Zapalenie wyrostka robaczkowego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ostre zapalenie wyrostka robaczkowego
appendicitis acuta
ICD-10 K35
K35.2 Ostre zapalenie wyrostka robaczkowego z rozlanym zapaleniem otrzewnej
K35.3 Ostre zapalenie wyrostka robaczkowego z ropniem otrzewnej
K35.8 Inne i nieokreślone ostre zapalenie wyrostka robaczkowego (bez wzmianki o zapaleniu otrzewnej)
Przewlekłe zapalenie wyrostka robaczkowego
ICD-10 K36
Nieokreślone zapalenie wyrostka robaczkowego
ICD-10 K37
Wyrostek w ostrym zapaleniu – przekrój podłużny

Zapalenie wyrostka robaczkowego (łac. appendicitis acuta) – ostre (OZWR) lub bardzo rzadko przewlekłe[1] schorzenie jamy brzusznej spowodowane zapaleniem wywołanym najczęściej zatrzymaniem treści pokarmowej w wyrostku. Jest jednym z najczęstszych przyczyn ostrego brzucha[2].

Etiologia[edytuj | edytuj kod]

Ostre zapalenie wyrostka robaczkowego jest spowodowane przez niedrożność światła wyrostka[3][4]. Najczęściej jest to efekt zatkania światła wyrostka małym kamieniem kałowym, a rzadziej rozrostem tkanki chłonnej lub owsicą[5], dochodzi do wzrostu wydzielania do jego światła, wzrostu ciśnienia i w efekcie do zaburzenia przepływu krwi w jego obrębie, co powoduje jego martwicę[2]. Niedobór błonnika może sprzyjać zapaleniu wyrostka robaczkowego[6][7][8].

Objawy[edytuj | edytuj kod]

Objawy mogą zależeć od ułożenia anatomicznego wyrostka oraz podrażnienia lub niepodrażnienia otrzewnej. Najczęściej jest to ułożenie miednicze, a największe trudności diagnostyczne sprawia ułożenie zakątnicze, gdzie objawy są minimalizowane przez kątnicę[9].

Zapalenie wyrostka robaczkowego objawia się[10]:

  • silny ból początkowo w nadbrzuszu lub w okolicach pępka, który stopniowo przemieszcza się w okolice prawego dołu biodrowego. Przemieszczenie się bólu jest charakterystycznym objawem zapalenia wyrostka robaczkowego. Jest on spowodowany trzewnym charakterem bólu, który następnie zmienia charakter na somatyczny. Ból ma charakter narastający.
  • nudności i wymioty – występują niemal zawsze, charakterystyczne jest występowanie wymiotów dopiero po pojawieniu się bólu brzucha,
  • brak łaknienia,
  • nieznacznie podwyższona temperatura ciała do 38 °C, gorączka powyżej 38 °C przemawia przeciw rozpoznaniu,
  • przyspieszone tętno,
  • bolesność uciskowa w punkcie McBurneya, gdy otrzewna nie jest podrażniona,
  • obrona mięśniowa i ból po zwolnieniu ucisku – objaw Blumberga, w przypadku podrażnienia otrzewnej,
  • objaw Jaworskiego,
  • objaw Rovsinga,
  • zatrzymanie gazów i stolca,
  • bolesność podczas badania per rectum (przez odbytnicę),
  • częste oddawanie moczu - gdy wyrostek znajduje się w okolicy miednicy mniejszej.

Typy zapalenia wyrostka robaczkowego[edytuj | edytuj kod]

  • ostre proste zapalenie
  • zapalenie ropowicze
  • zapalenie zgorzelinowe
  • perforacja wyrostka

Diagnostyka[edytuj | edytuj kod]

W przypadku podejrzenia zapalenia wyrostka robaczkowego wykonuje się badanie morfologii krwi i badanie ogólne moczu[11].

Rozpoznanie[edytuj | edytuj kod]

Rozpoznanie jest ustalane na podstawie wywiadu i badania klinicznego; badania dodatkowe, w tym USG, nie stanowią podstawy rozpoznania[12].

