Błękitny grom

Błękitny Grom

Blue Thunder

Gatunek	film sensacyjny
Data premiery	5 lutego 1983
Kraj produkcji	Stany Zjednoczone
Język	angielski
Czas trwania	108 min
Reżyseria	John Badham
Scenariusz	Don Jakoby Dan O’Bannon
Główne role	Roy Scheider Warren Oates Malcolm McDowell
Muzyka	Arthur B. Rubinstein
Zdjęcia	John A. Alonzo
Montaż	Edward M. Abroms Frank Morriss
Produkcja	Gordon Carroll Phil Feldman Andrew Fogelson
Wytwórnia	Rastar Pictures
Dystrybucja	Columbia Pictures
Budżet	22 mln dolarów

Błękitny Grom – kokpit helikoptera – rekwizyt wykorzystany w filmie

Błękitny grom (tytuł oryginalny Blue Thunder) – amerykański thriller sensacyjny z 1983 roku w reżyserii Johna Badhama.

Na jego podstawie powstał w 1984 roku jedenastoodcinkowy spin-off Blue Thunder.

Fabuła

Frank Murphy jest pilotem lotniczego wsparcia departamentu policji w Los Angeles i weteranem wojny w Wietnamie, który zmaga się z traumatycznymi wspomnieniami z przeszłości. Zostaje wybrany do testowania prototypowego, ultranowoczesnego helikoptera o nazwie „Błękitny grom”, który oficjalnie przeznaczony jest do ochrony nadchodzących Igrzysk Olimpijskich.

Podczas nocnego lotu testowego Murphy wraz z partnerem Richardem Lymangoodem, wykorzystując systemy podsłuchowe maszyny przypadkowo nagrywają rozmowę wpływowych urzędników państwowych. Odkrywają spisek, który zakłada celowe wywoływanie zamieszek, by przetestować skuteczność helikoptera w tłumieniu niepokojów społecznych i potajemną eliminację przeciwników projektu. Okazuje się, że stoi za tym pułkownik Cochrane, dawny wróg Murphy’ego z czasów wojny w Wietnamie.

Sytuacja pogarsza się, gdy Lymangood zostaje zamordowany przez spiskowców, a Murphy staje się ich kolejnym celem. Wykrada więc helikopter i z pomocą swojej dziewczyny, Kate chce dostarczyć nagranie dziennikarzom. W następstwie tego dochodzi do konfrontacji powietrznej nie tylko z policyjnymi jednostkami i myśliwcami, ale również z Cochranem, który pilotuje inną maszynę. Ostatecznie Murphy wykonując ryzykowny manewr pętli, zestrzeliwuje przeciwnika, a następnie ląduje na torach kolejowych tuż przed nadjeżdżającym pociągiem, doprowadzając do zniszczenia „Błękitnego groma”, aby nie wpadł on nigdy w niepowołane ręce.

Obsada

• Roy Scheider – Frank Murphy
• Malcolm McDowell – płk. Cochrane
• Warren Oates – kpt. Jack Braddock
• Candy Clark – Kate
• Daniel Stern – Richard Lymangood
• James Read – policjant

Produkcja

Przygotowania

Scenarzyści Dan O'Bannon i Don Jakoby zaczęli rozwijać fabułę filmu pod koniec lat 70. kiedy to mieszkając w Hollywood, regularnie budziły ich nisko przelatujące policyjne helikoptery. W czasie jednej z dyskusji rozmowa zeszła na film Taksówkarz z 1976 roku i tak narodził się pomysł stworzenia opowieści o pilocie policyjnego helikoptera, który wpada w obłęd i zaczyna ostrzeliwać Los Angeles siejąc chaos i zniszczenie.

Ich pierwotny scenariusz miał bardziej polityczny charakter i skupiał się na koncepcji państwa policyjnego, które kontroluje ludność za pomocą rozbudowanej inwigilacji i specjalnego uzbrojenia. Podczas pracy dużą pomoc otrzymali od kapitana Boba Woodsa, ówczesnego szefa wydziału wsparcia lotniczego LAPD. Pierwsza wersja scenariusza „Błękitnego gromu” powstała w 1979 roku. Główny bohater, Frank Murphy był w niej przedstawiony jako postać bardziej szalona, z głębszymi problemami psychologicznymi, który wpada w furię i niszczy znaczną część Los Angeles, zanim ostatecznie zostaje zestrzelony przez myśliwce F-16.

