Łasice (podrodzina ssaków)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Łasice
Mustelinae[1]
G. Fischer, 1817[2]
Ilustracja
Przedstawiciel podrodziny – tchórz zwyczajny (Mustela putorius)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Rząd drapieżne
Podrząd psokształtne
Infrarząd Arctoidea
Parvordo łasicokształtne
Rodzina łasicowate
Podrodzina łasice
Typ nomenklatoryczny

Mustela erminea Linnaeus, 1758

Synonimy

Rodzaju:

Rodzaje

Mustela Linnaeus, 1758[23] – łasica

Łasice[24], łasice właściwe (Mustelinae) – monotypowa podrodzina z rodzinie łasicowatych (Mustelidae), obejmująca najmniejsze ssaki w rzędzie drapieżnych (Carnivora).

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Podrodzina obejmuje gatunki występujące w Ameryce, Eurazji i Afryce[25][26][27].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała 19–56,2 cm, długość ogona 4,2–21 cm; masa ciała 25–2050 g; samce są większe i cięższe od samic[26]. Najczęściej posiadają czerwoną lub brązową sierść na grzbiecie i białą na brzuchu. Zdarza się, że niektóre osobniki pewnych gatunków po linieniu przybierają na zimę całkowicie białe ubarwienie. Posiadają wydłużone, smukłe ciało o krótkich nogach co pozwala im skutecznie polować w zaroślach.

Łasice odżywiają się małymi ssakami i od czasu do czasu człowiek uznaje je lokalnie jako szkodniki, gdyż niektóre gatunki polują również na drób oraz króliki hodowane na farmach i gospodarstwach[28].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

  • Mustela (Mustella): łac. mustela „łasica”, od zdrobnienia mus, muris „mysz”[29].
  • Putorius: łac. putor „smród, fetor”; w aluzji do charakterystycznego odoru[30]. Gatunek typowy: Mustela putorius Linnaeus, 1758.
  • Arctogale: gr. αρκτoς „niedźwiedź”; γαλεη galeē lub γαλη galē „łasica”[31]. Gatunek typowy: Mustela erminea Linnaeus, 1758.
  • Ictis: gr. ικτις iktis, ικτιδις iktidis „łasica”[32]. Gatunek typowy: Mustela vulgaris Griffith, 1827 (= Mustela erminea Linnaeus, 1758).
  • Foetorius: łac. fetor „smród, odór”[33]. Gatunek typowy: Mustela putorius Linnaeus, 1758.
  • Gale: gr. γαλεη galeē lub γαλη galē „łasica”[34]. Gatunek typowy: Mustela vulgaris[b] Erxleben, 1777.
  • Lutreola: łac. lutra „wydra”; łac. przyrostek zdrabniający -ola[35]. Gatunek typowy: Viverra lutreola Linnaeus, 1761.
