Ampułkostrzykawka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Autostrzykawka EpiPen z 0,3 mg adrenaliny

Ampułkostrzykawka (ampułko-strzykawka[a]) – połączenie ampułki z lekiem i strzykawki, gotowe do natychmiastowego wstrzyknięcia. Odmianą ampułkostrzykawki jest autostrzykawka z automatycznym (zwykle sprężynowym) wypychaniem cieczy do iniekcji. Szczególnym rodzajem autostrzykawki są peny insulinowe.

Ampułkostrzykawki są stosowane, gdy zachodzi potrzeba dostarczenie leku w niewielkiej objętości i dokładnie odmierzonej dawce pacjentowi, aby sam mógł wykonać sobie zastrzyk.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Ampułkostrzykawki[edytuj | edytuj kod]

Enoksaparyna (Clexane®, Sanofi-Aventis) w ampułkostrzykawce

W postaci ampułkostrzykawek są rozprowadzane leki (m.in. adrenalina, enoksaparyna, nadroparyna i syntetyczna erytropoetyna) i szczepionki (np. przeciw wirusowi HPV o objętości 0,5 ml).

Autostrzykawki[edytuj | edytuj kod]

W postaci autostrzykawek podawana jest adrenalina osobom silnie uczulonym na jady owadów błonkoskrzydłych np. os, pszczół, szerszeni. Istnieje wiele różnych marek autostrzykawek z adrenaliną np. Anapen, EpiPen, FastJekt i Twinject. Jedna dawka (0,3 ml) zawiera 300 µg lub 150 µg (Anapen Junior) epinefryny. Są stosowane, aby zapobiec lub leczyć wystąpienie wstrząsu anafilaktycznego[3].

W wojsku[edytuj | edytuj kod]

Różne autostrzykawki w zestawie Mark I NAAK używanym przez wojsko amerykańskie

W wojsku używa się autostrzykawek do wprowadzania do organizmu leków zapobiegających zatruciu bojowymi środkami trującymi, na przykład pralidoksyny i inne oksymów, atropiny, diazepamu i leków przeciwbólowych (np. morfiny, dolarganu).

Historia[edytuj | edytuj kod]

Ampułkostrzykawka z morfiną, z czasów II wojny światowej

Ampułkostrzykawki zaczęto stosować w czasie II wojny światowej do podawania, jeszcze na polu bitwy, leków przeciwbólowych (np. morfiny) rannym żołnierzom. Ampułkostrzykawki z tego okresu przypominają dzisiejsze opakowanie kleju cyjanoakrylowego (cyjanopanu): metalowa tubka, ale z wystającą igłą.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi

  1. Forma „ampułko-strzykawka” jest niezgodna z regułami polskiej ortografii[1], jednak spotyka się ją w opisach niektórych produktów farmaceutycznych[2].

Przypisy

  1. Mirosław Bańko: Ampułkostrzykawka. PWN: Poradnia językowa. [dostęp 2013-02-10].
  2. Fraxiparine – charakterystyka produktu leczniczego (pol.). GlaxoSmithKline, 2008-12-01. [dostęp 2013-02-10].
  3. Obawiamy się użądlenia przez owady

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.