Ardipithecus ramidus

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ardipithecus ramidus
(White et al., 1994)
Okres istnienia: 4,4 mln lat temu
Ilustracja
odnalezione kości czaszki
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Rząd naczelne
Rodzina człowiekowate
Podrodzina Homininae
Plemię Hominini
Rodzaj Ardipithecus
Gatunek A. ramidus

Ardipithecus ramidus (syn. Australopithecus ramidus; Ardipithecus ramidus ramidus[1]) – gatunek wymarłego ssaka naczelnego z rodziny człowiekowatych (Hominidae) żyjącego w pliocenie na terenach Afryki. Najbardziej kompletne skamieniałości A. ramidus pochodzą z 2019 roku, z okolic wioski Aramis w Etiopii i liczą około 4,4 mln lat; znalezisko zostało przez jej odkrywców (Tim White, Berhane Asfaw, Giday WoldeGabriel) nazwane Ardi[2].

Pochodzący z Aramis szkielet młodej samicy nie przypomina budową szkieletu szympansa, goryla, ani innych naczelnych blisko spokrewnionych z człowiekiem[3]. A. ramidus wykazywał cechy zarówno hominidów nadrzewnych, jak i pewną formę naziemnej dwunożności, bardziej prymitywną niż występująca u Australopithecus. Żył prawdopodobnie głównie w lasach[4]. Był stworzeniem dwunożnym, miał chwytne stopy, stosunkowo niewielką czaszkę – objętość puszki mózgowej wynosiła 300–350 cm³. Wiele cech budowy czaszki występowało także u Sahelanthropus, dowodząc, że czaszki środkowoplioceńskich hominidów znacząco różniły się od tych u australopiteków oraz współczesnych małp[5]. Odnaleziono ponad 145 zębów Ardipithecus ramidus – ich budowa sugeruje, że hominid ten był prawdopodobnie wszystkożercą lub owocożercą[6]. Samica miała około 120 cm wzrostu i ważyła 50 kg[5].

Nazwa Ardipithecus ramidus wywodzi się z języka afarskiego, gdzie ardi oznacza „gleba”, „grunt”, a ramid – „korzeń”[2].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Cela-Conde, C.J.; Ayala, F.J. 2003: Genera of the human lineage. PNAS, 100(13): 7684-7689.
  2. a b Jamie Shreeve, Ścieżki ewolucji, „National Geographic Polska”, 130, Warszawa 2010, ISSN 1507-5966.
  3. Ann Gibbons. A New Kind of Ancestor: Ardipithecus Unveiled. „Science”. 326 (5949), s. 36, 2009. DOI: 10.1126/science.326_36 (ang.). 
  4. Tim D. White, Berhane Asfaw, Yonas Beyene, Yohannes Haile-Selassie, C. Owen Lovejoy, Gen Suwa i Giday WoldeGabriel. Ardipithecus ramidus and the Paleobiology of Early Hominids. „Science”. 326 (5949), s. 64, 2009. DOI: 10.1126/science.1175802 (ang.). 
  5. a b Gen Suwa, Berhane Asfaw, Reiko T. Kono, Daisuke Kubo, C. Owen Lovejoy i Tim D. White. The Ardipithecus ramidus Skull and Its Implications for Hominid Origins. „Science”. 326 (5949), s. 68, 2009. DOI: 10.1126/science.1175825 (ang.). 
  6. Gen Suwa i inni, Paleobiological Implications of the Ardipithecus ramidus Dentition, „Science”, 326 (5949), 2009, s. 69, DOI10.1126/science.1175824 (ang.).c?

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]