Arletty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Arletty
Léonie Bathiat
ilustracja
Data urodzenia 1892
Data śmierci 23 lipca 1992
Zawód aktorka, modelka

Arletty, wł. Léonie Bathiat (ur. 15 maja 1898 w Courbevoie, zm. 23 lipca 1992 w Paryżu) – francuska aktorka i modelka.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodzona 15 maja 1898 r. w Courbevoie[1], pochodziła z rodziny robotniczej (matka była praczką, ojciec górnikiem) jako Léonie Bathiat. Z powodów zdrowotnych przez pewien czas mieszkała u wuja, duchownego. W tym czasie uczyła się w szkole zakonnej, wtedy też została ateistką. W następnych latach mieszkała u babci, a potem wróciła do rodziców mieszkających już w Paryżu. Jako że wyróżniała się klasyczną urodą i elegancką gestykulacją, nazywano ją cesarzową przedmieść[2].

Podczas I wojny światowej przez trzy miesiące wraz z matką pracowała w fabryce amunicji. Następnie pracowała jako maszynistka, a w 1918 roku została modelką, pracowała dla kilku znanych kreatorów mody. To wówczas przyjęła pseudonim Arlette. Wielokrotnie pozowała także malarzom, jej portrety namalowali Mojżesz Kisling, Jean-Gabriel Domergue, Marie Laurencin, Kees van Dongen, część z tych obrazów stanowiły akty[2].

W 1919 r. na ulicy zaczepił ją Paul Guillaume, który polecił ją dwóm dyrektorm teatrów. Od tego czasu występowała w rewii teatru Capucines. To właśnie dyrektor tego teatru, Armand Berthez, zniekształcił jej pseudonim jako Arletty. W 1930 r. zadebiutowała w kinie, początkowo grając role epizodyczne, a przełomem okazała się rola w Hotel du Nord (1938 r.)[2].

W czasie II wojny światowej nie występowała w filmach działającego we Francji niemieckiego studia Continental-Films, jednak role odrzucała nie z powodów patriotycznych, a zawodowych. Przez okres okupacji romansowała z porucznikiem Luftwaffe. W 1943 r. doprowadziła do zwolnienia z obozu koncentracyjnego pisarza Tristana Bernarda i jego żony, którzy mieli pochodzenie żydowskie. Po wyzwoleniu jako kolaborantka została osadzona w obozie w Drancy, potem w więzieniu we Fresnes, a w grudniu 1944 r. na ponad rok osadzono ją w zamku La Houssaye-en-Brie. Po zwolnieniu otrzymała trzyletni zakaz występów[2].

W 1949 r. wróciła do aktorstwa, wystąpiła wówczas w spektaklu na podstawie Tramwaju zwanego pożądaniem, sztuka odniosła wielki sukces i sprawiła, że zaproponowano jej liczne role filmowe[2].

Chorowała na oczy. W 1966 r. przez zanieczyszczone szkła kontaktowe straciła wzrok[2].

W 1971 r. napisała autobiografię La Défense, w 2015 r. nakręcono film Arletty, une passion coupable o jej związku z niemieckim oficerem i francuską hrabiną[2].

Zmarła 23 lipca 1992 roku w Paryżu[3], pochowana w Courbevoie[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Arletty w bazie Filmweb
  2. a b c d e f g h Jacek Szczerba, Cesarzowa przedmieść, Agora SA, 8 sierpnia 2016, s. 6–7 [dostęp 2016-09-25].
  3. Arletty w bazie IMDb (ang.)