Pomysł przyciągnął uwagę wielu wytwórni, w tym Paramount, ale ostatecznie przejęła go Columbia Pictures. Jednakże w wytwórni pojawiły się obawy co do filmu, w którym główny bohater przechodzi załamanie psychiczne i w zasadzie staje się terrorystą atakującym Los Angeles za pomocą zaawansowanego technicznie helikoptera, więc rozpoczęły się prace nad przebudową skryptu. Stworzono bardziej konwencjonalnego antagonistę w postaci dawnego rywala Murphy’ego z czasów wojny w Wietnamie, a do historii dodano wątek teorii spiskowej.

Casting

Rolę Franka Murphy’ego otrzymał Roy Scheider. Natomiast do roli Cochrane’a pierwotnie wybrano Bryana Browna, ale musiał zrezygnować z powodu konfliktu terminów, gdyż w tym czasie kręcił Ptaki ciernistych krzewów. Jego następcą został Malcolm McDowell, który miał w kontrakcie zapis, że ze względu na lęk przed lataniem nie będzie musiał wsiadać do helikoptera. Kiedy jednak zobaczył Scheidera filmującego sceny w maszynie, postanowił spróbować przełamać swoją fobię, aby umożliwić nakręcenie kilku powietrznych zbliżeń, gdy siedzi za sterami.

Projekt helikoptera

Projektem helikoptera zajmował się dekorator wnętrz Mickey Michaels, który współpracował z specjalistą od efektów specjalnych Peterem Albiezem, oraz Philipem Harrisonem, konsultantem wizualnym. Zespół szukając inspiracji czytał magazyny lotnicze, odwiedzał producentów samolotów m.in. Boeinga i Hughesa, a sam Michaels odbył lot helikopterem wsparcia lotniczego departamentu policji w Los Angeles.

Unikał wzorowania filmowej maszyny na istniejących, choć ich projekt przypominał pod względem możliwości śmigłowiec szturmowy AH-64A Apache, produkowany Hughes Helicopters dla armii USA. Na potrzeby filmu zbudowano dwa egzemplarze „Błękitnego gromu” (jeden główny i jeden zapasowy), wykorzystując kadłuby francuskich śmigłowców SA-341G Gazelle, które kupiono za 190 000 dolarów każdy. Modyfikacje obejmowały dodanie imitacji pancerza, kopuły kokpitu oraz wystającego działka pod dziobem, które w prawdziwym śmigłowcu byłoby niepraktyczne, ponieważ zbytnio obciążałoby dziób maszyny.

Gotowe helikoptery zostały dopuszczony do lotów przez Federalną Administrację Lotnictwa. Przedstawiciele branży lotniczej, skrytykowali filmowy „cichy tryb” w którym helikopter latał bezgłośnie jako niemożliwy do zrealizowania, podobnie jak systemy podsłuchowe, ponieważ hałas helikoptera zakłócałby pracę wszelkich czułych urządzeń nagrywających. Natomiast kapitan Bob Woods, wyraził obawę, że film wywoła paranoję wśród cywilów sugerując im, że możliwości inwigilacyjne policji są zbyt duże. Wyjaśnił przy tym, że ich helikoptery nie są uzbrojone i nie posiadają zdolności podsłuchiwania przez ściany.

Odbiór

W serwisie Rotten Tomatoes film otrzymał 79% z 24 recenzji, a średnia ocen wystawionych na ich podstawie wyniosła 6,6 na 10. Krytycy opisali film jako ekscytującą przygodę akcji z cynicznym zacięciem i świetnym czarnym charakterem. Natomiast na portalu Metacritic średnia ocen z 11 recenzji wyniosła 66 punktów na 100, co przełożyło się na „ogólnie korzystne” recenzje.

Błękitny grom odniósł umiarkowany sukces, zarabiając ponad 42 miliony dolarów przy budżecie wynoszącym 22 miliony, a odbiór krytyków w momencie premiery był mieszany.

Vincent Canby z The New York Times podkreślił, że film opiera się przede wszystkim na sekwencjach akcji, które nazwał „znakomicie wykonanymi”. Szczególnie docenił finałowy pojedynek śmigłowców i myśliwców nad Los Angeles, opisując go jako widowiskowy i „praktycznie bezkrwawy”.

Z kolei magazyn Variety określił produkcję mianem „porywającej kreskówki w wersji aktorskiej”, a fabułę uznał za całkowicie nieprawdopodobną zaznaczając, że nie odejmuje to filmowi frajdy z oglądania.

Nagrody i nominacje

Oscary za rok 1983

• Najlepszy montaż – Edward M. Abroms, Frank Morriss (nominacja)

Nagrody Saturn 1983

• Najlepsza aktorka drugoplanowa – Candy Clark
• Najlepszy film SF (nominacja)
• Najlepszy aktor – Roy Scheider (nominacja)

Linki zewnętrzne

• Plakat
• Błękitny grom w bazie Filmweb
• Błękitny grom w bazie IMDb (ang.)