Wielka Synagoga w Budapeszcie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wielka Synagoga w Budapeszcie
Distinctive emblem for cultural property.svg nr rej. 827
Wielka Synagoga w Budapeszcie
Państwo  Węgry
Miejscowość Budapeszt
Data budowy 1854-1859
Data zburzenia 3 lutego 1939
Data odbudowy {{{odbudowano}}}
Tradycja Judaizm neologiczny
Architekt Ludwig Förster
Budulec murowana
Obecnie odbudowana, czynna
Położenie na mapie Budapesztu
Mapa lokalizacyjna Budapesztu
Wielka Synagoga w Budapeszcie
Wielka Synagoga w Budapeszcie
Położenie na mapie Węgier
Mapa lokalizacyjna Węgier
Wielka Synagoga w Budapeszcie
Wielka Synagoga w Budapeszcie
Ziemia 47°29′45″N 19°03′39″E/47,495833 19,060833
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wnętrze synagogi
Budapest zsinagoga.jpg

Wielka Synagoga w Budapeszcie (węg. Nagy Zsinagóga) – największa synagoga w Europie i trzecia co do wielkości na świecie, po synagodze chasydów z Bełza w Jerozolimie i synagodze Emanu-El w Nowym Jorku[1]. Jest centrum judaizmu neologicznego, mieści 3000 osób.

Synagoga ma 75 metrów długości i 27 metrów szerokości. Została zbudowana w latach 1854-1859 w stylu mauretańskim, na bazie zasadniczo muzułmańskiego stylu ukształtowanego w Afryce Północnej i Hiszpanii. Projekt synagogi wykonał Ludwig Förster, a wnętrza częściowo zaprojektował Frigyes Feszl. W synagodze na organach grali m.in Franciszek Liszt oraz Camille Saint-Saëns.

Jeszcze przed II wojną światową, 3 lutego 1939 roku, synagoga została wysadzona w powietrze przez pronazistowskie ugrupowanie Strzałokrzyżowców.

Trzyletni program odbudowy synagogi (w znacznym stopniu fundowany przez Estée Lauder, która przeznaczyła na odbudowę 5 milionów dolarów) został ukończony w 1996 roku.

Plac przed synagogą został nazwany na cześć Theodora Herzla, który urodził się w sąsiednim domu w 1860 roku.

Przypisy

  1. Paweł Osmólski: Wielka Synagoga w Budapeszcie. Trzecia synagoga świata (pol.). osmol.pl, 2013-08. [dostęp 2014-11-13].