Arletty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Arletty
Léonie Bathiat
ilustracja
Data urodzenia 1892
Data śmierci 23 lipca 1992
Zawód aktorka, modelka

Arletty, wł. Léonie Bathiat (ur. 15 maja 1898 w Courbevoie, zm. 23 lipca 1992 w Paryżu) – francuska aktorka i modelka.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodzona 15 maja 1898 r. w Courbevoie[1], pochodziła z rodziny robotniczej (matka była praczką, ojciec górnikiem) jako Léonie Bathiat. Z powodów zdrowotnych przez pewien czas mieszkała u wuja, duchownego. W tym czasie uczyła się w szkole zakonnej, wtedy też została ateistką. W następnych latach mieszkała u babci, a potem wróciła do rodziców mieszkających już w Paryżu. Jako że wyróżniała się klasyczną urodą i elegancką gestykulacją, nazywano ją cesarzową przedmieść[2].

Podczas I wojny światowej przez trzy miesiące wraz z matką pracowała w fabryce amunicji. Następnie pracowała jako maszynistka, a w 1918 roku została modelką, pracowała dla kilku znanych kreatorów mody. To wówczas przyjęła pseudonim Arlette. Wielokrotnie pozowała także malarzom, jej portrety namalowali Mojżesz Kisling, Jean-Gabriel Domergue, Marie Laurencin, Kees van Dongen, część z tych obrazów stanowiły akty[2].

W 1919 r. na ulicy zaczepił ją Paul Guillaume, który polecił ją dwóm dyrektorm teatrów. Od tego czasu występowała w rewii teatru Capucines. To właśnie dyrektor tego teatru, Armand Berthez, zniekształcił jej pseudonim jako Arletty. W 1930 r. zadebiutowała w kinie, początkowo grając role epizodyczne, a przełomem okazała się rola w Hotel du Nord (1938 r.)[2].

W czasie II wojny światowej nie występowała w filmach działającego we Francji niemieckiego studia Continental-Films, jednak role odrzucała nie z powodów patriotycznych, a zawodowych. Przez okres okupacji romansowała z porucznikiem Luftwaffe. W 1943 r. doprowadziła do zwolnienia z obozu koncentracyjnego pisarza Tristana Bernarda i jego żony, którzy mieli pochodzenie żydowskie. Po wyzwoleniu jako kolaborantka została osadzona w obozie w Drancy, potem w więzieniu we Fresnes, a w grudniu 1944 r. na ponad rok osadzono ją w zamku La Houssaye-en-Brie. Po zwolnieniu otrzymała trzyletni zakaz występów[2].

W 1949 r. wróciła do aktorstwa, wystąpiła wówczas w spektaklu na podstawie Tramwaju zwanego pożądaniem, sztuka odniosła wielki sukces i sprawiła, że zaproponowano jej liczne role filmowe[2].

Chorowała na oczy. W 1966 r. przez zanieczyszczone szkła kontaktowe straciła wzrok[2].

W 1971 r. napisała autobiografię La Défense, w 2015 r. nakręcono film Arletty, une passion coupable o jej związku z niemieckim oficerem i francuską hrabiną[2].

Zmarła 23 lipca 1992 roku w Paryżu[3], pochowana w Courbevoie[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Arletty w bazie Filmweb
  2. a b c d e f g h Jacek Szczerba, Cesarzowa przedmieść, Agora SA, 8 sierpnia 2016, s. 6–7 [dostęp 2016-09-25].
  3. Arletty w bazie Internet Movie Database (ang.)