Zhang Zhidong

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
To jest biografia osoby noszącej chińskie nazwisko Zhang.
Zhang Zhidong
Zhang Zhidong
Chińskie nazwisko i imię
Hanyu pinyin Zhāng Zhīdòng
Wade-Giles Chang Chih-tung
Zn. tradycyjne 張之洞
Zn. uproszczone 张之洞

Zhang Zhidong (ur. 4 września 1837, zm. 5 października 1909) – chiński urzędnik (mandaryn) z czasów dynastii Qing, jeden z najważniejszych polityków okresu schyłku cesarstwa. W przeciwieństwie do wielu qingowskich arystokratów z pochodzenia był Chińczykiem, a nie Mandżurem.

Od 1882 roku był gubernatorem Shanxi, w dwa lata później został gubernatorem generalnym "dwóch Guangów" (Guangdong i Guangxi), a w 1889 roku Hunanu i Hebei. W czasie swoich rządów w Wuhanie dbał o rozwój przemysłu, założył hutę żelaza, a akże szkoły: kolejową, rzemieślniczą, górniczą i telegraficzną, oraz akademię wojskową[1]. Był jednym z najbliższych popleczników cesarzowej Cixi, zwolennikiem polityki samoumocnienia i w 1898 roku podczas stu dni reform wystąpił przeciwko reformatorom. Jako konfucjanista był autorem sławnego hasła chińska nauka to fundament, a zachodnia wiedza służy celom praktycznym (中学为体,西学为用; zhōngxué wéi tǐ, xīxué wéi yòng)[2], które oznaczało chęć zachowania tradycyjnego systemu społeczno-filozoficznego, a modernizację jedynie na poziome technologii.

W czasie powstania bokserów nawiązał porozumienie z Yuan Shikaiem, wystąpił przeciwko powstańcom[3] i znalazł się w gronie arystokratów którzy wymogli na Cixi wydanie 29 stycznia 1901 roku edyktu reformatorskiego. Od tego czasu należał do największych zwolenników ostrożnych, przeprowadzanych odgórnie przez dwór w Pekinie reform[4].

Od 1907 roku sprawował urząd Wielkiego Sekretarza i Wielkiego Radcy Dworu.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

W 1880 roku, podczas zatargu granicznego pomiędzy cesarstwem chińskim a Rosją o rzekę Ili w Turkiestanie Zachodnim Zhang udowadniał na dworze, że armia chińska jest w stanie dotrzeć do Petersburga, zdobyć miasto i rozpocząć okupację swojego północnego sąsiada[5].

Przypisy

  1. Fairbank 1996 ↓, s. 201.
  2. Fairbank 1996 ↓, s. 238.
  3. Fairbank 1996 ↓, s. 212.
  4. Fairbank 1996 ↓, s. 224.
  5. Jakub Polit: Chiny. Warszawa: Wydawnictwo Trio, 2004, s. 41. ISBN 83-88542-68-0.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]