Ałmaz (1903)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Ałmaz (krążownik))
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ałmaz
"Ałmaz"
"Ałmaz"
Historia
Stocznia Zakłady Bałtyckie w Sankt Petersburgu
Położenie stępki 12 września 1902
Wodowanie 19 maja 1903
 MW Rosji
Wejście do służby listopad 1903
 MW ZSRR
Wycofanie ze służby koniec października 1924
Los okrętu oddany na złom
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność 3285 ton
Długość 111,4 metra
Szerokość 13,3 metra
Zanurzenie 4,9 metra
Napęd
2 turbiny parowe
Prędkość 19-20 węzłów
Zasięg 3350 Mm przy 10 węzłach[1]
Uzbrojenie
4 × 75 mm,
8 × 47 mm
- początkowe[1]
Wyposażenie lotnicze
4 hydroplany (od 1914)
Załoga 272 ludzi

Krążownik 2 rangi "Ałmaz" (ros. Крейсер II ранга "Алмаз") – rosyjski okręt wojenny Floty Bałtyckiej, a następnie Floty Czarnomorskiej w latach 1903-1924.

Stępka została położona 12 września 1902 r. w Zakładach Bałtyckich w Sankt Petersburgu. Okręt zwodowano 19 maja 1903 r. Miał drewniany pokład obity blachą o grubości 76 mm[potrzebny przypis]. Był to mały nieopancerzony krążownik, przeznaczony głównie do działań rozpoznawczych, klasyfikowany jako krążownik II rangi i określany też jako jacht[1]. Początkowo jego uzbrojenie stanowiły 4 armaty 75 mm, 8 armat 47 mm i 2 karabiny maszynowe[1]. W listopadzie tego roku wszedł do służby we Flocie Bałtyckiej. Jego dowódcą został kpt. 2 rangi Iwan I. Czagin. Okręt brał udział w wojnie rosyjsko-japońskiej 1904-1905. Po jej wybuchu wraz z innymi okrętami Floty Bałtyckiej przepłynął na Ocean Spokojny. Po klęsce w bitwie morskiej pod Cuszimą 27-28 maja 1905 r., jako jedyny z krążowników, choć uszkodzony (1 oficer i 4 marynarzy zabitych, zaś 11 marynarzy rannych), przedostał się do Władywostoku. W połowie 1905 r. przeszedł tam przezbrojenie (3 działa 120 mm L/45, 10 dział 75 mm, 2 działa 47 mm)[1]. Później uzbrojenie ponownie zredukowano do 6 dział 75 mm i 6 dział 47 mm[1]. Na początku listopada 1905 roku powrócił na Morze Bałtyckie. Dowództwo objął kpt. 2 rangi A. I. Ugriumow. Od 1906 r. pełnił rolę okrętu dyspozycyjnego. W lipcu-wrześniu 1907 r. odbył rejs na Daleką Północ, przypływając do Murmańska. W 1908 r. okręt uzyskał status jachtu carskiego. Otrzymał dodatkowe pomieszczenia mieszkalne, zapewniające carowi i jego rodzinie wysoki komfort podróży. W I poł. 1911 r. miał miejsce remont generalny okrętu w Zakładach Franko-Ruskich, po czym włączono go w skład Floty Czarnomorskiej. Nowym dowódcą został kpt. I rangi Putiatin.

Okręt uczestniczył w I wojnie światowej. Zostało wówczas zainstalowanych na nim 7 dział kal. 120 mm (L/45), zdecydowanie wzmacniając siłę ognia. W 1914 został przebudowany na krążownik lotniczy przewożący 4 wodnosamoloty (wodowane za pomocą dźwigów)[1]. 5 listopada 1914 r. brał udział w bitwie morskiej z okrętami tureckimi u Przylądka Sarycz. 28 marca 1915 roku wraz z kilkoma innymi okrętami ostrzeliwał Cieśninę Bosfor, a jego hydroplany bombardowały wybrzeże. W kwietniu 1916 r. wspierał operację desantową wojsk rosyjskich na wybrzeżu Wschodniej Anatolii. Podczas wszystkich akcji bojowych unieszkodliwił 6 okrętów i statków nieprzyjacielskich[potrzebny przypis]. W I poł. 1917 r. przeszedł remont w Odessie. Po powrocie do służby został okrętem flagowym flotylli transportowej.

Podczas rewolucji październikowej okręt opanowali bolszewicy, a w jego kajutach rozlokowała się rada marynarzy Odessy. Od stycznia 1918 r. przechodził on remont w Sewastopolu. Wiosną 1918 r. został przejęty przez okupacyjne oddziały niemieckie. Wiosną 1919 r. został przebazowany do Konstantynopola, gdzie obsadzili go Francuzi. Pod koniec 1919 r. został sprzedany Białym. Wszedł w skład Floty Czarnomorskiej Białych jako krążownik pomocniczy. We wrześniu 1920 r. dowództwo objął kpt. 2 rangi W. A. Grigorkow. Uczestniczył w ewakuacji z Gruzji na Krym dywizji kozackiej gen. Michaiła A. Fostikowa. W poł. listopada tego roku wraz z pozostałymi okrętami Białych ewakuował się z Krymu do Bizerty, gdzie pod koniec grudnia tego roku został internowany przez Francuzów. Pod koniec października 1924 r. przekazano go ZSRR, ale ze względu na zły stan techniczny władze bolszewickie sprzedały go na złom. Dopiero w 1934 r. okręt został zezłomowany.

Przypisy

  1. a b c d e f g Siergiej Suliga, Korabli Russko-Japonskoj wojny. Czast 1. Rossijskij fłot, Askold, Moskwa 1993, ​ISBN 5-86579-001-3(ros.).

Bibliografia[edytuj]

G. I. Zujew, Ł. A. Kuzniecow, Крейсер II ранга "Алмаз", 2006

Linki zewnętrzne[edytuj]

Historia krążownika "Ałmaz" (jęz. rosyjski)