Nachal Ajjalon

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Ayalon)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Nachal Ajjalon
Ilustracja
Rzeka Ajjalon na przedmieściach Tel Awiwu
Kontynent Azja
Państwo  Izrael
 Palestyna
Lokalizacja Dystrykt Centralny
Dystrykt Tel Awiwu
Dystrykt Jerozolimy
Rzeka
Długość 50 km
Powierzchnia zlewni 815 km²
Źródło
Miejsce Bajtunija
Wysokość ok. 820 m n.p.m.
Współrzędne 31°53′04″N 35°10′01″E/31,884444 35,166944
Ujście
Recypient rzeka Jarkon
Miejsce Tel Awiw
Wysokość ok. 10 m n.p.m.
Współrzędne 32°05′59″N 34°48′07″E/32,099722 34,801944
Szlak
RiverIcon-Spring.svg 50 poniżej Bajtunii
ok. 820 m n.p.m.
RiverIcon-City.svg 46,5 wieś Beit Horon
RiverIcon-City.svg 45,5 wieś Beit Ur al-Fauqa
RiverIcon-City.svg 43,5 wieś Beit Ur al-Tahta
RiverIcon-City.svg 41 wieś Bil'in
RiverIcon-AffluentR.svg 40,5 rzeka
RiverIcon-AffluentR.svg 39,5 rzeka
RiverIcon-AffluentL.svg 39 rzeka
RiverIcon-City.svg 38,5 miasto Modi’in Illit
RiverIcon-City.svg 38 wieś Kefar HaOranim
RiverIcon-City.svg 37,5 moszaw Mattityahu
RiverIcon-City.svg 36,5 wieś Hashmona'im
RiverIcon-City.svg 36 moszaw Szilat
RiverIcon-City.svg 35 wieś al-Midya
RiverIcon-AffluentR.svg 35,5 rzeka
RiverIcon-City.svg 25 moszaw Bet Nechemja
RiverIcon-City.svg 24 moszaw Chadid
RiverIcon-City.svg 23 moszaw Kefar Truman
RiverIcon-AffluentR.svg 21,5 rzeka
RiverIcon-City.svg 20 moszaw Jagel
RiverIcon-City.svg 19 Port lotniczy Ben Guriona
RiverIcon-AffluentR.svg 17 rzeka
RiverIcon-City.svg 16 moszaw Chemed
RiverIcon-AffluentL.svg 13 rzeka
RiverIcon-City.svg 12,5 miasto Tel Awiw
RiverIcon-estuary.svg 0 → rzeka Jarkon
miasto Tel Awiw
ok. 10 m n.p.m.
Położenie na mapie Izraela
Mapa lokalizacyjna Izraela
źródło
źródło
ujście
ujście

Nachal Ajjalon (hebr. נחל איילון; arab. وادي المصرارة, Wadi al-Musrara) – rzeka w centralnej części Izraela, mająca swoje źródła w Górach Judzkich w rejonie arabskiej wioski Bajtunija, na południe od miasta Ramallah. Przepływa przez Dolinę Ayalon oraz Równinę Szaron i ma swoje ujście w mieście Tel Awiw do rzeki Jarkon. Rzeka ma długość 50 km. W okresie letnim często wysycha.

Nazwa[edytuj]

Nazwa rzeki Ajjalon nawiązuje do słów wypowiedzianych przez Jozuego:

W dniu, w którym Pan podał Amorytów w moc synów Izraela, rzekł Jozue w obecności Izraelitów:
Stań, słońce, nad Gibeonem, I ty, księżycu, nad doliną Ajjalonu!
- Księga Jozuego 10:12

Przebieg[edytuj]

Rzeka Ajjalon widoczna na południe od Portu lotniczego Tel Awiw-Ben Gurion
Koryto rzeki Ajjalon w Tel Awiwie
Miejsce spotkania Ajjalon z rzeką Jarkon
Model przyszłego Parku Ajjalon

Ajjalon jest niewielką rzeką, mieszczącą się bardziej w kategorii potoku. Ma swoje źródło w Górach Judzkich, na wysokości około 820 m n.p.m. Płynie przez dolinę Ajjalon, Równinę Szaron i obszar metropolitalny Gusz Dan.

