Świder (rzeka)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Świder
Ilustracja
Rzeka w pobliżu Józefowa
Kontynent Europa
Państwo  Polska
Rzeka
Długość 89,1 km
Powierzchnia zlewni 1161,5 km²
Średni przepływ 4,86 m³/s Wólka Mlądzka
Źródło
Miejsce Wysoczyzna Żelechowska
Wysokość ok. 175 m n.p.m.
Współrzędne 51°55′00,3″N 21°53′29,3″E/51,916750 21,891472
Ujście
Recypient Wisła
Miejsce pogranicze Józefowa i Otwocka
Wysokość ok. 85 m n.p.m.
Współrzędne 52°05′59″N 21°12′53″E/52,099722 21,214722
Szlak
RiverIcon-Spring.svg 89,1 Wysoczyzna Żelechowska
ok. 175 m n.p.m.
RiverIcon-AffluentL.svg Jamielna
RiverIcon-AffluentL.svg Mienia
RiverIcon-AffluentL.svg Piaseczna
RiverIcon-AffluentL.svg Rydnia
RiverIcon-AffluentL.svg Sienniczka
RiverIcon-AffluentL.svg Osmolanka
RiverIcon-AffluentL.svg Wodynia
RiverIcon-delta.svg 0
Józefów
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, blisko centrum po prawej na dole znajduje się punkt z opisem „źródło”, natomiast w centrum znajduje się punkt z opisem „ujście”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po prawej znajduje się punkt z opisem „źródło”, natomiast blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „ujście”

Świderrzeka na Mazowszu, prawy dopływ Wisły, o długości około 89 km.

Przebieg[edytuj | edytuj kod]

Źródła znajdują się na wysokości 178 m n.p.m. ujście 85 m n.p.m. Spadek wynosi średnio 116 cm/km, maksymalna rozpiętość stanów wody 3 m, a średni przepływ roczny 4,86 m³/s. Źródła znajdują się na Wysoczyźnie Żelechowskiej w pobliżu Stoczka Łukowskiego. Świder powstaje z dwóch strug źródłowych: jedna o nazwie Świder wypływa na południe od Stoczka Łukowskiego pod wsią Ciechomin, druga nazywana Świdrem lub Różanką – na wschód od miasta Stoczka, pod wsią Róża Podgórna na łąkach przyległych do zachodniego skraju rozległych Lasów Łukowskich. Świder uchodzi do Wisły w jej 490. km, na granicy miasta Józefów i dzielnicy Świdry Wielkie należącej do Otwocka. Powierzchnia dorzecza – 1310 km²[1]. Płynie m.in. w pobliżu Seroczyna, Latowicza i Dłużewa.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa rzeki pochodzi prawdopodobnie od prasłowiańskiego wyrazu swid lub świd (praindoeuropejski rdzeń sweld), który oznacza woda, wilgotny, błyszczeć, lśnić. Znaczenie etymologiczne może mieć też kręty charakter rzeki, jak również powstające w jej nurcie wiry wodne – „świdry”[2][3][4].

Charakterystyka przyrodnicza[edytuj | edytuj kod]

Bieg rzeki jest kręty, charakterystyczne są liczne zakola, nazywane meandrami (np. w okolicy wsi Wola Karczewska). W niektórych miejscach znajdują się starorzecza, jak w okolicy wsi Sępochów. Zdarza się, że brzeg jest stromy, mając charakter klifu, jak w okolicy Rudzienka. Nurt jest miejscami bystry, woda stosunkowo czysta. W korytarzu rzeki powstają na niektórych odcinkach charakterystyczne łachy – piaszczyste wysepki. Interesującym elementem w korycie rzeki są także progi, zwane szypotami. Piaszczyste dno, niewielka głębokość i ciekawe otoczenie sprawiają, że jest to dobre miejsce na spływy kajakowe i wycieczki.

Rezerwat przyrody Świder[edytuj | edytuj kod]

Widok na rzekę z mostu w Otwocku
 Osobny artykuł: Rezerwat przyrody Świder.

41-kilometrowy odcinek Świdra od wsi Dłużew do ujścia ze względu na walory przyrodnicze i krajobrazowe został w roku 1978 uznany za rezerwat przyrody. Rezerwat Świder zajmuje obszar 238 ha.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Chludziński T., Dolina Świdra. Szlaki turystyczne, wyd. PTTK „Kraj”, Warszawa, s. 5.
  2. Historia Regionu Latowickiego.
  3. Rzeka Świder – strona Stowarzyszenia Przyjaciół Radiówka.
  4. Walory przyrodnicze doliny Świdra.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]