  • Vison: isl. vison „rodzaj łasicy lub kuny”, od duń. i szw. vissen „zeschnięty”[36][37]. Gatunek typowy: Viverra lutreola Linnaeus, 1761.
  • Gymnopus: gr. γυμνος gumnos „goły, nagi”; πους pous, ποδος podos „stopa”[38]. Gatunek typowy: Mustela leucocephalus J.E. Gray, 1865 (= Mustela nudipes Desmarest, 1822); młodszy homonim Gymnopus Brookes, 1828 (Aves).
  • Neogale: gr. νεος neos „nowy”; Gale Wagner, 1841[39]. Gatunek typowy: nie podany, Gray wymienił trzy gatunki: Mustela brasiliensis Sevastianoff, 1813 (= Mustela frenata Lichtenstein, 1831), Mustela aureoventris[c] J.E. Gray, 1864 i Mustela xanthogenys[c] J.E. Gray, 1843.
  • Hydromustela: gr. ὑδρο- hudro- „wodny-”, od ὑδωρ hudōr, ὑδατος hudatos „woda”; rodzaj Mustela Linnaeus, 1758[40]. Gatunek typowy: Viverra lutreola Linnaeus, 1761.
  • Cynomyonax: rodzaj Cynomys Rafinesque, 1817 (nieświszczuk); αναξ anax, ανακτος anaktos „władca”[41]. Gatunek typowy: Putorius nigripes Audubon & Bachman, 1851.
  • Eumustela: gr. ευ eu „dobry, typowy”[42]; rodzaj Mustela Linnaeus, 1758. Gatunek typowy: nie podany, Acloque wymienił dwa gatunki Mustela vulgaris[b] Erxleben, 1777 oraz Mustela erminea Linnaeus, 1758.
  • Kolonokus: ros. колонóк kolonók „łasica syberyjska”[16]. Gatunek typowy: Mustela sibirica Pallas, 1773.
  • Plesiogale: gr. πλησιος plēsios „w pobliżu, niedaleko”, od πελας pelas „blisko”, od πελαζω pelazō „zbliżyć się”[43]; γαλεη galeē lub γαλη galē „łasica”[44]. Nazwa zastępcza dla Gymnopus J.E. Gray, 1865; młodszy homonim Plesiogale Pomel, 1847 (Mustelidae).
  • Grammogale: gr. γραμμη grammē „linia na piśmie, kreska”, od γραφω graphō „pisać”[45]; γαλεη galeē lub γαλη galē „łasica”[44]. Nowa nazwa dla Gymnopus J.E. Gray, 1865 i Plesiogale Pocock, 1921.
  • Pocockictis: Reginald Innes Pocock (1863–1947), brytyjski zoolog (arachnolog i teriolog); ικτις iktis, ικτιδις iktidis „łasica”[19]. Nowa nazwa dla Gymnopus J.E. Gray, 1865 i Plesiogale Pocock, 1921.
  • Cabreragale: Ángel Cabrera y Latorre (1879–1960), hiszpańsko-argentyński zoolog i paleontolog; γαλεη galeē lub γαλη galē „łasica”[20]. Gatunek typowy: Mustela felipei Izor & de la Torre, 1978.
  • Neovison: gr. νεος neos „nowy”; rodzaj Vison J.E. Gray, 1843[21]. Gatunek typowy: Mustela vison Schreber, 1776.
  • Cryptomustela: gr. κρυπτος kruptos „ukryty”; rodzaj Mustela Linnaeus, 1758[22]. Gatunek typowy: Mustela strigidorsa J.E. Gray, 1853.

