Świder (rzeka)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Świder
Rzeka w pobliżu Józefowa
Rzeka w pobliżu Józefowa
Kontynent Europa
Państwo  Polska
Rzeka
Długość 89,1 km
Powierzchnia zlewni 1161,5 km²
Średni przepływ 4,86 m³/s Wólka Mlądzka
Źródło
Miejsce Wysoczyzna Żelechowska
Wysokość ok. 175 m n.p.m.
Współrzędne 51°55′00,3″N 21°53′29,3″E/51,916750 21,891472
Ujście
Recypient Wisła
Miejsce pogranicze Józefowa i Otwocka
Wysokość ok. 85 m n.p.m.
Współrzędne 52°05′59″N 21°12′53″E/52,099722 21,214722
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
źródło
źródło
ujście
ujście
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
źródło
źródło
ujście
ujście
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
źródło
źródło
ujście
ujście

Świderrzeka na Mazowszu, prawy dopływ Wisły, o długości około 89 km.

Przebieg[edytuj]

Źródła znajdują się na wysokości 178 m n.p.m. ujście 85 m n.p.m. Spadek wynosi średnio 116 cm/km, maksymalna rozpiętość stanów wody 3 m, a średni przepływ roczny 4,86 m³/s. Źródła znajdują się na Wysoczyźnie Żelechowskiej w pobliżu Stoczka Łukowskiego. Świder powstaje z dwóch strug źródłowych: jedna o nazwie Świder wypływa na południe od Stoczka Łukowskiego pod wsią Ciechomin, druga nazywana Świdrem lub Różanką – na wschód od miasta Stoczka, pod wsią Róża Podgórna na łąkach przyległych do zachodniego skraju rozległych Lasów Łukowskich. Świder uchodzi do Wisły w jej 490. km, na granicy miasta Józefów i dzielnicy Świdry Wielkie należącej do Otwocka. Powierzchnia dorzecza – 1310 km²[1]. Płynie m.in. w pobliżu Seroczyna, Latowicza i Dłużewa.

Nazwa[edytuj]

Nazwa rzeki pochodzi prawdopodobnie od prasłowiańskiego wyrazu swid lub świd (praindoeuropejski rdzeń sweld), który oznacza woda, wilgotny, błyszczeć, lśnić. Znaczenie etymologiczne może mieć też kręty charakter rzeki, jak również powstające w jej nurcie wiry wodne – „świdry”[2][3][4].

Charakterystyka przyrodnicza[edytuj]

Bieg rzeki jest kręty, charakterystyczne są liczne zakola, nazywane meandrami (np. w okolicy wsi Wola Karczewska). W niektórych miejscach znajdują się starorzecza, jak w okolicy wsi Sępochów. Zdarza się, że brzeg jest stromy, mając charakter klifu, jak w okolicy Rudzienka. Nurt jest miejscami bystry, woda stosunkowo czysta. W korytarzu rzeki powstają na niektórych odcinkach charakterystyczne łachy – piaszczyste wysepki. Interesującym elementem w korycie rzeki są także progi, zwane szypotami. Piaszczyste dno, niewielka głębokość i ciekawe otoczenie sprawiają, że jest to dobre miejsce na spływy kajakowe i wycieczki.

Rezerwat przyrody Świder[edytuj]

Widok na rzekę z mostu w Otwocku
 Osobny artykuł: Rezerwat przyrody Świder.

41-kilometrowy odcinek Świdra od wsi Dłużew do ujścia ze względu na walory przyrodnicze i krajobrazowe został w roku 1978 uznany za rezerwat przyrody. Rezerwat Świder zajmuje obszar 238 ha.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Chludziński T., Dolina Świdra. Szlaki turystyczne, wyd. PTTK „Kraj”, Warszawa, s. 5.
  2. Historia Regionu Latowickiego.
  3. Rzeka Świder – strona Stowarzyszenia Przyjaciół Radiówka.
  4. Walory przyrodnicze doliny Świdra.

Linki zewnętrzne[edytuj]