Bełwin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bełwin
Państwo  Polska
Województwo podkarpackie
Powiat przemyski
Gmina Przemyśl
Wysokość 300 m n.p.m.
Liczba ludności (2011) 113[1][2]
Strefa numeracyjna 16
Kod pocztowy 37-700 Przemyśl
Tablice rejestracyjne RPR
SIMC 0608635
Położenie na mapie gminy wiejskiej Przemyśl
Mapa lokalizacyjna gminy wiejskiej Przemyśl
Bełwin
Bełwin
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Bełwin
Bełwin
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Bełwin
Bełwin
Położenie na mapie powiatu przemyskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu przemyskiego
Bełwin
Bełwin
Ziemia49°49′45″N 22°40′09″E/49,829167 22,669167
Strona internetowa miejscowości

Bełwinwieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, w gminie Przemyśl[3][4].

Położenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Wieś Bełwin położona jest 300 m nad poziomem morza, na wzgórzu i w dolinie potoku Łętowianka. Swe przepiękne położenie pomiędzy lasami zawdzięcza wzgórzu, na którym znajduje się większość zabudowań. Podziwiać można otaczające wieś lasy i dolinę potoku. Największym wzniesieniem na zachód od wsi jest góra Karczmarowa (407 m), a na północ grzbiet oddzielający Bełwin od wsi Maćkowic, który dochodzi do (394 m). Bełwin sąsiaduje z obrzeżami wsi leżącymi za otaczającami ja lasami. I tak na północny zachód z Wolą Maćkowską, na północny wschód z przysiółkiem wsi Maćkowice Zagrody, a dalej z przysiółkami wsi Ujkowice Wołosówka, a na wschód – Pod Łętownią, na południowy wschód z wsią Łętownia, a na południe z wsią Wapowce. Na zachód od wsi rozciąga się duży kompleks lasów.

Wieś dzieli się na kilka części, które w połowie XIX wieku posiadały oddzielne nazwy: Brzegolina, Na Chałupkach, Pod Oblaski, Sobotówka, Strytenyce, Tarnawa.

Pochodzenie nazwy wsi[edytuj | edytuj kod]

Wioska powstała na przełomie XVI i XVII wieku, po wykupieniu klucza żurawickiego przez rodzinę Lubomirskich. Pierwotną nazwę – Lubomierz, przyjęło od rodowej siedziby Lubomirskich – Lubomierza w pow. bocheńskim. W 1612 nastąpiło prawne uregulowanie granic pomiędzy nowo powstałą wioską a sąsiednimi wioskami Łętownią i Ujkowicami. Nazwę wsi odnotowano także w 1628 roku w rejestrze poborowym ziemi przemyskiej. W roku 1657 występuje nazwa Bełgina, w roku 1724 występuje przekształcona nazwa wsi – Bełwin, a w roku 1851 obok nazwy Bełwin występuje nazwa ruska-ukraińska Bowyno, którą spotykamy w okresie późniejszym w literaturze i publikacjach ukraińskich. Rekonstruowana forma historyczna nazwy wsi brzmi z polska Bełżyna, a z ukraińska Bołhina, co oznacza (od czasownika bowkaty- bołkati, gadać, paplać; polskie bełkotać-bełgotać) hałaśliwą rzekę od wskazanego czasownika. Łętowianka jest potokiem-rzeką górską o dużym spadku i kamienistym dnie, co powoduje szum przepływającej wody.Jeszcze inne pochodzenie nazwy wsi podaje legenda, która mówi iż w czasie najazdów Tatarów ówczesna ludność wsi i miast uciekała na zachód lub kryła się w lasach, aby uchronić się przed jasyrem (niewolą tatarską). Tereny te były słabo zaludnione, a nieliczne osady leżały nad większymi rzekami lub przy szlakach handlowych. Górzyste okolice Przemyśla były zalesione, a z uwagi na brak dróg mogły stanowić schronienie dla ludności. Według podania, w czasie najazdu Tatarów jeden z gospodarzy z wsi Maćkowice nazwiskiem Bełwin skrył się wraz z rodziną w okolicznych mało dostępnych lasach. Po opuszczeniu tych terenów przez Tatarów, nie wrócił już do Maćkowic, lecz wykarczował tyle lasu, aby uzyskane w ten sposób pole mogło zapewnić utrzymanie jego rodzinie. Wybudował też dom i zabudowania gospodarcze. Wybrane przez Bełwina miejsce na założenie gospodarstwa było bezpieczne z uwagi na brak dróg do okolicznych wsi. Gęste lasy otaczające jego siedzibę, poprzecinane jarami i płynący dołem potok dostarczający bydłu wody, stwarzały dobre warunki utrzymania rodziny i zapewniały jej bezpieczeństwo. Z czasem rodzina powiększyła się. Powstały dalsze gospodarstwa. Rozrastająca się osada przekształciła się stopniowo w wieś. Stanowiła też bezpieczne miejsce w czasie najazdów tatarskich, tureckich i kozackich. Otaczające Bełwin lasy dawały potrzebny budulec, drewno na opał, stwarzały możliwość łowów, zbioru jagód i grzybów, a rzeka – połowu ryb. Tyle mówi legenda o powstaniu wsi i jej rzekomym założycielu Bełwinie, od którego nazwiska wywodzi się podobno nazwa wsi.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1898 roku wieś od Ignacego Dembowskiego nabył książę Władysław Sapieha za 88.000 złr.[5]

Transport[edytuj | edytuj kod]

Do miasta Przemyśl kursują linie autobusowe nr 1,11,36

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Portal polskawliczbach.pl
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2018-04-11].
  3. GUS. Wyszukiwarka TERYT
  4. Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  5. Czas 1898 nr 2.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • „BEŁWIN Zarys dziejów” autor Zdzisław Konieczny, Przemyśl 2003

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]