Alf Francis

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Alf Francis
Kraj  Wielka Brytania
Pochodzenie  Polska
Data i miejsce urodzenia 18 czerwca 1918
Gdańsk
Data i miejsce śmierci 28 czerwca 1983
Oklahoma City
Zespół Alta Car and Engineering Company, Hersham and Walton Motors, Maserati, Cooper, Vanwall, Rob Walker Racing Team, Derrington-Francis Racing Team, Serenissima Automobili Company
Stanowisko inżynier, projektant, mechanik

Alf Francis, właśc. Alfons Kowaleski[1] lub Alphons Kowalewski[2] (ur. 18 czerwca 1918 roku w Gdańsku − zm. 28 czerwca 1983 roku w Oklahoma City[2]) – polski, po II wojnie światowej brytyjski inżynier, projektant i mechanik.

Kariera[edytuj | edytuj kod]

Alf Francis wyjechał z Polski podczas II wojny światowej do Portugalii, skąd drogą morską dostał się do Liverpoolu w Wielkiej Brytanii, gdzie dołączył do polskiej 1 Dywizji Pancernej. Po II wojnie światowej zmienił obywatelstwo na brytyjskie, imię i nazwisko zmienił na Alf Francis[1].

Po zakończeniu II wojny światowej pracował dla Geoffreya Taylora w firmie Alta Car and Engineering Company. W 1948 roku Francis rozpoczął karierę jako mechanik ds. silników[3]. Zaangażował się w tworzenie zespołu Formuły 1 Hersham and Walton Motors oraz był jego głównym mechanikiem i kierownikiem[1]. W 1949 roku Francis wraz z Johnem Heathem zbudował pierwsze bolidy dla tego zespołu, HWM po raz pierwszy wzięło udział w wyścigu Jersey Road Race 1949, który John Heath ukończył na dwunastym miejscu, stracił do pierwszego Boba Gerarda pięć okrążeń[4]. HWM wygrało wyścigi w Frontières Grand Prix w latach 1950 i 1952, Winfield F2 Race oraz Daily Express International Trophy odpowiednio w 1951 i 1952 roku[5][6].

Francis pracował w Formule 1 jako główny mechanik Stirlinga Mossa w zespołach HWM, Maserati, Cooper oraz Vanwall. Rozwijał silniki Climax F1 i F2 dla zespołu Cooper[3]. Razem z Valerio Colottim stworzył skrzynię biegów o nazwie Colotti-Francis[7], którą zespół Brabham umieścił w pierwszym bolidzie Formuły 1 Brabham BT3 zaprojektowanym przez siebie[8].

Około 1958 roku Francis wyprodukował bolid Walker T45[9].

W 1960 roku Rob Walker Racing Team postanowił po raz pierwszy używać własnego samochodu, a ze względu na koszty poprosili Francisa i Colottiego o zaprojektowanie go[10]. Samochodu tego – któremu nie nadano oficjalnej nazwy[10] – Rob Walker Racing Team planował użyć w sezonie 1961, ale ostatecznie wybrał jednak Lotusa 18[11].

W 1964 roku razem z Vikiem Derringtonem założył zespół Formuły 1 Derrington-Francis Racing Team[12]. Francis był projektantem w tym zespole a stanowisko szefa objął Stirling Moss[13]. Kierowcą został Portugalczyk Mário de Araújo Cabral, który zakwalifikował się do Grand Prix Włoch 1964 na 19 pozycji[14]. W wyścigu po 25 okrążeniach Cabral wycofał się z niego gdy doszło do zatrzymania pracy silnika z powodu problemów z zapłonem[15][16]. W ciągu sezonu podczas prywatnych testów pojazdu Dan Gurney uszkodził nadwozie, zespół już nigdy nie wziął udziału w wyścigu[1].

W 1965 roku Francis pracował dla Giovanniego Volpiego, który założył zespół Formuły 1 Serenissima Automobili Company w Formigine we Włoszech. W 1966 rozpoczął pracę dla Serenissimy. W 1967 Francis przy współpracy Medardo Fantuzziego przeprojektował i zmodyfikował bolid Formuły 1 McLaren M2B-2, który został nazwany Serenissima M1AF ("AF" pochodzi od "Alf Francis"). Alf Francis osobiście testował bolid. Projekt został zarzucony gdy zabrakło funduszy[1]. Istnieją różne teorie, Serenissima M1AF mogła wykorzystywać nadwozie British Racing Partnership[11], Loli[17] lub też, że nadwozie zostało zaprojektowane przez McLarena dla Serenissimy w zamian za silnik Serenissima V8 oraz, że bolid został wybudowany wyłącznie przez Francisa. W 1970 roku Giovanni Volpi zamknął pracownię Serenissimy, Alf Francis i George Filipinetti negocjowali przejęcie zabudowań[17].

