Bazydiospora

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Bazydiospory)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bazydiospory u pieczarki (Agaricus bisporus)
Schemat budowy podstawek:
1 – bazydiospora,
2 – sterygma,
3 – podstawka,
4 – strzępka dikariotyczna

Bazydiospora, zarodnik podstawkowy (łac. basidiospora) – rodzaj zarodnika wytwarzany przez grzyby z gromady podstawczaków (Basidiomycota). Powstaje w wyniku mejozy, należy więc do grupy mejospor[1].

Bazydiospory wytwarzane są na specjalnie do tego celu przeznaczonych strukturach grzybni zwanych podstawkami (basidium). Posiadają haploidalną liczbę chromosomów i zazwyczaj są to zarodniki kuliste lub owalne. Przeważnie mają gładką powierzchnię, u niektórych jednak gatunków na jej powierzchni występują kolce. Niektóre rodzaje bazydiospor nazywane bywają sporydiami (np. powstające u rodziny rdzowatych Pucciniaceae)[2]. U grzybów wytwarzających hymenofor blaszkowy bazydiospory powstają na ostrzach blaszek, czasami jednak na bokach – są to pleurospory[3].

U grzybów podstawkowych strzępkidikarionami, tzn. w każdej komórce posiadają po dwa haploidalne jądra. Gdy grzyb wytwarza owocniki, w znajdujących się w nich podstawkach dochodzi do kariogamii, czyli zlania się jąder. Powstaje jedno jądro diploidalne. Po tym następuje mejoza, w wyniku której z każdego jądra powstają 4 jądra haploidalne. Na wierzchołku podstawki w tym czasie wytwarzane są wyrostki zwane sterygmami. Najczęściej na każdej podstawce powstają po 4 sterygmy. Do każdej z nich przechodzi jedno jądro i powstaje z niego bazydiospora, która wkrótce otacza się grubą błoną i odpada od sterygmy[2].

Przypisy

  1. Janusz Błaszkowski, Mariusz Tadych, Tadeusz Madej: Przewodnik do ćwiczeń z fitopatologii. Wydawnictwo Akademii Rolniczej w Szczecinie, 1999. ISBN 83-87327-23-9.
  2. a b Edmund Malinowski: Anatomia roślin. Warszawa: PWN, 1966.
  3. Wanda Rudnicka-Jezierska: Grzyby (Mycota). Tom XXIII. Podstawczaki (Basidiomycetes): purchawkowe (Lycoperdales), tęgoskórowe (Sclerodematales), pałeczkowe (Tulostomatales), gniazdnicowe (Nidulariales), sromotnikowe (Phallales), osiakowe (Podaxales). Kraków: Instytut Botaniki PAN, 1991. ISBN 83-85444-01-7.