Ałmaz (krążownik)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ałmaz
Historia
Stocznia Zakłady Bałtyckie w Sankt Petersburgu
Położenie stępki 12 września 1902
Wodowanie 19 maja 1903
 WMF Rosji
Wejście do służby listopad 1903
 WMF ZSRR
Wycofanie ze służby koniec października 1924
Los okrętu oddany na złom
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność 3285 ton
Długość 111,4 metra
Szerokość 13,3 metra
Zanurzenie 4,9 metra
Prędkość 19-20 węzłów
Zasięg mil morskich
Załoga 272 ludzi
Napęd
2 turbiny parowe
Uzbrojenie
6 x 75 mm,
2 x 47 mm
Wyposażenie lotnicze
4 hydroplany (od 1914)

Krążownik 2 rangi "Ałmaz" (ros. Крейсер II ранга "Алмаз") - rosyjski okręt wojenny Floty Bałtyckiej, a następnie Floty Czarnomorskiej w latach 1903-1924

Stępka została położona 12 września 1902 r. w Zakładach Bałtyckich w Sankt Petersburgu. Okręt zwodowano 19 maja 1903 r. Miał drewniany pokład obity blachą o grubości 76 mm. Był to nieduży krążownik, posiadający typowe uzbrojenie dla tej klasy okrętów, przeznaczony głównie do działań rozpoznawczych. W listopadzie tego roku wszedł do służby we Flocie Bałtyckiej. Jego dowódcą został kpt. 2 rangi Iwan I. Czagin. Okręt brał udział w wojnie rosyjsko-japońskiej 1904-1905. Po jej wybuchu wraz z innymi okrętami Floty Bałtyckiej przepłynął na Ocean Spokojny. Po klęsce w bitwie morskiej pod Cuszimą 27-28 maja 1905 r., jako jedyny z krążowników, choć mocno uszkodzony (1 oficer i 4 marynarzy zabitych, zaś 11 marynarzy rannych), przedostał się do Władywostoku. W poł. 1905 r. przeszedł tam przezbrojenie. Na pocz. listopada tego roku powrócił na Morze Bałtyckie. Dowództwo objął kpt. 2 rangi A. I. Ugriumow. Od 1906 r. pełnił rolę okrętu dyspozycyjnego. W lipcu-wrześniu 1907 r. odbył rejs na Daleką Północ, przypływając do Murmańska. W 1908 r. okręt uzyskał status jachtu carskiego. Otzymał dodatkowe pomieszczenia mieszkalne, zapewniające carowi i jego rodzinie wysoki komfort podróży. W I poł. 1911 r. miał miejsce remont generalny okrętu w Zakładach Franko-Ruskich, po czym włączono go w skład Floty Czarnomorskiej. Nowym dowódcą został kpt. I rangi Putiatin.

Okręt uczestniczył w I wojnie światowej. Zostało wówczas zainstalowanych na nim 7 dział kal. 120 mm, zdecydowanie wzmacniając siłę ognia. 5 listopada 1914 r. brał udział w bitwie morskiej z okrętami tureckimi u Przylądka Sarycz. Od pocz. 1915 r. był wykorzystywany jako okręt przewożący 4 hydroplany (wodowane za pomocą dźwigów). 28 marca tego roku wraz z kilkoma innymi okrętami ostrzeliwał Cieśninę Bosfor, a jego hydroplany bombardowały wybrzeże. W kwietniu 1916 r. wspierał operację desantową wojsk rosyjskich na wybrzeżu Wschodniej Anatolii. Podczas wszystkich akcji bojowych unieszkodliwił 6 okrętów i statków nieprzyjacielskich. W I poł. 1917 r. przeszedł remont w Odessie. Po powrocie do służby został okrętem flagowym flotylli transportowej.

Podczas rewolucji październikowej okręt opanowali bolszewicy, a w jego kajutach rozlokowała się rada marynarzy Odessy. Od stycznia 1918 r. przechodził on remont w Sewastopolu. Wiosną 1918 r. został przejęty przez okupacyjne oddziały niemieckie. Wiosną 1919 r. został przebazywany do Konstantynopolu, gdzie obsadzili go Francuzi. Pod koniec 1919 r. został sprzedany Białym. Wszedł w skład Floty Czarnomorskiej Białych jako krążownik pomocniczy. We wrześniu 1920 r. dowództwo objął kpt. 2 rangi W. A. Grigorkow. Uczestniczył w ewakuacji z Gruzji na Krym dywizji kozackiej gen. Michaiła A. Fostikowa. W poł. listopada tego roku wraz z pozostałymi okrętami Białych ewakuował się z Krymu do Bizerty, gdzie pod koniec grudnia tego roku został internowany przez Francuzów. Pod koniec października 1924 r. przekazano go ZSRR, ale ze względu na zły stan techniczny władze bolszewickie sprzedały go na złom. Dopiero w 1934 r. okręt został zezłomowany.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Historia krążownika "Ałmaz" (jęz. rosyjski)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

G. I. Zujew, Ł. A. Kuzniecow, Крейсер II ранга "Алмаз", 2006