Alf Francis w 1968 zaprezentował 3-litrowy samochód sportowy Serenissima Mk168, który wziął udział w kilku wyścigach i zdobył kilka podiów[1].

W 1970 roku przeprowadził się do Stanów Zjednoczonych, gdzie pracował z różnymi konserwatorami oraz kolekcjonerami samochodów. W Oklahoma City pracował dla dilera Breene'a Kerra[1].

Jego kariera i zasługi dla Formuły 1 zostały opisane w książkach biograficznych Petera Lewisa. Pierwsza z nich została wydana pt. Alf Francis, racing mechanic: his own story przez Foulis 1957[18] oraz przez G. T. Foulis & Co. jako Alf Francis. Racing mechanic. His own story as told to and written by Peter Lewis, etc. [With plates, including portraits.]. w 1957[19] i przez G.T. Foulis pt. Alf Francis, racing mechanic w 1958[20]. Wydanie zostało wznowione w 1991 roku przez Foulis, tym razem książka została wydana jako Alf Francis, racing mechanic 1948-1958[21].

Stirling Moss uznał Francisa za niesamowitego faceta, był on geniuszem jako mechanik, szczególnie jako improwizator[1].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 Motorsport Memorial – Alf Francis (ang.). motorsportmemorial.org. [dostęp 2011-04-28].
  2. 2,0 2,1 Alf FRANCIS (ang.). statsf1. [dostęp 2011-02-27].
  3. 3,0 3,1 Alf Francis--Racing Mechanic**** (ang.). velocetoday.com, 2004-03-03. [dostęp 2011-04-24].
  4. III JCC Jersey Road Race (ang.). silhouet.com. [dostęp 2011-04-27].
  5. HWM – Alta(Wins) (ang.). racing-database.com. [dostęp 2011-04-27].
  6. CONSTRUCTORS: HWM (HERSHAM AND – WALTON MOTORS) (ang.). grandprix.com. [dostęp 2011-04-27].
  7. Colotti (ang.). colotti.com. [dostęp 2011-09-12].
  8. 1962 Brabham BT3 Climax (ang.). ultimatecarpage.com. [dostęp 2011-09-12].
  9. Mattijs Diepraam: The rear-engined revolution: horses pushing the cart Part 2: Leading towards the post-war revolution (ang.). 8w.forix.com. [dostęp 2012-03-17].
  10. 10,0 10,1 Walker ??? (ang.). statsf1.com. [dostęp 2012-03-08].
  11. 11,0 11,1 Mattijs Diepraam, "Uechtel", Rafael Reyna, Leo Breevoort, Jasper Heymans: Grand Prix cars that never raced (work in progress) (ang.). forix.autosport.com. [dostęp 2012-03-08].
  12. CONSTRUCTORS: DERRINGTON-FRANCIS RACING – TEAM (ang.). grandprix.com. [dostęp 2011-04-27].
  13. PAST FORMULA ONE TEAMS – Derrengton-Francis Formula One Team (ang.). formula1team.eu. [dostęp 2011-10-11].
  14. Gran Premio d'Italia 1964 – Wyniki kwalifikacji (pol.). f1wm.pl. [dostęp 2011-09-26].
  15. Gran Premio d'Italia 1964 – Rezultat wyścigu (pol.). f1wm.pl. [dostęp 2011-09-26].
  16. Felix Muelas, Mattijs Diepraam: Probably not Alf Francis' finest... (ang.). forix.com, 1999-04-08. [dostęp 2011-10-11].
  17. 17,0 17,1 Mattijs Diepraam: Merchants of Venice (ang.). forix.com, 2008-04-14. [dostęp 2012-03-17].
  18. Alf Francis, racing mechanic : his own story (ang.). worldcat.org. [dostęp 2012-03-17].
  19. Alf Francis. Racing mechanic. His own story as told to and written by Peter Lewis, etc. [With plates, including portraits..] (ang.). worldcat.org. [dostęp 2012-03-17].
  20. Alf Francis, racing mechanic; (ang.). worldcat.org. [dostęp 2012-03-17].
  21. Alf Francis, racing mechanic 1948-1958 (ang.). worldcat.org. [dostęp 2012-03-17].