Podział systematyczny[edytuj | edytuj kod]

Do podrodziny należy jeden rodzaj łasica[24] (Mustela) z następującymi gatunkami[25][24]:

Pozycja taksonomiczna opisywanej pod nazwami Mustela furo, Mustela putorius furo i Mustela putorius f. furo udomowionej fretki domowej nie została ostatecznie ustalona. Tradycyjnie uważano, że pochodzi od tchórza zwyczajnego (M. putorius), jednak badania genetyczne wskazują na bliższe pokrewieństwo z tchórzem stepowym (M. eversmanii). Ci trzej przedstawiciele rodzaju Mustela mogą się ze sobą krzyżować dając płodne potomstwo.

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Niepoprawna późniejsza pisownia Mustela Linnaeus, 1758.
  2. a b Podgatunek M. nivalis.
  3. a b Podgatunek M. frenata.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Mustelinae, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. J.G. Fisher von Waldheim. De systemate Mammalium. „Mémoires de la Société impériale des naturalistes de Moscou”. 5, s. 372, 1817 (łac.). 
  3. G.A. Scopoli: Introductio ad historiam naturalem sistens genera lapidum, plantarum, et animalium: hactenus detecta, caracteribus essentialibus donata, in tribus divisa, subinde ad leges naturae. Pragae: Apud Wolfgangum Gerle, 1777, s. 491, 498. (łac.)
  4. G. Cuvier: Le règne animal distribué d’après son organisation: pour servir de base a l’histoire naturelle des animaux et d’introduction a l’anatomie comparée. T. 1. Paris: Chez Déterville, 1817, s. 147. (fr.)
  5. Kaup 1829 ↓, s. 30.
  6. Kaup 1829 ↓, s. 40.
  7. A. Keyserling & J.H. Blasius: Die wirbelthiere Europa’s. Braunschweig: F. Vieweg und sohn, 1840, s. xx, 68. (niem.)
  8. Wagner 1841 ↓, s. 234.
  9. Wagner 1841 ↓, s. 239.
  10. J.E. Gray: List of the specimens of Mammalia in the collection of the British museum. London: The Trustees, 1843, s. xx, 64. (ang.)
  11. Gray 1864 ↓, s. 118.
  12. Gray 1864 ↓, s. 114.
  13. M.N. Bogdanov. „Trudy Obshchestva Estestvoispytatelei pri Imperatorskom Kazanskom Universitete”. 1, s. 167, 1871 (ros.). 
  14. E. Coues: Fur-bearing animals: a monograph of North American Mustelidae, in which an account of the wolverene, the martens or sables, the ermine, the mink and various other kinds of weasels, several species of skunks, the badger, the land and sea otters, and numerous exotic allies of these animals, is contributed to the history of North American mammals. Washington: Govt. Print. Off., 1877, s. 99, seria: Miscellaneous publications (Geological Survey of the Territories (U.S.)), nr 8. (ang.)
  15. A.N.Ch. Acloque: Faune de France: contenant la description des espèces indigènes disposées en tableaux analytiques; et illustrée de figures représentant les types caractéristiques des genres. Paris: Librairie J.-B. Baillière et Fils, 19 rue Hautefeuille, près du boulevard Saint-Germain, 1900, s. 62. (fr.)
  16. a b К.А. Сатунинъ. Къ систематикѣ сем. Mustelidae. „Извѣстія Кавказскаго Музея”. 5, s. 264, 1911 (ros.). 
  17. R.I. Pocock. On the External Characters and Classification of the Mustelidae. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 1921, s. 805, 1921 (ang.). 
  18. A. Cabrera. Notas sobre carnívoros sudamericanos. „Notas del Museo de La Plata”. 5 (29), s. 15, 1933 (hiszp.). 
  19. a b M. Kretzoi. New names for mammals. „Annales historico-naturales Musei Nationalis Hungarici”. 40, s. 285, 1947 (ang.). 
  20. a b Baryshnikov i Abramov 1997 ↓, s. 1409.
  21. a b Baryshnikov i Abramov 1997 ↓, s. 1408.
  22. a b A.V. Abramov. A taxonomic review of the genus Mustela (Mammalia, Carnivora). „Zoosystematica Rossica”. 8 (2), s. 362, 2000 (ang.). 
  23. C. Linnaeus: Systema naturae per regna tria naturae :secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Wyd. 10. T. 1. Holmiae: Impensis Direct. Laurentii Salvii, 1758, s. 45. (łac.)
  24. a b c Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 159–161. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  25. a b C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 456–458. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.)
  26. a b S. Larivière & A.P. Jennings: Family Mustelidae (Weasels and relatives). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (red. red.): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 1: Carnivores. Barcelona: Lynx Edicions, 2009, s. 649–655. ISBN 978-84-96553-49-1. (ang.)
  27. D.E. Wilson & D.M. Reeder (red. red.): Genus Mustela. W: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-05-24].
  28. K.P. Buckley, E.B. Byrne & D.P. Sleeman. Diet of Irish Stoats (Mustela ermine hibernica) in two habitats. „Irish Naturalists’ Journal”. 34, s. 8-12, 2015 (ang.). 
  29. Palmer 1904 ↓, s. 436.
  30. Palmer 1904 ↓, s. 599.
  31. Palmer 1904 ↓, s. 118.
  32. Palmer 1904 ↓, s. 348.
  33. Palmer 1904 ↓, s. 285.
  34. Palmer 1904 ↓, s. 287.
  35. Palmer 1904 ↓, s. 387.
  36. Palmer 1904 ↓, s. 707.
  37. Jaeger 1944 ↓, s. 252.
  38. Palmer 1904 ↓, s. 303.
  39. Palmer 1904 ↓, s. 453.
  40. Palmer 1904 ↓, s. 335.
  41. Palmer 1904 ↓, s. 212.
  42. Jaeger 1944 ↓, s. 86.
  43. Jaeger 1944 ↓, s. 178.
  44. a b Jaeger 1944 ↓, s. 94.
  45. Jaeger 1944 ↓, s. 99.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]