Asertywność

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Asertywność – w psychologii termin oznaczający posiadanie i wyrażanie własnego zdania oraz bezpośrednie wyrażanie emocji i postaw w granicach nienaruszających praw i psychicznego terytorium innych osób oraz własnych, bez zachowań agresywnych, a także obrona własnych praw w sytuacjach społecznych[1]. Jest to umiejętność nabyta[2].

Asertywność to:

  • umiejętność wyrażania opinii, krytyki, potrzeb, życzeń, poczucia winy,
  • umiejętność odmawiania w sposób nieuległy i nieraniący innych,
  • umiejętność przyjmowania krytyki, ocen i pochwał,
  • autentyczność,
  • elastyczność zachowania,
  • świadomość siebie (wad, zalet, opinii),
  • wrażliwość na innych ludzi,
  • stanowczość,
  • samoocena[3].

Osoba asertywna ma jasno określony cel i potrafi kontrolować własne emocje, nie poddaje się łatwo manipulacjom i naciskom emocjonalnym innych osób[4].

Osoba asertywna posiada umiejętność określania własnych oczekiwań i uczenia innych jak chce być traktowana. [5]

Asertywność nie oznacza ignorowania emocji i dążeń innych ludzi, lecz raczej zdolność do realizacji założonych celów mimo negatywnych nacisków otoczenia, racjonalną dbałość o własne interesy z uwzględnieniem interesów innych. Asertywność to obok empatii podstawowa umiejętność wchodząca w skład inteligencji emocjonalnej. Diagnozy zachowań nieasertywnych dokonuje się na podstawie zablokowanych w autoprezentacji sfer komunikacji – blokady mówienia nie, wyrażania i przyjmowania opinii i krytyki, kontaktu z autorytetem i tłumem (trema), radzenia sobie z poczuciem winy[6].

Zachowanie asertywne[edytuj | edytuj kod]

Zachowanie asertywne polega na uznawaniu, że jest się tak samo ważnym, jak inni, na reprezentowaniu własnych interesów z uwzględnieniem interesów drugiej osoby. Zachowanie asertywne oznacza korzystanie z osobistych praw bez naruszania praw innych.[7]

Charakteryzuje postawę akceptacji siebie, szacunku do siebie i innych.

Postawa asertywna towarzyszy ludziom, którzy mają adekwatny do rzeczywistości obraz własnej osoby. Stawiają sobie realistyczne cele, dzięki czemu w pełni wykorzystują swoje możliwości, a jednocześnie nie podejmują zbyt trudnych zadań, co ich chroni przed rozczarowaniem i krytyką otoczenia.

Człowiek asertywny swobodnie ujawnia innym siebie, wyraża otwarcie swoje myśli, uczucia, pragnienia. Czyni to w sposób uczciwy, bezpośredni, śmiało, bez paraliżującego lęku, akceptuje swoje ograniczenia, niezależnie od tego, czy w danej sytuacji udało mu się odnieść sukces, czy też nie. Potrafi odpowiedzieć nie, zażądać czegoś, co mu się należy, nie lęka się nadmiernie oceny, krytyki, odrzucenia. Pozwala sobie na błędy i potknięcia, dostrzegając swoje sukcesy i mocne strony. Gdy jest w centrum zainteresowania uwagi, potrafi działać bez niszczącego lęku. Akceptuje zmiany w sobie i innych. Potrafi się porozumieć z innymi, potrafi też dochodzić swych praw i egzekwować je.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło asertywność w Wikisłowniku
Wikibooks-logo.svg
Zobacz publikację na Wikibooks:
Asertywność

Przypisy

  1. Maria Król-Fijewska: Trening asertywności. Wyd. 1. Warszawa: Instytut Psychologii Zdrowia i Trzeźwości, Polskie Towarzystwo Psychologiczne, 1993, s. 10. ISBN 8320812682.
  2. Arthur Reber: Słownik psychologii, pod redakcją naukową prof. dr hab. Idy Kurcz i prof. dr hab. Krystyny Skarżyńskiej. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo Scholar Sp. z o.o., 2002. ISBN 373830073.
  3. M. Giannantonio: Być asertywnym. Kraków: eSPe, 2011, s. 9-30. ISBN 978-83-7482-378-4.
  4. Maria Król-Fijewska, Piotr Fijewski: Asertywność menedżera. Wyd. 1. Warszawa: Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, 2000. ISBN 8320812682.
  5. Bartłomiej Stolarczyk: Naucz ich, jak mają Cię traktować! Praktyczny podręcznik asertywności. Helion, 2010, s. 232. ISBN 9788324632299.
  6. Anni Townend: Jak doskonalić asertywność. Wyd. 1. Poznań: Zysk i S-ka, 2002. ISBN 83-7150-198-6.
  7. Thomas A. Harris: Ja jestem OK - Ty jesteś OK. Wyd. 1. Warszawa: REBIS, 2009. ISBN 9788375101751.