Walonowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Flaga walońska

Walonowie (fr. Wallon, l.mn. Wallons; nid. Waal, l.mn. Walen lub Wallon, l.mn. Wallons) – mieszkańcy lub osoby pochodzące z Walonii[1]. Belgowie posługujący się językiem francuskim jako językiem ojczystym[2]. Czasami posługują się nieformalnie językiem walońskim, czyli językiem francuskim w postaci mówionej, używanej w Walonii i północnej Francji[2]. Wśród Walonów są zwolennicy Le mouvement wallon – ruchów politycznych, które domagają się zachowania odrębności walońskiej i Walonii, występują w obronie języka francuskiego, francuskiej kultury oraz praw francuskojęzycznej ludności w Belgii, zachowania języka walońskiego lub dążą do niezależności Walonii, a przynajmniej mocnej pozycji w federalnym rządzie belgijskim[3][4].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Naród romański zamieszkujący głównie w południowej Belgii (ok. 3,9 mln) oraz we Francji (ok. 60 tys.) i USA (ok. 80 tys.). Większość Walonów używa języka francuskiego lub języka walońskiego. Walonowie są potomkami zromanizowanych Celtów (głównie Belgów)[5][6]. Są oni w większości katolikami (chrystianizacja w IIIIV wieku). Mimo germańskiej ekspansji (od V wieku) zachowali romańską kulturę[7].

Już od czasów średniowiecznych w Walonii rozwijał się przemysł, dzięki obecności złóż węgla, złóż żelaza, lasów, dróg wodnych i siły roboczej[7]. Walońscy wytapiacze metali byli znani i cenieni w Europie – w 1626 specjaliści z Walonii zostają zwerbowani do pracy przy wytopie w Szwecji[8][9].

Walonowie byli fachowcami od wydobywania i przetwarzania bogactw naturalnych, a szczególnie od eksploatacji srebra i złota rodzimego oraz kamieni szlachetnych.

Walonowie w Polsce

O obecności społeczności walońskiej w Polsce, we Wrocławiu aż do XVII wieku, wspomina Norman Davies w książce pt. Mikrokosmos[10]. W 1999 roku w Polsce, w Szklarskiej Porębie powstało Sudeckie Bractwo Walońskie, skupiające ludzi pragnących kontynuować walońskie tradycje[11].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Słownik języka polskiego Opracowanie na podstawie Podręcznego słownika ortograficznego Wioletty Wichrowskiej, Wydawnictwo Lagenscheidt, 2008
  2. 2,0 2,1 Kramers Groot woordenboek Nederlands, Elsevier 1981, tweede druk
  3. Manifest voor de Waalse Kultuur (1983)
  4. Manifeste vooe een Wallonië dat zelf beslissingen kan nemen (2003)
  5. John G. Maisey Discovering Fossil Fishes (A. Henri Holt Reference Book)
  6. Félix Rousseau,La Wallonie, Terre romane, Charleroi, 1993, p.60
  7. 7,0 7,1 Waals Gewest (niderl.)
  8. [http://www.refdag.nl/artikel/1286570/Dineren+in+een+ijzerertsmijn.html Willem H. Smith Dineren in een ijzerertsmijn w "Reformatorisch Dagblad" z 2 stycznia 2007 (niderl.)
  9. ANWB Goud Zweden (niderl.)
  10. Norman Davies Mikrokosmos strony 99–100
  11. Sudeckie Bractwo Walońskie