Leczenie[edytuj | edytuj kod]

Chirurgiczne usunięcie wyrostka robaczkowego, który uległ zapaleniu

W leczeniu zapalenia wyrostka robaczkowego wykonuje się zabieg appendektomii, czyli usunięcia wyrostka robaczkowego. Zabieg ten można przeprowadzić klasycznie lub metodą laparoskopową.

W przypadku wystąpienia tak zwanego nacieku okołowyrostkowego, leczenie jest zachowawcze i polega na podawaniu antybiotyków, środków przeciwzapalnych, a w pierwszych dobach leczenia ścisłej diecie i nawadnianie dożylne[12].

OZWR jest najczęstszą chorobą wymagającą interwencji chirurgicznej w obrębie jamy brzusznej u kobiet w ciąży[13].

Powikłania[edytuj | edytuj kod]

Powikłaniami ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego są[12]:

  • perforacja – do perforacji najczęściej dochodzi w 2 lub 3 dniu nieleczonej choroby, pojawia się nagły silny ból i nasilenie objawów otrzenowych,
  • naciek okołowyrostkowy – jest to zlepienie pętli jelita cienkiego i sieci większej wokół zwykle perforowanego wyrostka, palpacyjnie stwierdza się dobrze ograniczony guz, który zwylke ustępuje w ciągu kilku tygodni,
  • ropień okołowyrostkowy – ropień powstaje w nacieku okołowyrostkowym, powoduje gorączkę 39-40 °C, leukocytozę 15000/mm³ i znacznie przyspieszone tętno.

Perforacja wyrostka u ciężarnej wiąże się z 35% ryzykiem poronienia[13].

Rokowanie[edytuj | edytuj kod]

Rokowanie w niepowikłanym OZWR jest dobre. Śmiertelność wynosi ok. 0,25%, choć u starszych jest znacznie gorsze[14].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Chronic appendicitis: does it exist? (en)
  2. 2,0 2,1 Andrzej Szczeklik, Piotr Gajewki: Interna Szczeklika 2014. Kraków: Medycyna Praktyczna, 2014. ISBN 978-83-7430-405-4.
  3. Pieper R., Kager L., Tidefeldt U. Obstruction of appendix vermiformis causing acute appendicitis. An experimental study in the rabbit.. „Acta Chir Scand”. 148. 1, s. 63-72, 1982. PMID 7136413. 
  4. Wangensteen OH, Bowers WF. Significance of the obstructive factor in the genesis of acute appendicitis. „Arch Surg”. 34, s. 496-526, 1973. 
  5. Noszczyk 2009 ↓, s. 381.
  6. Burkitt DP., Walker AR., Painter NS. Effect of dietary fibre on stools and the transit-times, and its role in the causation of disease.. „Lancet”. Dec 30;2. 7792, s. 1408-12, 1973. PMID 4118696. 
  7. Hugh TB., Hugh TJ. Appendicectomy--becoming a rare event?. „Med J Aust”. Jul 2;175. 1, s. 7-8, 2001. PMID 11476215. 
  8. Adamidis D., Roma-Giannikou E., Karamolegou K., Tselalidou E., Constantopoulos A. Fiber intake and childhood appendicitis.. „Int J Food Sci Nutr”. 3 (51), s. 153-7, maj 2000. PMID 10945110. 
  9. Noszczyk 2007 ↓, s. 951.
  10. Noszczyk 2007 ↓, s. 951-952.
  11. Noszczyk 2007 ↓, s. 952.
  12. 12,0 12,1 12,2 Noszczyk 2009 ↓, s. 384.
  13. 13,0 13,1 Peter Lawrence: Chirurgia ogólna. Wrocław: Wydawnictwo Medyczne Urban & Partner, 1998, s. 214. ISBN 83-85842-19-5.
  14. Noszczyk 2009 ↓, s. 385.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.