwa pod Grunwaldem) (Antoni Gąsiorowski: Nazwy poznańskich ulic w: Kronika Miasta Poznania nr 3-4/1984 s. 44; on-line: [1])

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Zarząd Dróg Miejskich: Spis dróg publicznych w administracji ZDM w formacie Excel (pol.). [dostęp 2012-05-25].
  2. Ireneusz Rutkowski: 75 lat elektrowni poznańskich w: Kronika Miasta Poznania nr 4/1979 s. 55; on-line: [2]
  3. Jerzy Marchwicki, Edmund Nadolski: 100 lat komunikacji miejskiej w: Kronika Miasta Poznania nr 4/1979 s. 23; on-line: [3]
  4. Jan Wojcieszak: Tramwaje elektryczne w Poznaniu w: Kronika Miasta Poznania nr 2/1998 s. 333-334; on-line: [4]
  5. Jan Wojcieszak: Tramwaje elektryczne w Poznaniu w: Kronika Miasta Poznania nr 2/1998 s. 344; on-line: [5]
  6. Jan Wojcieszak: Tramwaje elektryczne w Poznaniu w: Kronika Miasta Poznania nr 2/1998 s. 346; on-line: [6]
  7. Jerzy Marchwicki, Edmund Nadolski: 100 lat komunikacji miejskiej w: Kronika Miasta Poznania nr 4/1979 s. 27-29; on-line: [7]
  8. Mirosław Grzywacz, Aleksander Kirych: Komunikacja masowa w Poznaniu w latach 1945-1970 w: Kronika Miasta Poznania nr 4/1974 s. 19; on-line: [8]
  9. Henryk Kondziela, Marian Olszewski: Miejsca pamiątkowe związane z dziejami ruchu robotniczego w Poznaniu w: Kronika Miasta Poznania 2/1966, s. 42; on-line: [9]
  10. Teresa Ziółkowska: Sport automobilowy w Poznaniu w: Kronika Miasta Poznania nr 3/1974 s. 44-45, fot.
  11. Lech Ławicki: PWK w 1929 w: Kronika Miasta Poznania nr 1/1976 s. 49; on-line: [10]
  12. Lech Ławicki: Jubileusze w: Kronika Miasta Poznania nr 4/1973 s. 111; on-line: [11]
  13. Mirosław Grzywacz, Aleksander Kirych: Komunikacja masowa w Poznaniu w latach 1945-1970 w: Kronika Miasta Poznania nr 4/1974 s. 25; on-line: [12]
  14. Sprawozdania w: Kronika Miasta Poznania nr 2/1990 s. 150; on-line: [13]
  15. 15,0 15,1 15,2 Zarząd Dróg Miejskich: Historia ZDM (pol.). [dostęp 2012-11-29].
  16. Przegląd wydarzeń II-IV.1998 w: Kronika Miasta Poznania nr 2/1998 s. 376; on-line: [14]
  17. Przebudowa ul. Grunwaldzkiej do układu dwujezdniowego na odcinku od ul. Smoluchowskiego do ul. Malwowej w: Euro2012 Infrastruktura Poznań
  18. Grunwaldzka: remont od 6 lutego? w: epoznan.pl z 2 lutego 2012
  19. Geopoz: ZGiKM GEOPOZ-wykaz nieistniejących nazw ulic (pol.). [dostęp 2012-11-29].
  20. Antoni Gąsiorowski: Nazwy poznańskich ulic w: Kronika Miasta Poznania nr 3-4/1984 s. 34-35; on-line: [15]