Rzeka omija od południa port lotniczy Ben Guriona i następnie dociera do aglomeracji miejskiej Tel Awiwu, gdzie w parku Jarkon wpływa do rzeki Jarkon.

Historia[edytuj]

W odległej przeszłości rzeka Ajjalon miała swoje ujście do Morza Śródziemnego w mieście Jafa.

Rzeka posiada dużą zlewnię, co powoduje, że w okresie zimowych deszczów powodowała ona częste powodzie we wschodnich dzielnicach Tel Awiwu. Aby zmniejszyć uciążliwość rzeki, w 1955 w górnym biegu rzeki wybudowano tamę i zbiornik retencyjny o pojemności 7 milionów wody[1]. Na początku lat 90. XX wieku zrealizowano projekt regulacji jej koryta. Pomimo to zdarza się, że Ajjalon wylewa powodując lokalne podtopienia (zimy 1991-92, i 1992-93).

Istnieją plany zmiany koryta rzeki i wybudowanie nowego ujścia do Morza Śródziemnego w rejonie Jafy. Istnieją jednak duże obawy zanieczyszczenia wybrzeża i dużych szkód ekologicznych.

Zanieczyszczenie[edytuj]

Wody rzeki Ajjalon są mocno zanieczyszczone, najmocniej w rejonie Tel Awiwu. Wynika to z faktu zrzucania do rzeki ścieków z miasta Modi’in Illit i Portu lotniczego Tel Awiw-Ben Gurion. Dodatkowym czynnikiem zanieczyszczającym są nawozy rolnicze wypłukiwane z pól oraz ścieki z osiedli w dolinie Ajjalon. Wszystkie te czynniki wpływają na poziom zanieczyszczeń w rzece[2].

Poziom zanieczyszczeń zmusił władze do podjęcia działań na rzecz ratowania rzeki Ajjalon. W latach 1999-2006 usunięto większość źródeł zanieczyszczeń w dolinie Ajjalon[3]. W 2005 uruchomiono lokalną oczyszczalnię ścieków w Porcie lotniczym Ben Guriona, a w 2006 podpięto Modi’in Illit do systemu kanalizacji z dużą zbiorczą oczyszczalnią ścieków. Oczekuje się zdecydowanej poprawy jakości wody po 2009[2].

Przyroda[edytuj]

Tereny wzdłuż brzegów rzeki Ajjalon są w większości porośnięte trawami, a drzewostan jest zdominowany przez drzewa eukaliptusowe, które były w przeszłości sadzone w Izraelu w celu osuszania terenów bagiennych.

Część terenów wokół rzeki stanowi obszar chronionej przyrody, Park Narodowy Doliny Ajalon[1].

Sport i rekreacja[edytuj]

Trwają przygotowania do utworzenia w południowo-wschodniej części Tel Awiwu, dużego rekreacyjnego Parku Ajjalon. Celem stworzenia tego parku jest rozwój roślinności w oparciu o istniejący krajobraz rzeki Ajjalon. Rozwój terenów zielonych i budowa szlaków turystycznych z miejscami do pikników i uprawiania sportów, zwiększyłby atrakcyjność tych okolic. Park stałby się centrum rozrywki i rekreacji dla populacji aglomeracji miejskiej Tel Awiwu. Centralną osią parku byłaby rzeka Ajjalon[4][5].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b iNature.info - Przyroda i krajobraz Izraela: Valley National Park Ayalon (hebr.). [dostęp 26 maja 2010].
  2. a b Ministry of Environmental Protection: Nahal Ayalon (hebr.). 06-03-2009. [dostęp 26 maja 2010]. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-08-12)].
  3. Ministry of Environmental Protection: Melodia Ayalon (hebr.). 10-06-2008. [dostęp 26 maja 2010].
  4. Ministry of Environmental Protection: Cele rozwoju Ajjalon (hebr.). [dostęp 26 maja 2010].
  5. Ministry of Environmental Protection: Przywrócenie składowiska Hiriya (hebr.). 07-02-2006. [dostęp 26 maja 2010]. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-10-28)].