Aleksander Samsonow

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gen. Samsonow (1913)

Aleksander Wasiliewicz Samsonow (ur. 2 listopada?/14 listopada 1859, zm. 17 sierpnia?/30 sierpnia 1914) – generał rosyjski, dowódca wojskowy w czasie I wojny światowej.

Do armii zaciągnął się mając 18 lat i wziął udział w wojnie rosyjsko-tureckiej 1877-1878. Po wojnie rozpoczął edukację w akademii wojskowej w Petersburgu.

Dowodził jednostką kawalerii podczas tłumienia powstania bokserów w 1900 oraz w wojnie rosyjsko-japońskiej w latach 1904-1905. Zyskał wtedy reputację energicznego i dzielnego dowódcy. Byli jednak obserwatorzy, którzy wątpili w jego umiejętności strategiczne. Po bitwie pod Mukdenem w roku 1905 oskarżył generała Paula von Rennenkampfa o zaniechanie udzielenia mu pomocy w czasie walki. Między dowódcami doszło do rękoczynów. Po wojnie rosyjsko-japońskiej w roku 1906 Samsonow został szefem sztabu Warszawskiego Okręgu Wojskowego a później rządcą w Turkmenistanie.

Na początku I wojny światowej, Samsonow został dowódcą rosyjskiej II Armii atakującej Prusy Wschodnie. Realizując zamiar połączenia swych jednostek z wojskami generała Rennenkampfa jego wojska przemieszczały się powoli w stronę południowo-zachodniej części Prus Wschodnich. Jednakże brak dobrej komunikacji, a przede wszystkim niechęć obu generałów do siebie (zarzucali sobie nawzajem niekompetencję i żywili urazy jeszcze z wojny rosyjsko-japońskiej) uniemożliwiły koordynację i zniszczyły ten plan.

Wojska niemieckie, dowodzone przez przybyłych do Prus Wschodnich gen. Paula von Hindenburga i gen. Ericha Ludendorffa, związały walką siły Samsonowa. W ciągu sześciu dni walk od 22 sierpnia 1914 Rosjanie odnieśli kilka sukcesów dzięki przewadze liczebnej, jednak 29 sierpnia Niemcom udało się otoczyć siły Samsonowa w bitwie pod Tannenbergiem. Generał Samsonow próbował co prawda wyrwać się z kotła, lecz powiodło się to jedynie nieznacznej części (ok. 10 tys.) pierwotnie 150-tysięcznej armii.

Samsonow przed powołaniem do dowodzenia 2 Armią przebywał w sanatorium, gdzie leczył się na chore serce. Prawdopodobnie będąc w okrążeniu i próbując wraz ze swym sztabem się z niego wyrwać doznał zawału serca[potrzebny przypis] i zmarł, według innych informacji popełnił samobójstwo. W trakcie chaotycznego odwrotu oddalił się od swoich oficerów w nocy z 29 na 30 sierpnia 1914 roku. Wycofujący się Rosjanie słyszeli strzał, ale nie odnaleźli zwłok. Zostały one odnalezione przez Niemców i pogrzebane pod Wielbarkiem. Niemcy upamiętnili miejsce pochówku w tym miejscu: 53°22′00″N 20°51′45″E/53,366667 20,862500. Dzięki pomocy Międzynarodowego Czerwonego Krzyża w 1915 żona generała przeprowadziła ekshumację. [1][2] [3] [4] Samsonow był odznaczony Orderem Świętego Aleksandra Newskiego, Orderem Orła Białego, Orderem Świętego Jerzego IV klasy, Orderem Świętego Włodzimierza II, III i IV klasy, Orderem Świętej Anny wszystkich czterech klas, Orderem Świętego Stanisława I, II i III klasy.

Przypisy

  1. Barbara W. Tuchman, Sierpniowe salwy, Bellona, Warszawa 1995 ​ISBN 83-11-08362-2​, s. 373-374.
  2. Janusz Pajewski Pierwsza wojna światowa 1914-1918, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2005 ​ISBN 83-01-14162-X​, s. 221.
  3. E. Kułakowska, "Błędy przy pomniku", w: "Kurek Mazurski", nr 33, 20.08.2014 r., s. 16-17.
  4. S. Ambroziak, "Powrót na Ukrainę", w: Kurek Mazurski, nr 35, 03.09.2014 r., s. 18-19.

Linki zewnętrzne[edytuj]