Betaglukan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Betaglukan
budowa β-1,3/1,4-glukanu
budowa β-1,3/1,4-glukanu
budowa β-1,3/1,6-glukanu
budowa β-1,3/1,6-glukanu
Ogólne informacje
Struktura meru −[C18H32O16]−
Identyfikacja
Numer CAS 9041-22-9
9051-97-2

Betaglukan (β-glukan) – organiczny związek chemiczny z grupy polisacharydów, jeden ze składników błonnika pokarmowego. Stanowi składnik budulcowy ścian komórkowych drożdży, grzybów i zbóż.

Np. jego zawartość w suszonych borowikach szlachetnych wynosi ok. 0,4–0,6% suchej masy[1].

Budowa i właściwości[edytuj]

Anomer β D-glukozy

Betaglukan zbudowany jest z jednostek D-glukozy połączonych wiązaniami β-glikozydowymi. W zależności od grupy hydroksylowej reszty glukozy tworzącej wiązanie z węglem anomerycznym występują różne izomery betaglukanów, np. celuloza jest β-1,4-glukanem. Wiele betaglukanów zawiera dwa typy wiązań glikozydowych i ma różne właściwości, np. izomer 1,3/1,6 jest nierozpuszczalny w wodzie i występuje m.in. w produktach piekarniczych. Z kolei izomer 1,3/1,4 jest rozpuszczalny w w wodzie i jest obecny tylko w nieprzetworzonych produktach naturalnych, takich jak otręby z jęczmienia i owsa.

Izomer rozpuszczalny w wodzie (1,3/1,4) wykazuje silną aktywność biologiczną. M.in. powoduje obniżenie zawartości cholesterolu LDL we krwi i równoważy szczyt glukozy we krwi, a tym samym zapobiega występowaniu cukrzycy typu 2 oraz zmniejsza ryzyko wystąpienia choroby wieńcowej. Obniża również ciśnienie krwi[2]. Uważa się także, że zapobiega powstawaniu nowotworów układu pokarmowego[potrzebny przypis].

Występowanie[edytuj]

Zawartość β-glukanu w wybranych produktach spożywczych[3]
Produkt Zawartość β-glukanu
w 100 g suchej masy
Lentinan (grzyby Shiitake) 220 mg
Pleurotus (grzyby z rodzaju boczniaków) 414 mg*
Jęczmień 2–20 g 
Otręby owsiane 3–8 g
Żyto 1,3–2,7 g 
Sorgo 1,1–6,2 g 
Kukurydza 0,8–1,7 g 
Pszenica 0,5–1 g 
Pszenżyto 0,3–1,2 g 
Ryż 0,13 g 

*na 100 g części jadalnych

Przypisy

  1. Katarzyna Sitarska. Grzyby dziko rosnące – wartość odżywcza i właściwości prozdrowotne. „Journal of NutriLife”. 142, 2014-03-02. ISSN 2300-8938. [dostęp 2014-03-04]. 
  2. Cenny błonnik z owsa: beta-glukan | naukadlazdrowia.
  3. PaulinaP. Krupińska PaulinaP., MagdalenaM. Zegan MagdalenaM., β-Glukan – wybrane korzyści zdrowotne ze szczególnym uwzględnieniem jego wpływu na gospodarkę lipidową, 2013.